Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
23 . Ekim . 2017  
29 İnç Tekerlekli Bisikletler
Yirmidokuz'culuk

29 İnç Tekerlekli Bisikletler

Derleyen: Tolga Durudoğan / Cüneyt Kazokoğlu
20.3.2008

Uzun zaman önce MTBTR’de sizlere Specialized'ın 29er modellerini sayfamızda tanıtmıştık.

29er veya kullanılan diğer şekliyle "two-niner", 29" lastikli bisikletleri ifade eden bir kullanım. "Two-niner" kelimesi, İngilizce olarak "29-inch tekerlekli bisiklet kullanıcısı" anlamına geliyor, Türkçe tercümesi olarak bu yazıyı yazarken aklıma gelen en düz şekil ise "Yirmi dokuzcu".

29er – Nereden Nereye

Standart dağ bisikletleri, herkesin bildiği gibi 26" lastikler ile imal edilir. 29" lastikli bisikletlerin ilk imalatı 1994'te Project-X adıyla Bianchi'nin ABD kolu tarafından başlatıldı. 1990'ların ortalarında, Project-1, 3 ve 5'i içeren ve bunların avantajlarını anlatan katalog yayınlandı. Yine 1990'ların ortalarında, Diamondback Bicycles da kendi 29" bisikletini yaptı. Ancak Project-X ve Diamondback'in ürünleri, en başta uygun arazi lastiklerinin ve ön amortisörlerin üretimde olmaması sebebiyle bir ticari başarısızlığa dönüştü.

29" ve 26" Tekerlekler
29" ve 26" Tekerlekler
Büyük boyut için tıkla!

İlk gerçek 29" lastik ise, 29" felsefesini en erken destekleyen Wilderness Trail Bicycles tarafından 1999'da "Nanoraptor" adıyla imal edildi. Aynı dönemde White Brother tarafından ilk 29" ön amortisör piyasaya sürüldü. Geçen yıllar boyunca, 29" bisikletler Niner Bikes gibi çok az sayıda firma tarafından üretildi. Niner bugün ürün yelpâzesinde sadece 29 inç bisiklet bulunduran tek marka.

WTB 29er Lastikler
WTB 29er Lastikler
Büyük boyut için tıkla!

WTB 29er Jantlar
WTB 29er Jantlar
Büyük boyut için tıkla!

Niner EMD9
Niner EMD9
Büyük boyut için tıkla!

Niner RIP9
Niner RIP9
Büyük boyut için tıkla!

Niner SIR9
Niner SIR9
Büyük boyut için tıkla!

2002'de ise Surly Bikes, kendi 29" kadrosu olan Karate Monkey'i tanıttı. Trek'in bir kolu olan Gary Fisher ise, dünyadaki başlıca 29er bisiklet imalatçılarından biri oldu. “Tekerlekler daha kolay dönüyor, daha dengeliler ve engelleri daha kolay aşıyorlar” seklinde özetlediği 29er felsefesi ile Gary Fisher 29 inç tekerlekli bisikletlerin geniş kitlelerce tanınmasının öncülerinden sayılabilir.

Bugün ABD kökenli büyük, orta veya küçük ölçekli her bisiklet imalatçısının ürün yelpazesinde en az bir adet 29" bisiklet veya kadro mevcuttur. Hatta 29er'i "modası geçmiş" veya "kötü bir fikir" olarak tanımlamış olan Specialized ve Turner bile bugün 29er ürünleri piyasaya sürmektedir.

Bugün gelinen noktada 26” ile 29” tekerlekli bisikletlerin gerek kadrolarında, gerek geometrilerinde farklar var. Aşağıdaki fotoğrafta aynı markanın 26” ve 29” tekerlekli aynı model bisikletinin üzerinde bu farkları görebilirsiniz.

26" - 29" bisikletlerin farkları
26" - 29" bisikletlerin farkları
Büyük boyut için tıkla!

Lastikler

29er ve standart dağ bisikletçiliğinde lastikler konusunda bir yaklaşım farklılığı görülmektedir. Normalde, 1.5"ten geniş olan lastikler, 26" sınıfında asla "kros" lastiği olarak tanımlanmaz. Ancak 29er sınıfında, 2" genişliğindeki lastikler "kros" lastiği olarak tanımlanmaktadır.

WTB 29er Lastikler
WTB 29er Lastikler
Büyük boyut için tıkla!

Specialized
Specialized'in 29" Lastikleri
Büyük boyut için tıkla!

Gary Fischer Cobia
Gary Fischer Cobia
Büyük boyut için tıkla!

Gary Fischer HiFi Plus 29
Gary Fischer HiFi Plus 29
Büyük boyut için tıkla!

Turner Sultan
Turner Sultan
Büyük boyut için tıkla!

Cannondale Caffeine
Cannondale Caffeine
Büyük boyut için tıkla!

Eksileri

29er sınıfının avantaj ve kusurları konusunda ise tartışmaların halen sürmekte olmasına karşın herkesçe kabul edilen kusurları var.

Değişik sahalara göre inceleyecek olursak en önemli zaafları elbette ağırlıkları. 29” bir tekerlek setinin 26”’ten neden daha ağır olduğunu açıklamaya gerek yok herhalde. Dolayısıyla hızlanma durumlarında 29” tekerlekler daha yavaş kalıyorlar. Kezâ dar patikalarda hızlı yön değişimleri de 26” tekerleklerle daha kolay. Genel olarak aşağı yukarı 29” bir tekerlek seti 40-50 gram arasında fazladan ağırlık demek.

Teknik özelliklerle devam edelim. 29” tekerlekler gene yapıları gereği yanal esnemezlik konusunda 26” modellere göre daha zayıflar. Bu konu 29” tekerleklerin en önemli zaaflarından biri. Ağırlıktan fazla kaybetmemek için nispeten hafif de üretilmeye çalışıldıkları düşünüldüğünde 29” tekerleklerin yanal esnemezliği en iyi halde orta halli bir 26” tekerleğin seviyesine ulaşabiliyor.

29” modellerinin bir diğer zaafı ise sınırlı donanım. Son yıllarda yayılmalarına rağmen 29” tekerlekli dağ bisikletleri hâlâ egzotik modeller olarak görülüyorlar. Dolayısıyla donanım dünyasının sunduğu çeşitler 29” tekerlekli dağ bisikletleri için o kadar da zengin değil. Bu bisikletler farklı amortisörlere, farklı tekerleklere, farklı kadrolara ihtiyaç duyuyorlar. Mavic gibi bir firma bile ürün yelpâzesinde sadece bir tane 29” Crossmax tekerlek setine sahip. Amortisör üreticileri numûnelik 100mm’lik birkaç model piyasaya sürüyorlar, ki bu 29” tekerlekler için süspansiyon mesâfesinin ulaştığı en yüksek nokta. Daha uzun mesâfeli amortisör kullanmak isteyenlerin sansı yok. Dolayısıyla 29” tekerlekli bisikletlerin donanımını değiştirmek ya da geliştirmek konusunda fazla seçenek yok.

Fox ve Rock Shox 29" amortisörler
Fox ve Rock Shox 29" amortisörler
Büyük boyut için tıkla!

Mavic C29ssmax ve Crossmax (26")
Mavic C29ssmax ve Crossmax (26")
Büyük boyut için tıkla!

Artıları

Buna karşılık 29er'in, 26" sınıfına göre hiç tartışmasız avantajlı olduğu noktalar da var: Lastiğin çapı büyüdüğü için, herhangi bir engel karşısındaki yaklaşma açısı, 26" lastiğe göre daha düşüktür (birim engel yüksekliği için yaklaşık %5 daha azdır), bu da engelin daha kolay geçilmesini sağlar. Dolayısıyla daha büyük lastikler hâliyle daha konforlu bir sürüş sağlıyorlar.

Yaklaşma açısındaki azalma
Yaklaşma açısındaki azalma
Büyük boyut için tıkla!

Kezâ dönüş direnci söz konusu olduğunda da 29” tekerlekler avantajlılar. Daha büyük tekerleklerin dönüş direncinin daha düşük olduğu zâten bilinen bir gerçek.

Ayrıca 29"lik lastik, kum gibi yumuşak yüzeylere 26"e göre daha az batar, dolayısıyla bu tür yüzeylerde, 29” tekerlekli bir bisikleti kullanmak, 26" bisikleti kullanmaktan daha kolaydır. Yola temas yüzeyinin daha fazla olmasından ötürü, 29" lastiklerin yol tutuşu daha fazladır, bu özellikle dönüşlerde belirgin şekilde fark edilir. Aşağıdaki fotoğrafta 26” ile 29” lastiklerin ayni hava basıncındaki yolla temas yüzeyini görebilirsiniz. Açıkça görülen 29” tekerleğin yolla temas yüzeyinin daha fazla olduğu.

26" - 29" tekerlek izleri
26" - 29" tekerlek izleri
Büyük boyut için tıkla!

Sonuç

Sonuç olarak 29” tekerleklerin elbette artıları var, fakat bir o kadar da eksileri de var. UCI yarışlarında 29” tekerlek kullanılmasına izin var, fakat bugüne kadar pek tercih edildiği görülmedi. Engelleri daha kolay aşmaları, daha düşük dönüş direncine sahip olmalarının karşısında daha fazla esnemeleri, ağırlıkları bu tasarımın zaafları. Dolayısıyla örneğin all-mountain ya da enduro veyâhut daha sert kategorilerde 29” kullanmanın bir anlamı yok. Zâten hâlihazırda 100mm ile sınırlandırılmış olan süspansiyon mesâfesi ve piyasada bulunan donanımın (olmayan) zenginliği bu tarz bisikletleri 26” tekerlekli tur/gezi bisikletlerine alternatif olarak konumlandırıyor.

Kaynaklar: Cannondale, Gary Fisher, Niner, Specialiazed, Surly, WTB, BIKE

 

tanıtmıştık.

29er veya kullanılan diğer şekliyle "two-niner", 29" lastikli bisikletleri ifade eden bir kullanım. "Two-niner" kelimesi, İngilizce olarak "29-inch tekerle ...">

 
Yayın Sponsoru
  Teknoloji - Donanım

Elektrikli Dağ Bisikletleri Ne Getiriyor?
Elektrikli bisikletler son birkaç yıldır bisiklet dünyasındaki en önemli gelişmelerden sayılıyorlar. Bisiklete binen insan sayısın ... Devamı » » » 

Türkiye Bisiklet Turu Ayakkabılar
“Dost başa bakar, düşman ayağa” derler, 51. yapılan TUR’da yarışan sporcular biz amatörlerin rakibimiz olamaz ama biz yine de ayak ...
Devamı » » » 

Türkiye Bisiklet Turu Bisikletleri

Etixx – Quickstep


Marka / Model: Specialized Venge
Çekiş Sistemi: FSA K-Force Light aynakol / Shi ...
Devamı » » » 

Eki.14 Mavic, Fox, 661, Met ve Scott'ın...
Tem.14 Shimano Ultegra 6800 Testi
Haz.14 SRAM X0 2x10 Grup Testi
Haz.14 MTBTR'de Yazlık Testler
Şub.13 Merida 2013/14 Model Yılı Yenil...
Tem.12 99. Fransa Turu'nda Bisiklet ve ...
Haz.12 Sedona İstanbul Yollarda
Haz.12 Kaskı Doğru Takmak
Auğ.11 3x10 Shimano XT Testi
Tem.11 Mamut Trailers Testi
Nis.11 Shimano'nun İki Yeni Rüzgarlığın...
Şub.11 Specialized bgFit Deneyimi
Tem.10 Değişik Vites Oranları Ne Getiri...
Haz.10 Scott Genius LongTravel, Yeni Sc...
May.10 Sigma Topline 2209
Mar.10 DT Swiss & Schwalbe RideCamp
Ksm.09 Karbon Hakkında Soru-Cevap
Tem.09 AFC Ürünlerini Test Ettik!
Haz.09 Scott'ın 2010 Model Yenilikleri
Şub.09 Shimano'nun Yeni Orta Yolu: SLX
Eki.08 Fox 2009: Dünyanın En İyi XC Kom...
Haz.08 Sigma Sport Powerled Black Testi
Teknoloji - Donanım Arşivi

 

İlgili Linkler:  

haber   Niner Air9  

  Bu yayın 29901 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015