Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
21 . Kasım . 2017  
Yataklarda Seramik Bilyeler Ne Getiriyor?
Bisiklette Seramik Teknolojisi

Yataklarda Seramik Bilyeler Ne Getiriyor?

Yazar: Cüneyt Kazokoglu
17.12.2006

Geçtiğimiz bültende Mavic’in 2007 modellerini ve bu modellerde kullanılan teknolojileri etraflıca sizlere tanıtırken pek çoğumuzun hayatına ya da bilgi dağarcığına Mavic’le girip yerleşen bir teknolojinin de lafı geçti: Seramik teknolojisi. Jant yüzeylerinde seramik tozu uygulamasının ne getirdiğini sayfalarımızda defalarca anlattık, burada tekrar gerek yok. Fakat son yıllarda seramik lafı bisiklette başka bir sahada da kullanılmaya başlandı: Yataklar. Rulmanlı yatakların içindeki bilyelerde seramik kullanılan en yeni ürünlerden birinin haberini size daha önce sayfalarımızda vermiştik: FSA K-Force MegaExo.

FSA’nin seramik yatak bilyesi konusundaki uzmanlığı bayağı uzun süredir devam ediyor. Bu yazıda bu uzmanlığı iki ayrı başlıkta konu edeceğiz, orta mil yatakları ve tekerlek göbekleri.

Orta Mil Yataklarında Seramik

MegaExo BB-8800 modelinden yola çıkarak aslında Formula 1’de, uzay ile havacılık endüstrisinde kullanılan teknolojileri bisiklete uyarlamış FSA.

FSA BB-8000
FSA BB-8000
Büyük boyut için tıkla!

Yatak bilyelerinin ana maddesini oluşturan sentetik madde metalik silikon tozundan (silikonnitrid, Si3N4) bayağı karmaşık bir süreç dahilinde elde ediliyor. “Sinterizasyon” (koyulaştırma) adı verilen ve silikonun yüksek ısılarda azot ile etkileşmesine dayanan bu sürecin sonucunda normalde yataklarda kullanılan çelik bilyelerden yoğunluk katsayısı olarak çok daha yüksek bilyeler elde ediliyor. Bu bilyelerin mekanik ve fiziksel olarak yüksek ısılarda direnç konusundaki verileri çeliğe oranla çok daha yüksek. Zımparalanıp sekil verildikten sonra seramik bileyeler rulman içine yerleştirilmeye hazır hâle geliyorlar.

Seramik bilye üretimi
Seramik bilye üretimi
Büyük boyut için tıkla!

FSA seramik bilyeli yatak
FSA seramik bilyeli yatak
Büyük boyut için tıkla!

Yeni nesil seramik bilyelerin en önemli özelliklerinden biri geometrik mükemmellikleri. Buna ek olarak son derece pürüzsüz yüzeylere sahipler, ki bu bilyenin yatak içerisinde dönerken karşılaştığı direncide çok düşük tutuyor. Bir seramik bilye setinin (12-15 bilye demek) ortalama olarak mekanik toleransı 0,00025mm. Ayni boyutlardaki çelik bilyeler 0,0012 ile 0,0015mm arasında değişen toleranslara sahipler. Bu nedenle seramik bilyeler ABEC 9 kategorisine giriyorlar, ki bu bütün dünyada rulmanlı yataklar için kabul edilen en yüksek sınıf. ABEC kısaltmasına spor camiasında patenlerle uğraşanlar veya hayatında rulmanlı yatakların kalitesine muhtaç kalmış olanlar aşinâdır. ABEC “Annular Bearing Engineering Council”’in kısaltması ve rulmanlı yatakları bilyeleri temelinde belirli sınıflara bölüyor. Sınıfı gösteren rakam ne kadar yüksekse bilyelerdeki tolerans değerleri o kadar düşük, bilyenin tasarımı geometrik ve mekanik açıdan o kadar mükemmel demek. ABEC 1 en basit ve alt sınıf, ABEC 7 çelik bilyeli yatakların ulaşabilecekleri üst sinir, ABEC 9 seramik bilyeli yatakların sınıfı.

Seramik ve çelik bilye mukâyesesi
Seramik ve çelik bilye mukâyesesi
Büyük boyut için tıkla!

Seramik bilyeler çeliklerle karşılaştırıldıklarında çok daha az yoğunlar, bu haliyle ağırlık tasarrufu demek ki, bilye başına %60’a ulaşabiliyor bu değer. Ayrıca ısınınca genleşme katsayıları çok daha düşük (sadece %25). Bütün bunlara yüzeylerinin pürüzsüzlüğü, paslanmalarına imkân olmaması ve uzun ömürleri de eklenince aslında yatak bilyesi olarak çelik bilyeleri seramik bilyeler ile teknik açıdan karşılaştırmaya bile gerek yok.

FSA kullanan ProTour takımları tarafından en son Fransa Turu’nda etraflıca test edilen ve kullanılan, yumuşacık dönen seramik bilyeli yataklarsadece orta milde kullanılmayacak. FSA bütün bu teknolojiyi tekerlek göbekleri için de geliştirmiş, bâzı FSA ve Mavic modellerinde seramik bilyeli yataklı tekerlek göbekleri kullanılıyor.

Haliyle normal bir binicinin bu tarz bir teknolojinin tadını ne kadar çıkaracağı muammâ. Kaldı ki fiyat denince de yaklaşık 70 gün süren bu “sinterizasyon” işlemi seramik bilyelerin ve bu bilyelerin kullanıldığı yatakların fiyatlarını katlıyor. FSA’nin ürettiği “MegaExo Seramik” yataklar daha önce sayfamızda tanıttığımız ve “hollowtech” teknolojisinin kullanıldığı ilk karbon aynakol olarak teknolojik bir zirveyi betimleyen K-Force MegaExo için ve SLK MegaExo için ek donanım olarak satın alınabiliyor. Özel bir bavul içinde kendi yağı ve şırıngası ile gelen “upgrage kit”in fiyatı 250 Avro.

FSA K-Force MegaExo
FSA K-Force MegaExo
Büyük boyut için tıkla!

FSA yatak kiti
FSA yatak kiti
Büyük boyut için tıkla!

Tekerlek Göbeklerinde Seramik

Bisiklette performans artışı için odaklanılabilecek en mühim yerlerden biri tekerlekler, bu sayfalarımızda defalarca geçti. ağırlık bir tarafa, tekerlek göbeklerindeki mekanik sistemler içindeki sürtünme sürüş esnasında verim açısından çok önemli etkenlerden biri.

Tekerlek göbeklerindeki yataklar bisikletteki diğer yataklardan çok daha hızlı hareket ediyorlar. Ortalama bir değer olarak bir tur pedal çevriminde tekerleğin 2,5-3,5 tur döndüğünü varsayacak olursak tekerlek göbeklerindeki en ufak bir iyileştirmenin bisikletin akıcılığına ne derece bir katkısı bulunacağı anlaşılır. Yukarıda orta mil yatağı için saydığımız etkenler burada da geçerli. Yani %60’a varan hafiflik, paslanmazlık, çok daha pürüzsüz yüzeyler vs. vs. tekerleklerin karşılamak zorunda oldukları dönüş direncini çok daha düşük tutmayı sağlıyor. Elbette burada da kâğıt üzerindeki bu artıların aslında normal hayatta ne derece hissedildiği konusu var Danimarkalı bisiklet dergisi Cykel-Motion Mart 2005 sayısında seramik bilyelik rulman yatakların bisikletin mekanik aksamlarının dönüş direncini %50 düşürdüğünü hesaplamış. Bir bisikletçinin gücünün %5’inin tekerlek ve orta mil göbeklerindeki yatakların dönüş direncini asmaya harcandığını göz önünde bulundurursak aslında olağanüstü bir iyileştirme demek bu, ki derginin yaptığı denemelerde ayni koşullarda erişilen hızın %4 artması sonucuna ulaşılmış. Elbette bu tarz bir donanım özelliği her şeyden önce profesyonel takımlar (FSA’yi kullanan CSC ya da Cofidis) göz önünde bulundurularak tasarlanmışsa da amatör biniciler için de çok cazip bir seçenek olduğu su götürmez. “Su gibi kayan” bisikletin zevki sonuçta hepimizin hissedebileceği bir şey.

Bu teknoloji şimdilik sadece FSA’nin RD400-EU, RD488, RD600, RD800 tekerlek setleri ile Mavic’in Cosmic Carbone, Ksyrium Elite, Ksyrium SL ve ES setlerinde kullanılıyor.

FSA RD600 tekerlek seti
FSA RD600 tekerlek seti
Büyük boyut için tıkla!

FSA RD800 tekerlek seti
FSA RD800 tekerlek seti
Büyük boyut için tıkla!

Mavic Cosmic Carbon tekerlek
Mavic Cosmic Carbon tekerlek
Büyük boyut için tıkla!

Tekerlek göbekleri için olan sistem de ucuz değil. Gene şırıngası, kendi özel yağı ile birlikte bir tekerlek seti başına (ön+arka) 390 Avro ediyor. Fakat üstünlükleri bir tarafa sadece seramik bilyelerin ömrü bile hesaplanırsa o kadar da yüksek bir meblağ değil.

FSA tekerlek göbeği kiti
FSA tekerlek göbeği kiti
Büyük boyut için tıkla!

Faydalanılan kaynak: FSA

FSA ve Mavic’in Eurobike 2006’da sergilenen ürünlerinin büyük boy fotoğrafları ve etrafli metinler icin Eurobike sayfasınabakmayı unutmayın!,

 

 
Yayın Sponsoru
  Teknoloji - Donanım

Elektrikli Dağ Bisikletleri Ne Getiriyor?
Elektrikli bisikletler son birkaç yıldır bisiklet dünyasındaki en önemli gelişmelerden sayılıyorlar. Bisiklete binen insan sayısın ... Devamı » » » 

Türkiye Bisiklet Turu Ayakkabılar
“Dost başa bakar, düşman ayağa” derler, 51. yapılan TUR’da yarışan sporcular biz amatörlerin rakibimiz olamaz ama biz yine de ayak ...
Devamı » » » 

Türkiye Bisiklet Turu Bisikletleri

Etixx – Quickstep


Marka / Model: Specialized Venge
Çekiş Sistemi: FSA K-Force Light aynakol / Shi ...
Devamı » » » 

Eki.14 Mavic, Fox, 661, Met ve Scott'ın...
Tem.14 Shimano Ultegra 6800 Testi
Haz.14 SRAM X0 2x10 Grup Testi
Haz.14 MTBTR'de Yazlık Testler
Şub.13 Merida 2013/14 Model Yılı Yenil...
Tem.12 99. Fransa Turu'nda Bisiklet ve ...
Haz.12 Sedona İstanbul Yollarda
Haz.12 Kaskı Doğru Takmak
Auğ.11 3x10 Shimano XT Testi
Tem.11 Mamut Trailers Testi
Nis.11 Shimano'nun İki Yeni Rüzgarlığın...
Şub.11 Specialized bgFit Deneyimi
Tem.10 Değişik Vites Oranları Ne Getiri...
Haz.10 Scott Genius LongTravel, Yeni Sc...
May.10 Sigma Topline 2209
Mar.10 DT Swiss & Schwalbe RideCamp
Ksm.09 Karbon Hakkında Soru-Cevap
Tem.09 AFC Ürünlerini Test Ettik!
Haz.09 Scott'ın 2010 Model Yenilikleri
Şub.09 Shimano'nun Yeni Orta Yolu: SLX
Eki.08 Fox 2009: Dünyanın En İyi XC Kom...
Haz.08 Sigma Sport Powerled Black Testi
Teknoloji - Donanım Arşivi

 

İlgili Linkler:  

haber   Campagnolo Seramik Yatak  

  Bu yayın 10959 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015