Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
23 . Eylül . 2017  
Sahne ve Motor!
NuVinci Smooth Cruise CVP

Sahne ve Motor!

Yazar: Tolga Durudoğan
24.3.2007

Takip edenlerin hatırlayacağı üzere birkaç ay önce, bu sayfalarda, size NuVinci SDA (sürekli değişken aktarım) teknolojisini tanıtmıştık.

Okuyanlar, NuVinci kullanan ilk bisikletlerin 2006 sonbaharında piyasaya çıkacağını yazdığımızı hatırlayacaklardır.

Ve artık NuVinci kullanan ilk bisikletlerin üretimine geçildi. Bu konuda ilk şirket ise Ellsworth. Ellsworth firmasının sayfalarında (www.ellsworthbikes.com) tanıtımı yapılan bisikletlerde oldukça kaliteli malzemeler var gibi görünüyor. Nedeni birazdan...

NuVinci CVP'nin de adı tamamlanmış bu bisikletler üzerinde : O artık NuVinci Smooth Cruise CVP.

Ellsworth bisikletlerinin şimdilik iki farklı modelseçeneği var: The Ride ve The Ride Signature.

 Ellsworth - The Ride
Ellsworth - The Ride
Büyük boyut için tıkla!

 Ellsworth - The Ride Signature
Ellsworth - The Ride Signature
Büyük boyut için tıkla!

Her iki bisiklet de ilk bakışta neo-klasik yaklaşımlı, gözü andıran kadro tasarımlarıyla dikkat çekiyorlar. Tekerlek setleri de hafif malzemeden ve düşük profilli lastiklerle tamamlandığı belirtiliyor. NuVinci elcikleri unutulmamış. Alıştığımız aktarıcıların aksine, NuVinci CVP'de elcik ve aktarma ünitesi arasında iki kablo bulunuyor.

Yeri gelmişken bir not düşelim: NuVinci, bir "kademesiz aktarma sistemi"dir, bir "otomatik vites sistemi" değil. Vites yine kullanıcı tarafından ayarlanır, ancak, "sürekli değişken aktarım" tanımındaki "süreklilik" deyimi, aktarım oranının sürekli otomatik değişmesini değil, aktarmada sabit kademeler olmamasını belirtir. Açıklamak gerekirse: Sabit vitesli bir bisiklette aktarma oranları (aynakol ve ruble dişlilerinin birbirine oranları) sabittir, dolayısıyla her vites ayarında önceden tanımlı sabit bir orana geçiş yaparsınız. Mesela, aynakol/ruble oranı 32/17=1.8823, pedalı çevirmenizde zorluk yaratıyorsa geçebileceğiniz diğer oran 32/20=1.600 dür, ancak bu oran da hafif gelirse yapabileceğiniz birşey yoktur. "Süreklilik" tam da bu noktada şunu ifade eder: Aktarma oranını(vitesi), bu 2 değer arasında 1.65, 1.785, 1.832,... gibi ara değerlere kademesiz olarak konumlandırabilir, ve kendinize gerçekten "en uygun" oranı belirleyebilirsiniz.

 Arka Aydinlatma
Arka Aydinlatma
Büyük boyut için tıkla!

Göze çarpan bir nokta ise her iki bisikletin de sadece arkada tek disk frenle donatılmış olması, frenleme etkisinin %70-%80 gibi büyük bir oranını oluşturan ön frenin neden kullanılmadığı bir soru işareti. Bu, aynı zamanda, her ne kadar kolay ve çabuk hızlanabilirlik üzerinde durulsa da, bu bisikletlerin, yüksek hız bisikleti olarak tasarlanmadığının göstergesi gibi duruyor.

The Ride, daha ziyade aluminyum bileşenler kullanırken, The Ride Signature, karbon bileşenlerle öne çıkıyor. Ancak Ellsworth, hangi aluminyum alaşım olduğu konusunda bilgi vermemiş. Yine de 6061 veya 7005 olabileceğini tahmin edebiliriz.

The Ride, zincirli aktarma kullanırken, The Ride Signature'da kayışlı sistem tercih edilmiş. Kayışlı aktarma, daha sessiz bir sürüş sağlıyor.

Her iki bisiklette de bizim hiç alışık olmadığımız bir başka özellik daha var. Ellsworth buna "sonsuz ayarlanabilirlik (infinitely adjustable)" diyor. Ancak buna örnek olarak sadece gidon verilmiş, gidon birbirinden bağımsız iki parçadan oluşuyor ve her biri bağımsız olarak ayarlanabiliyor. Pratikte ne kadar faydalı olacağı tartışmalı bir özellik.

Gece sürüşleri de unutulmamış: Arka ışıklar gayet güzel bir şekilde bisikletlere entegre edilmiş, The Ride Signature, ayrıca ikiz farlarla da donatılıyor.

 NuVinci Hazne
NuVinci Hazne
Büyük boyut için tıkla!

 Elcik
Elcik
Büyük boyut için tıkla!

The Ride Signature, özel imalat bir seri ve sadece 500 adet üretilecek, Tony Ellsworth ve Don Miller tarafından numaralanıp imzalanacak. Merak edenlere belirtelim, son sipariş için Amerika'daki fiyatı 3995 dolar olarak belirlenmiş.

The Ride serisinin ise Amerika'da fiyatı 2995 dolar olarak belirlenmiş.

Tabii resimlere dikkatli bakan okuyucularımız, bunların birer bilgisayar canlandırması olduğunu farkedeceklerdir. Şubat 2006'da Fallbrook, ilk prototipi, 60 kullanıcıya denetmiş ve oldukça olumlu tepkiler almış. Tepkilerden biri ise oldukça ilginç:

"Bunu bir tandeme (2 kişilik bisiklet) takın ve evlilikleri kurtarın!"

Tabii üç-dört bin dolar ödüyorsanız ve evliliğiniz yine de kurtulmuyorsa sizde bir hata var demektir!

Şaka bir yana, NuVinci'nin takıldığı normal bisikletler de mevcut. Aslında NuVinci'nin en önemli avantajlarından biri de bakım konusunda. Yatağı dolduran yağın periyodik olarak değişmesi gerekiyor sadece.

Çeşitli yol ve kullanım koşullarında yapılan deneylere göre, NuVinci CVP ile klasik aktarıcı-zincir-dişli sistemleri arasında belirgin bir fark bulunmuyor, tam tersine, kademesiz aktarma sağlayan NuVinci, bariz bir kullanım rahatlığı sunuyor.

NuVinci teknolojisini destekleyenler arasında ise Hollandalı bisiklet üreticisi Batavus B.V., Amerikalı hibrid-elektrikli bisiklet üreticisi Izip ve elektrikli-hibrid araç üreticisi Currie bulunuyor.

 Gidon
Gidon
Büyük boyut için tıkla!

Ancak bütün avantajlarına karşılık, NuVinci pek de hafif sayılmaz. İlk ticari modelleri, serbest mekanizma ve montaj aksesuarları dahil toplam 4.16 ila 4.28 kg arasında değişen ağırlıklara sahip. Karşılaştırma için bir örnek verelim: Shimano'nun iniş bisikletleri için tasarladığı Saint serisi, normal bisikletlerde kullanılanlara kıyasla görece ağır bileşenlere sahip olmasına rağmen, aktarma sistemi aşağıdaki parçalarla -ki bunlar en ağırları- toplam 3.5 kiloyu bulmuyor.

Aynakol FC-M800-31194g
Ön Aktarıcı FD-M806177g
Arka Aktarıcı RD-M800-SGS395g
Elcik Takımı ST-M800495g
Arka Hazne450g (tahmini)
Ruble CS-M850390g
Zincir304g

İşte bu nedenle, NuVinci'nin, sadece gramların konuştuğu yarış bisikletlerinde değil, normal bisikletlerde de tercih edilmesi hemen hemen imkansız gibi görünüyor şimdilik.

Tüm bu bilgilere bakınca, biz şimdilik zincir-dişli temelli aktarma sistemleri kullanan bisikletlerimizinkeyfini sürmeye devam edeceğiz gibi görünüyor.

Nasıl Çalışıyor?

Yeni bir icat karşısında, insanımızın verdiği tepkiler, genellikle icadın kendisinden daha fazla incelenmeye değerdir aslında. "Adamlar yapmış be abi!" veya "gavur yapıyor ya", düzeyinden başlayıp, yapana hakaret içeren övgülere kadar, her çeşit ilginç tepki mevcuttur insanımızda.

Ama bu tepkileri incelemek, psikolog veya sosyologların alanı olarak kalsın şimdi,biz de ağzımızı açıp bakmak yerine, icadın arkasındaki fikirleri anlamaya çalışalım.

Aslına bakarsanız, NuVinci Smooth Cruise CVP'nin çalışma ilkeleri oldukça basittir, hatta bu yazıyı okuduktan sonra; fizik, mekanik ve matematiğe aşina birçok kişiye "neden daha önce düşünemedim" dedirtebilecek kadar basit.

Ama bu ilkeleri anlamak için, öncelikle, dairesel hareketle ilgili iki fiziksel tanımı açıklamamız gerekli:

Çizgisel Hız - Açısal Hız

Aşağıdaki şekilde, bir noktanın, R[metre] yarıçapı üzerinde, t[saniye] süresi içinde, P1 den P2 ye hareket ettiğini varsayalım.

 Dairesel Hareket
Dairesel Hareket
Büyük boyut için tıkla!

Bu durumda noktanın çizgisel hızı, metre olarak alınan d yolunun (burada kırmızı ile gösterilmiştir), t süresine bölünmesi ile m/s olarak elde edilir.

Vc[m/s] = d [m] / t[s]

Bu hareket esnasında, noktanın taradığı açının da radyan olarak a olduğunu düşünelim. Böylece noktamızın açısal hızı:

Va[rad/s] = a [rad] / t[s]

Bir dairenin tamamı 2*PI radyanlık açıya karşılık gelir, bu durumda, d mesafesi ve a açısı arasındaki bağıntı,

d = R * a / (2*PI)

olur. Buradan, çizgisel hız Vc ve açısal hız Va arasındaki bağıntı:

Vc = Va * R / (2*PI)

şeklinde karşımıza çıkar.

Bütün bu bağıntılar, merkez noktası etrafında dönen bir daire sistemi için bize kısaca şunları söyler:

1- Daire üzerindeki her noktanın açısal hızı, merkezden uzaklığından (yarıçaptan) bağımsız olarak aynıdır.
2- Herhangi bir noktanın çizgisel hızı, üzerinde hareket ettiği yarıçap ile doğru orantılıdır, yani çizgisel hız, merkezden uzaklaştıkça artar.

Bu arada hemen yeri gelmişken bir not düşelim: Devir sayısı da, açısal hızın farklı bir yorumudur. Sadece birim zamanda taranan açı yerine, birim zamanda taranan 2*PI radyanlık tam açı (tam tur) sayısı referans alınır.

Klasik Aktarma Sistemleri

 Aktarma Sistemi
Aktarma Sistemi
Büyük boyut için tıkla!

 Klasik Aktarma
Klasik Aktarma
Büyük boyut için tıkla!

Şekillerden de görülebileceği gibi, klasik aktarma sistemlerine, pedal devri ile aynakol dişlisinde oluşturulan VC0 çizgisel hızı, zincir vasıtası ile aynen ruble dişlisine aktarılır. Bu durumda, sabit çizgisel hızı (VC0) korumak için, ruble dişlisi farkı açısal hızla (VA0) hereket eder, yani arka tekerlek sisteminde VA0 hızı oluşturulur. Bu açısal hız da, tekerleğin dış çapı üzerinde VC0 dan farklı bir çizgisel hız oluşturur.

Kolaylıkla görülebileceği gibi, arka tekerlek sistemi, klasik aktarma sistemlerinde, her noktası tamamen sabit (rijit) bir sistem olmaktadır.

İşte tam bu noktada, NuVinci, arka tekerlek sistemini ikiye bölerek, aktarma oranının değişmesini sağlamaktadır. Başlayalım:

NuVinci Smooth Cruise CVP

 NuVinci Hazne 3B Modeli
NuVinci Hazne 3B Modeli
Büyük boyut için tıkla!

Buradaki basitleştirilmiş modellemede görülebileceği gibi, NuVinci, 3 ana bileşenden oluşur:

1- Giriş diski
2- Çıkış diski
3- Giriş ve çıkış diskleri arasında hareket aktarımını sağlayan bilyeler

 NuVinci Hazne Kesit Modellemesi
NuVinci Hazne Kesit Modellemesi
Büyük boyut için tıkla!

Burada da görülebileceği gibi, sistemin kilit noktası, bilyenin dönme ekseninin "yatırılması"dır, bu, vites değişimini sağlayan harekettir. Şimdi burada neler olduğunu inceleyelim:

Sistemin iki önemli temas noktası bulunmaktadır, giriş diski tarafında CG, çıkış diski tarafında CC. Bu noktaların, aynı R0 yarıçapı üzerinde bulunduklarına dikkat edelim ve aklımızda tutalım öncelikle.

Zincir vasıtasıyla gelen VC0 çizgisel hızı, ruble dişlisine VA0 açısal hızı olarak aktarılır. Bu açısal hız, aynen giriş diski üzerinde bulunan CG temas noktasında VC1 çizgisel hızı olarak ortaya çıkar.

VC1 = VA0*R0/(2*PI)

Bu noktada, bilye üzeindeki CG temas noktasına karşılık gelen R1 yarıçaplı nokta üzerinde de, çizgisel hız da aynen VC1 olur, bu bilyeye, bilyenin dönme ekseni etrafında VA1 açısal hızını kazandırır.

VA1 = VC1*2*PI/R1
VA1 = VA0*R0/R1

Bu açısal hız, dönme ekseni boyunca bilyenin her noktasında aynıdır, dolayısıyla bilyenin, çıkış diski tarafındaki R2 yarıçaplı noktada da aynı açısal hız mevcuttur. Ancak yarıçap değiştiği için bu noktadaki çizgisel hız değişir.

VC2 = VA1*R2/(2*PI)
VC2 = VA0*R0*R2/(2*PI*R1)

Ve bu çizgisel hız aynen çıkış diski üzerindeki CC temas noktasına aktarılır. Böylece CC noktasının R0 yarıçapına göre açısal hızı:

VA2 = VC2*2*PI/R0

Bu denklemde de VC2'yi bir önceki bağıntıdan yerine koyarsak:

VA2 = VA0*R2/R1

olarak bulunur. İşte burada, R2/R1 oranı, giriş ve çıkış diskleri, diğer bir deyişle "ruble dişlisi ve tekerlek grubu" arasındaki "aktarma oranı"dır.

Bilyenin dönme ekseninin yatırılması, temas noktalarındaki R1 ve R2 yarıçaplarını değiştirerek, aktarma oranının değiştirilmesini sağlar.

Nasıl? Bisikletinize ve teknolojiye biraz daha farklı bir açıdan bakmanın hoşunuza gittiğini umarım.

Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki sayfalara bakabilirsiniz:

Ellsworth : www.ellsworthbikes.com, www.ellsworthride.com

Fallbrook : www.fallbrooktech.com

Izip : www.izipusa.com

Kendinize ve bisikletinize iyi bakın.



 

 
Yayın Sponsoru
  Panorama

Aydın A. Güney & Pınar A. Avşar'la TUR Üzerine
Cumhurbaşkanlığı Bisiklet Turu sırasında yükün çoğunluğunu vitrinde fazla olmayan bir ekip çekiyor. Bu ekibin başında A’dan Z’y ... Devamı » » » 

Emin Müftüoğlu ile Günümüzü Değerlendirdik
Emin Müftüoğlu ile TUR sonunda bir araya geldik. Başarılı geçen bir organizasyondan sonra yorgun, çoklukla olduğu gibi vakti kı ...
Devamı » » » 

Bisiklet Yolları Algısında Yanlışlar

Samuel Beckett’in “Godot’yu Beklerken” piyesini seyredenler bilir: Estergon ve Vladimir, iki perde boyunca, Godot diye birini b ...
Devamı » » » 


Eki.14 İBB Emirgan Planları, Bisiklet v...
Haz.14 The Accidential Death of a Cycli...
Şub.14 The Armstrong Lie
Ara.13 Londra ve İstanbul'da Bisikletin...
Eyl.13 Süslü Kadınlar da Bisiklete Bine...
Eyl.13 Emin Müftüoğlu'yla Kısa Kısa
Auğ.13 Katlanır Bisiklete Giriş
Haz.13 Bisikletle işe gitmenin püf nokt...
Nis.13 Yaz Yaklaşırken 3 Büyük Şehirde ...
Mar.13 Dünyanın En Pahalı Bisikletleri
Eki.12 Velodromda Bir Gün
Tem.12 Dünden Bugüne Bisiklet...
Tem.12 Fransa Turu Tarihinden Hikayeler
May.12 Ruanda Bisiklet Takımı
May.12 İngiltere'de Bisiklet Ulaşımı Po...
Oca.12 Londra'dan Bisiklet Esintileri
Ara.11 Kış Yarışları Öncesi Temel İpuçl...
Eki.11 10 Tanınmış Sima’ya Sorduk
Eyl.11 Pedalla Enerji Üretttik
Eyl.11 Canyon'un Derinliklerine Yolculu...
Nis.11 Araba mı Daha Hesaplı Bisiklet m...
Şub.11 Pedal Alternatif Enerji Çözümü O...
Panorama Arşivi

 

  Bu yayın 9271 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015