Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
22 . Eylül . 2017  
Fox 2009: Dünyanın En İyi XC Kombinasyonu mu?
Fox F100 RLC ve RP23

Fox 2009: Dünyanın En İyi XC Kombinasyonu mu?

Yazar: Cüneyt Kazokoglu
6.10.2008

Geçtiğimiz ay 2009 model Fox F100 RLC testine başladığımızı haber vermiştik. Zaman içinde bu test kapsamına Fox’un XC sürüşleri için en üst model arka amortisörü 2009 model Float RP23’ü de dâhil ettik. Sabırsız okuyucular için muhtemelen oldukça uzun süren bir test aşamasından sonra rahatlıkla bisikletlerde süspansiyon teknolojisinin zirvelerinden biri kabul edebileceğimiz bu iki modeli değişik açılardan değerlendirelim.

Fox F100 RLC

Donanım & Teknik Özellikler Neler?

Amortisörün teknik özellikleri ile başlayalım. Adından da anlaşılacağı üzere F100 RLC 100mm süspansiyon mesâfesine sahip. R (Rebound), L (Lockout) ve C (Compression) harfleri ise teknik donanımı ifâde ediyorlar. Yani amortisörün tepme (rebound) ve sıkışma (compression) hızları birbirinden bağımsız olarak ayarlanabiliyor, buna ek olarak amortisör kilitlenebiliyor (Lockout). İlk bakışta bu kadar ayar imkânı gerçekten gerekli mi diye düşünülse de amortisörün kullanımında binicinin tercihleri doğrultusunda sunduğu seçenekler gerçekten etkileyici. Hava basıncı ile çalışan Fox bunlara ek olarak en üst model olan RLC’de Specialized ile olan bir patent anlaşmazlığı nedeniyle kullanamadığı platform sistemi Terra Logic’i ikâme etmek için kilit mekanizmasının sertliğini ve hangi sertlikte darbelerden itibaren açılacağını ayarlayarak (Lockout force adjust) amortisörü daima kilitli tutma seçeneği de sunuyor.

Fox F100 RLC
Fox F100 RLC
Büyük boyut için tıkla!

Amortisör kullanıcıya çabuk kullanım için her şeyin bir bakışta anlaşılacağı bir kullanım kılavuzu, bir amortisör pompası ve bunun yanında amortisörü (ve Fox’un ürün yelpâzesini) en ince noktasına kadar anlatan bir CD-ROM ile geliyor, ki günümüzde bu sınıf amortisörlerin birer teknoloji harikası olduğu düşünüldüğünde gerçekten mantıklı.

Fox F100 RLC
Fox F100 RLC
Büyük boyut için tıkla!

F100 RLC (9mm sıradan mandallı (quick release)) bizim ölçümlerimizde 20cm şaft borusu ile 1571 gram geldi. Bu ağırlık amortisöre hafiflik konusunda altın madalya kazandırmasa da amortisörde plastik bir parça kullanılmadığı ve yüksek burgusal ve doğrusal esnemezlik değerleri göz önüne alındığında gayet makûl bir değer. Plastik parça demişken, Fox’u elinize alıp da incelediğinizde, ayar düğmelerine baktığınızda amortisörün işçilik kalitesine bir kere daha hayran olmamak mümkün değil.

Fren alıcıları PostMount standardında olan amortisör ayrıca 203mm’ye kadar disk fren çapına da uyumlu. Fox, V-fren ile de kullanılabiliyor.

Fox F100 RLC
Fox F100 RLC
Büyük boyut için tıkla!

Ayarlar Nasıl Yapılıyor, Ne İşe Yarıyor?

Amortisöre binmeye başlamadan önce yapılacak olan ilk ayar elbette hava basıncı. Fox’un kendi donanımında yer alan pompası ile hava kartuşunun yer aldığı sol bacak üzerindeki kapak kaldırılarak Fox’un sunduğu binici ağırlığına göre hava basıncı tabelası temel alınarak hava basılıyor. Elbette bu aşamada amortisörün negatif sıkışma mesâfesine bakarak, daha sonrasında da kişisel zevk oranında ince ayar yapmak mümkün.

Sol kapak
Sol kapak
Büyük boyut için tıkla!

Günümüz amortisörlerindeki bizce en önemli ayar mekanizması olan tepme hızı ayarını Fox 12 kademelik bir şekilde tasarlamış. Sağ bacağın üzerindeki kırmızı düğme aracılığı ile saat yönündeki her kademe amortisörün tepme hızını hızlıdan yavaşa doğru çeviriyor. Amortisörün yeteri kadar hızla açılmayıp peşpeşe gelen darbelerde dibe vurması ile fazla hızlı açılıp keçi gibi sekerek yerle teması kaybetmesi arasındaki kişiye uygun ayarı bulmak ilk bakışta karışık görünse de 6. kademedeki amortisörün geldiği orta ayardan yola çıkarak uygun seviyeyi bulmak birkaç deneme ile gayet kolay.

Amortisörün bir sonraki ayar noktası “low speed compression”, yani sıkışma hızı. Sağ bacak üzerindeki en dış halka 8 kademeli bir şekilde bu ayarı sunuyor. Bu aşamada bu ayar seçeneğinin ne manâya geldiğini açıklamak önemli. Amortisördeki hava basıncı sabit kalırken, yani üzerine oturulduğundaki negatif sıkışma mesâfesi eşitken amortisörün sıkışma hızını ayarlamak dik ve sert darbelerin birbiri ardısıra geldiği inişlerde veya sert frenlerde amortisörün birdenbire çökmesini, engelliyor. Yani başka bir deyişle bu özellik sayesinde amortisörün yay ergisinin progresyonunu ayarlamak mümkün. Bu özellik başta çok gerekli gibi görünmese de amortisörü kullandıkça bilhassa Fox’un gerçekten çok başarılı bulduğumuz iniş performansının önemli bir etkeni olmaya başlıyor. Arazinin zeminine göre ciddî bir iniş performansına ihtiyaç duyulan hallerde sıkışma hızını biraz azaltmak amortisörden alınan verimi hissedilir ölçüde arttıran bir unsur.

Sağ kapak
Sağ kapak
Büyük boyut için tıkla!

F100 RLC’nin son ayarı ise kilit mekanizması. Gene sağ bacak üzerindeki mavi kol aracılığı ile kilitlenebilen amortisörde kilidin hassasiyetini ayarlamak da mümkün. Bu ise amortisörün sağ bacağının altındaki düğme ile yapılıyor. Girişte Fox’un platform teknolojisi Terra Logic’i artık kullanamadığından bahsetmiştik. Fox onun yerine gerçekten akıllıca bir tasarımla amortisörün hangi sertlikteki darbelerde kilidi açacağını (blow-off) ayarlama imkânı sunmuş. Dolayısıyla darbe sertliği ayarı üzerinden kilidi sürekli kapalı tutarak amortisörü belirli bir seviyenin üzerindeki darbelere tepki vererek çalışır bir halde kullanmak mümkün. Açıkçası darbe sertliğini bir platform kabul edersek platformun altında çalışmayan, üstünde çalışan bir amortisör ortaya çıkıyor. 12 kademe ile yapılan bu ayarda amortisörü oldukça etkin bir şekilde yönetmek mümkün. Peki sistemin Terra Logic’ten farkı ne? Fark şu, basitçe söylemek gerekirse Terra Logic darbeleri aşağıdan ve yukarıdan olmak üzere ayırıyordu. Yeni kilit mekanizması ise ayır(a)mıyor. Kilit ufak darbelerde dahî açılacak şekilde hassas ayarlandığı takdirde amortisörün örneğin ayakta yokuş çıkarken sekme yapması tam olarak engellenmiyor. Sekme yapmasını engelleyecek kadar da sert ayarlanınca kilit, ufak darbelerde de amortisör kilitli kalıyor. Dolayısıyla bu sistem kendi içinde bir orta yol barındırıyor. Bu orta yolu da herkesin kendi kullanım sahası ve ihtiyaçları doğrultusunda bulması gerek. Bu hemen olan bir şey değil, fakat deneme-yanılma yöntemi ile bir süre sonra gerçekten tatmin edici bir ayar yakalanıyor.

Sağ alt düğme
Sağ alt düğme
Büyük boyut için tıkla!

Genel olarak ayarlar konusunda söylenmesi gereken amortisörün standart ayarlarının oldukça tatminkâr olduğu. Öte yandan bu derece fazla seçenek sunan bir amortisör sürekli değişik seçenekleri denemeye teşvik ediyor. Amortisörü tanıdıkça, her bir etkenin değişik ayarlarının ve ayar kombinasyonlarının amortisörün karakterini nasıl biçimlendirdiğini hissettikçe aynı parkurda sürekli değişik ayarlarla inip çıkarken buluyorsunuz kendinizi.

Peki Nasıl Çalışıyor?

Fox bu modelde Terra Logic sisteminden vazgeçilmesi üzerine olsa gerek, standart olarak hissedilir bir progresyona sahip, yani ilerleyen milimetrelerde sıkışma hızının azaldığı bir süspansiyon karakteri seçmiş. Bu karakter düşük hızlarda amortisörün yüksek konfor sağlamasını, hızlandıkça da (ayarların izin verdiği çerçevede) konfordan ödün vermeden hissedilir derecede geribildirim vermesini sağlıyor. Dolayısıyla amortisörün bir uçan halıdan ziyâde değişik arazi şartlarına ve iniş ile çıkışlara farklı olarak ayarlanabilmesini ve her seferinde de yüksek verim alınmasını mümkün kılıyor.

Büyük boyut için tıkla!

Çıkışlarda kilit hassasiyetinin ayarı ölçüsünde sekme ve konfor arasındaki orta yolda oldukça verimli çalışan amortisörün bilhassa inişlerde fazlasıyla göz doldurduğunu vurgulamak şart. Bunda birkaç etken var. Birincisi amortisörün kendinden de gelen, ayrıca sıkışma hızı ayarıyla da elde edilen progresyonu. Öyle ki en sert ortamlarda bile amortisörü dibe vurdurmak normal bir kullanım çerçevesinde mümkün değil. Amortisör tepme hızını da doğru ayarladıktan sonra her inişte sadece konfor değil, güven de veriyor. Bu güvenin bir diğer önemli nedeni ise amortisörün esnemezliği. Öyle ki 100 kiloluk bir binici altında, önde 180mm’lik diskler ile bozuk arazide 45km/s bir hızdan ani fren yapıp, hızı 15km/s’e düşürüp, aynı esnâda dar bir patikada bir de 90°’lik bir viraja girmek gibi amortisörü “inletici” bir manevradaFox gidondan verilen komutları hiçbir şekilde kayıp olmaksızın tekerleğe aktarıyor. Burada kullandığımız amortisörün 9mm standart mandallı (quick release) sistemle çalıştığı, Fox’un bu amortisörü ayrıca 15mm mandallı sokma mil ile de sunduğu düşünüldüğünde amortisörün esnemezlik değerleri açısından bir all-mountain sınıfına rahatlıkla gireceğini söylemek yanlış olmaz.

Hiç mi Olumsuz Bir şey Yok?

Var. Buna ne kadar olumsuzluk demek mümkün, herkes kendi karar vermeli, ancak bizim gibi uzun parmaklı eldiven kullanıyorsanız kilit kolunu her çevirişinizde, hele de bunu seyir hâlinde yapıyorsanız, amortisörün sıkışma ayarını da (low speed compression) değiştirmeniz yüksek ihtimal dâhilinde. Bu noktada Fox’un bu düğmenin profilini daha yükseltmesi beklenebilir, ya da markanın bu yıldan itibâren ilk defa ürün yelpâzesine aldığı gidondan kilitli modeli F32 RL Remote modeli tercih edilebilir. Tabii bu modelin sıkışma hızı ayarı sunmadığını hatırlatalım.

Büyük boyut için tıkla!

Float RP23

Gelelim Fox’un arka süspansiyonu RP23’e. RP23 Fox’un bilhassa XC kullanımı söz konusu olduğunda akla gelen arka süspansiyonları arasında en zengin donanımlı, en üst modeli. Bunun üzerine Fox’un arka amortisörlerinin karakterini bisikletlerin süspansiyon kinematiğini göz önünde bulundurarak ayarladığı (test öncesi gerekli ölçülerin yanında hangi bisiklette kullanılacağını da bildirmek gerekiyor) eklenince haliyle beklentiler de o oranda yüksekti.

Float RP23
Float RP23
Büyük boyut için tıkla!

Donanım & Teknik Özellikler Neler?

Ön amortisörde olduğu gibi RP23 de özelliklerini isminde saklıyor. R (Rebound), P (ProPedal), 2 (2 kademeli platform), 3 (3 kademeli ProPedal hassasiyeti) amortisörün özelliklerini tanımlıyorlar. Dolayısıyla aynı F100 RLC’de olduğu gibi RP23 de insana gayet etkileyici sayıda ayar imkânı sunuyor. Amortisörün asıl ayarı gene amortisörle birlikte donanıma dâhil olan pompa aracılığı ile uygun hava basıncını belirleyerek yapılıyor. “Rebound”, yani tepme hızı ayarı kendini açıklıyor zâten, amortisörün sıkıştıktan sonra ne hızda geri tepeceğinin ayarı. RP23’te asıl noktalar ProPedal platform ayarları. Fox burada ProPedal için “açık” ve “kapalı” olmak üzere iki kademe sunuyor, bu tanımdaki 2 rakamı. ProPedal’ın, yani amortisörün hangi sertlikteki darbelerden itibaren çalışacağının hassasiyeti ise 3 kademeli olarak belirleniyor (bu da 3 rakamı). Dolayısıyla amortisörün pedal çevirirken çekiş sisteminden gelen güçlerden etkilenmeyip sabit duracağı bir ayar bulmak mümkün, ki platform sistemi de bu demek zaten.

Büyük boyut için tıkla!

Amortisör 140x25.5mm’den başlayıp 200x57mm’ye kadar olan 6 ölçüde bulunuyor. En harcıâlem model 6.5x1.5” 213 gram ağırlığında, bizim kullandığımız 200x57mm ölçüsündeki model ise 226gram, ki bu bir arka amortisör için çok iyi bir değer.

RP23 Fox’tan aşinâ olduğumuz yüksek işçilik kalitesini devam ettiriyor, bunu da belirtelim. İşçilik demişken, geçtiğimiz yıldan beri Fox sübap konumlarını da elden geçirdi. Pompa söküp takma konusunda daha önce Fox’un bayağı zorladığı biri olarak bu konunun çok sevindirici bir gelişme olduğunu vurgulamak şart.

Fox 2009 yılında amortisörlerin ProPedal kullanımındaki yay eğrilerinin progresyonunu azaltmış ve daha yüksek yol tutuş verimi hedeflemiş. Buna ek olarak tepme kontrol ayar yelpâzesi genişletilmiş. Amortisörün sıkışma ve tepme arasındaki geçişi daha yumuşak bir şekilde tasarlanmaya çalışılmış. Bütün bu minik adımların hepsini toparladığımızda ise ortaya kullanıldığı bisiklet modelleri nezdinde bakınca XC sınıfından enduro sınıfına kadar oldukça geniş bir sahada kullanılabilen bir amortisör çıkmış.

Ayarlar Nasıl Yapılıyor, Ne İşe Yarıyor?

Amortisörü ele aldıktan sonraki ilk ayar haliyle hava basıncı. Uygun negatif sıkışma mesâfesini de hesaba katarak yapılan ayardan sonra amortisör performansını aslen belirleyen ayar, tepme kontrolü. Fox RP23’te tepme kontrolünü 10 kademeli ayarlamış.

Float RP23
Float RP23
Büyük boyut için tıkla!

Fakat RP23’ü sıradan amortisörlerden farklı kılan ayar ProPedal ayarı. ProPedal sistemi amortisörün çekiş sisteminden, yani pedal çevirmekten gelen güçlerden etkilenmemesini, bir diğer deyişle bir taraftan yoldaki engebelere tepki verirken diğer taraftan ritmik bir şekilde pedal çevirmeyle sekmemesini sağlıyor. ProPedal ayarını açık ya da kapalı tutmak mümkün. Örneğin pedal etkisinin arttığı en klâsik durum olan yokuş çıkarken platformu etkin bir hâle getirip, inişe gelindiğinde platform sistemini devre dışı bırakma seçeneği amortisörden alınan verimi gerçekten önemli derecede arttırıyor. ProPedal ayarının üç kademesi bulunuyor. 1 numaralı konumda amortisörün sekme önlemesi en düşük seviyede iken üç numaralı konumda platform en yüksek seviyede bulunuyor. ProPedal seçeneği sayesinde amortisör klâsik bir kilit sistemine ihtiyaç duymadan kullanılabiliyor.

Büyük boyut için tıkla!

Peki Nasıl Çalışıyor?

Tek kelimeyle şahâne çalışıyor. Bu kadar kesin ve öz bir ifâde kullanmak biraz iddialı da gelse hakikaten RP23’ün performansı çok etkileyici. Birinci olarak ProPedal sisteminin geçmişte yer yer şikâyet edildiği üzere konfor kaybı yaratmaması bu amortisörün en büyük sürprizi oldu. Fox’un bu yılın değişikliği olarak belirttiği yay eğrisinin progresyonunun azaltılması ProPedal’ın verimini fark edilir ölçüde arttırmış. O kadar ki ProPedal bilhassa 1. konumundayken platformun açık unutulması işten bile değil, çünkü platformun açık olmasına rağmen konforda hissedilir bir kayıp olmuyor. Daha progresif ve sert bir kullanım tercih ediliyorsa 3. konum gerçekten bir taraftan amortisörün sekme eğilimini en başarılı şekilde engellerken diğer taraftan amortisörün hâlâ tatminkâr performans sunmasını sağlayan konum. Dolayısıyla çıkışlarda hele de oturularak pedal çevriliyorsa ProPedal sistemi açıkken amortisörün sektiğini hissetmek olanaksız. Ancak özel olarak bakıldığında klâsik kilit sisteminden farklı olarak minimal bir hareket fark etmek mümkün. Bunda Fox’un zâten temelde platform tamamen açıkken bile fazla sekmeyi önleyecek derecede başarılı bir şekilde tasarlanmış olan tepme kontrol ayarının çok büyük etkisi olduğunu vurgulamak elzem.

Float RP23
Float RP23
Büyük boyut için tıkla!

İnişlerde ise amortisör açıldıktan sonra gerçekten bir tahtırevandan ziyâde sportif, fakat son derece verimli, geribildirimi eksik olmayan, dolayısıyla engelleri düz ederken ne olup bittiğini hissettiren bir amortisör çıkıyor karşımıza. Bisikletin arka kısmını gayet rahat bir şekilde kontrol altında tutmak mümkün.

Hiç mi Olumsuz Bir şey Yok?

Hakikaten yok.

Büyük boyut için tıkla!

Sonuç

Makâlenin başlığında Fox F100 RLC ve RP23 kombinasyonunun en iyi XC kombinasyonu olup olmadığını sorduk. Burada kimseye bir mal satmadığımız için “en iyisi bu, bunu alın” türü bir sonuca ulaşmamızı beklemek yanlış olur. Ön amortisörü 1 aydan fazla, arka amortisörü ise 2,5 haftalık bir test sürecinde, iyi ve kötü hava şartlarında, hafif ve ağır arazide, oldukça zorlayarak kullandıktan sonra bizim ulaştığımız sonuç bu ikilinin hem beraber, hem de ayrı ayrı gerek tur ve gezi bisikletlerine odaklananlar, gerekse XC yarışçıları için son derece üstün performans sunduğu. Dolayısıyla her iki modelin de kendi kullanım sahalarında süspansiyon teknolojisinin bugün ulaştığı zirvelerden biri olduğunu vurgulayarak gönül rahatlığı ile tavsiye edebiliriz. Elbette bilhassa ön amortisör söz konusu olduğunda daha hafif modeller var, arka amortisör söz konusu olduğunda da farklı seçenekler mevcut. Öte yandan her iki modelin de genel performans olarak birbiriyle farklı temele dayanan artıları (örneğin hafiflik ve esnemezlik, örneğin iyi iniş ve çıkış performansı, örneğin ProPedal ve yüksek konfor) bir araya getirme başarısı kesinlikle kayda değer. Fiyat konusu Fox markası söz konusu olduğunda daima öne çıkan bir unsur, bunu da yadsımamak gerek. Öte yandan işçiliğinden donanımına, sunduğu seçeneklerden performansına kadar geniş perspektiften ürüne bakıldığında fiyatını da hak ettiği görülecektir diye düşünüyoruz.

Büyük boyut için tıkla!


 

 
Yayın Sponsoru
  Teknoloji - Donanım

Elektrikli Dağ Bisikletleri Ne Getiriyor?
Elektrikli bisikletler son birkaç yıldır bisiklet dünyasındaki en önemli gelişmelerden sayılıyorlar. Bisiklete binen insan sayısın ... Devamı » » » 

Türkiye Bisiklet Turu Ayakkabılar
“Dost başa bakar, düşman ayağa” derler, 51. yapılan TUR’da yarışan sporcular biz amatörlerin rakibimiz olamaz ama biz yine de ayak ...
Devamı » » » 

Türkiye Bisiklet Turu Bisikletleri

Etixx – Quickstep


Marka / Model: Specialized Venge
Çekiş Sistemi: FSA K-Force Light aynakol / Shi ...
Devamı » » » 

Eki.14 Mavic, Fox, 661, Met ve Scott'ın...
Tem.14 Shimano Ultegra 6800 Testi
Haz.14 SRAM X0 2x10 Grup Testi
Haz.14 MTBTR'de Yazlık Testler
Şub.13 Merida 2013/14 Model Yılı Yenil...
Tem.12 99. Fransa Turu'nda Bisiklet ve ...
Haz.12 Sedona İstanbul Yollarda
Haz.12 Kaskı Doğru Takmak
Auğ.11 3x10 Shimano XT Testi
Tem.11 Mamut Trailers Testi
Nis.11 Shimano'nun İki Yeni Rüzgarlığın...
Şub.11 Specialized bgFit Deneyimi
Tem.10 Değişik Vites Oranları Ne Getiri...
Haz.10 Scott Genius LongTravel, Yeni Sc...
May.10 Sigma Topline 2209
Mar.10 DT Swiss & Schwalbe RideCamp
Ksm.09 Karbon Hakkında Soru-Cevap
Tem.09 AFC Ürünlerini Test Ettik!
Haz.09 Scott'ın 2010 Model Yenilikleri
Şub.09 Shimano'nun Yeni Orta Yolu: SLX
Eki.08 Fox 2009: Dünyanın En İyi XC Kom...
Haz.08 Sigma Sport Powerled Black Testi
Teknoloji - Donanım Arşivi

 

İlgili Linkler:  

haber   Fox 2009  
haber   Fox 2009  
haber   Fox Servis Merkezi Açıldı  

  Bu yayın 11017 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015