Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
23 . Mayıs . 2017  
VO2 Max Testleri
Performans Sınırları

VO2 Max Testleri

Yazar: Tolga Durudoğan
1.5.2009

Bilindiği gibi, insan da dahil olmak üzere tüm canlı organizmalar, hayatlarını devam ettirdikleri sürece, daima hareket halindedir. Organizmalar uyku veya dinlenme halinde olsa bile sürekli çalışan birtakım sistemler vardır, ve bu sistemler sürekli enerji harcar.

Gereken enerji, temel olarak besinlerin yakılması yoluyla elde edilir, besinlerin yakılması için ise, yakıcı bir gaz olan oksijenin bir şekilde organizmaya alınması şarttır. Bu açıdan, organizmanın içinde ne kadar enerji üretildiğini belirleyen iki parametre şu anda elimizdedir; bunlardan birincisi besin miktarı, ikincisi ise oksijen miktarıdır, bunlar doğal olarak performans sınırlarını belirler.

Tek hücreli olmayan tüm canlılarda, vücuda solunum sistemleri vasıtasıyla alınan oksijen, dolaşım sistemi vasıtasıyla hücrelere taşınır. Ancak taşınan oksijenin tamamı hücrelerde yakıl(a)maz, bir miktarı harcanmadan geri dönerek, yine solunum sistemi vasıtasıyla dışarı atılır. Aradaki fark, bu yazının konusu olmaktadır: En Yüksek Oksijen Sarfiyatı veya Aerobik Kapasite, kabul görmüş kısaltma olarak VO2max.

Antremansız Güne Göre Kapasite Değişimi
Antremansız Güne Göre Kapasite Değişimi
Büyük boyut için tıkla!


VO2max konusundaki çalışmalar 1960’lardan beri yapılmaktadır. Bu tarihlerde Dr.Kenneth H.Cooper tarafından, ABD Hava Kuvvetleri için birtakım çalışmalar yapılmıştır, bu çalışmaların sonuçlarından biri, 12 dakikada koşulan mesafenin ölçümüne dayanan Cooper Testi’dir. Buna göre VO2max, ortalama olarak şu formülle hesaplanır:

VO2max = (d12 - 505) / 45

Burada d12, metre olarak 12 dakikada koşulan mesafedir. Bununla birlikte, günümüzde VO2max seviyelerinin tahmini için kullanılan başka güvenilir test ve hesaplama yöntemleri mevcuttur.

Fick Denklemi

VO2max temel olarak, aşağıda verilen Fick Denklemi ile tanımlanır:

VO2max = Q*(CaO2 – CvO2)

Burada, Q birim zamandaki nabız, CaO2 kalpten çıkan kandaki (arterial) oksijen miktarı, CvO2 ise kalbe dönen kandaki (venous) oksijen miktarıdır.

VO2max Seviyeleri

Genel olarak VO2max seviyeleri, erkeklerde, kadınlara göre daha yüksektir. Antremansız genç bir erkekte VO2max ortalama olarak 3.5 l/dk ve 45 ml/kg/dk dır. Antremansız genç bir kadında bu oranlar ortalama olarak 2 l/dk ve 38 ml/kg/dk dır.

VO2max
VO2max'ın Kişi Sayısına Göre Değişimi
Büyük boyut için tıkla!


Dayanıklılık ve zorlayıcı şartların önemli bir etken olduğu bisiklet, kano, tur kayağı, yüzme, koşu gibi sporlarda, dünya sıralamalarındaki sporcular genel olarak en yüksek VO2max değerlerine sahiptir. Bu sporlarda, dünya sıralamalarındaki erkek sporcular genel olarak 75 ml/kg/dk değerini aşar, pek azı ise erkeklerde 85 ml/kg/dk, kadınlarda 70 ml/kg/dk yı geçer. Bir örnek olarak, üç kere Fransa Bisiklet Turu’nu kazanan Greg LeMond, kendi en yüksek seviyesi olarak 92.5 ml/kg/dk ya ulaşmıştır.

Bir karşılaştırma olması açısından, safkan yarış atlarında VO2max değeri yaklaşık 180 ml/kg/dk seviyelerindedir. Yarışlarda koşan Sibirya köpeklerinde ise bu değerler 240 ml/kg/dk ya kadarçıkar.

Yarış Atlarında VO2max
Yarış Atlarında VO2max'ın Hıza Göre Değişimi
Büyük boyut için tıkla!


VO2max Ölçümleri

Doğrudan VO2max ölçümü, solunum ve dolaşım, özellikle de kalp sisteminin sınırlarına yakın kullanılmasını gerektirdiği için çok tehlikeli olabilir. Gerçekte, birçok VO2max ölçümünde, tıbbi müdahale için hazır ekip bulundurulması zorunludur. Buna rağmen, yukarıda da bahsettiğimiz gibi VO2max seviyelerinin tahmini için yöntemler geliştirilmiştir. Bunlar genel olarak VO2max ölçümlerine benzer sonuçlar verir, fakat dolaşım ve solunum sistemleri en üst sınırlarında çalıştırılmadığı için bu yöntemler “zirve-altı(sub-maximal) ölçümler” olarak adlandırılır.

Doğrudan VO2max Ölçümü
Doğrudan VO2max Ölçümü
Büyük boyut için tıkla!


Bisikletçilerde Doğrudan VO2max Ölçümü
Bisikletçilerde Doğrudan VO2max Ölçümü
Büyük boyut için tıkla!


Bruce Ölçümü

Bruce ölçümü (Bruce Treadmill Test Protocol / Bruce Stress Test), 1963 yılında Dr.Robert A.Bruce tarafından hastalarda kalp düzensizliklerini tahmin etmek üzere geliştirilmiş bir ölçüm yöntemidir. Klinik kullanımlarda, bu ölçüm genelde “stres ölçümü” veya “antrenman tolerans ölçümü” olarak adlandırılır.

Günümüzde bu yöntem, sporcuların VO2max seviyelerini belirlemek için kullanılan ortak yollardan biridir. Bruce Yöntemi’nde, solunumla alınan ve verilen havadaki oksijen miktarının ölçümü yerine, belli bir mesafenin katedilme süresi temel alınır. Ölçümler, "%10 seviyesi" olarak kabul edilen 1.7mi/sa(=2.74km/sa)lik bir hızda başlar, ve 2 dakika aralıklarla, hız %2 oranında arttırılarak, genel olarak %26 seviyesine, bazı durumlarda ise %28 seviyesine kadar 9 veya 10 kademede ölçüm yapılır. Test süresince sıklıkla nabız, kan basıncı(tansiyon) ve gösterilen antreman performansı da kaydedilir. Bu seviyeler şöyle sıralanır:

01. Kademe | %10 | 1.7 mi/sa (2.74 km/sa)
02. Kademe | %12 | 2.5 mi/sa (4.02 km/sa)
03. Kademe | %14 | 3.4 mi/sa (5.47 km/sa)
04. Kademe | %16 | 4.2 mi/sa (6.76 km/sa)
05. Kademe | %18 | 5.0 mi/sa (8.05 km/sa)
06. Kademe | %20 | 5.5 mi/sa (8.85 km/sa)
07. Kademe | %22 | 6.0 mi/sa (9.65 km/sa)
08. Kademe | %24 | 6.5 mi/sa (10.46 km/sa)
09. Kademe | %26 | 7.0 mi/sa (11.26 km/sa)
10. Kademe | %28 | 7.5 mi/sa (12.07 km/sa)

VO2max ise şöyle hesaplanır:

VO2max = 14.8 - (1.379*T) + (0.451*T2) - (0.012*T3)

Ancak bu formül tek değildir, örneğin bazı kullanılan formüller:

Erkeklerde
VO2max[ml/kg/min] = 2.94*T + 7.65

Kadınlarda
VO2max[ml/kg/min] = 2.94*T + 3.74 veya,
VO2max[ml/kg/min] = 4.38*T - 3.9

Bu formüllerde T, kesirli dakika olarak toplam zamandır, örnek olarak 00:09:15'lik (9 dakika 15 saniye) süre 9.25 dakika olarak belirtilir.

Bu yöntem de dahil olmak üzere VO2max ölçümleri, genel olarak bir tür “tepe-seviyesi antreman testleri” olduğundan, doktor onayı olmaksızın, gerekli emniyet ve sağlık tedbirleri alınmadan kontrolsüz olarak uygulanmamalıdır.


Kaynaklar:

- Sports Medicine
- TopEndSports.com
- Wikipedia


 

 
Yayın Sponsoru
  Sağlık ve Antrenman

Bisikletle Oryantiring Nedir?
Türkiye, Dağ Bisikleti alanında önemli başarılara imza atmaya başladı. Bunu bir adım öteye taşıyarak Dağ Bisikleti’nin adrenalini ... Devamı » » » 

Bisiklet Sürerken İşaretlerle Haberleşmek

Grup içinde bisiklet sürdüğünüzde, birbirinizi potansiyel tehlikelere karşı uyarmak en temel sorumluluklardan biri olmalı. Çoğu ...
Devamı » » » 

Kapalı Mekanda Antrenmanın Püf Noktaları
Havaların çoğu zaman sıcak seyrettiği ülkemizde bisiklet antrenmanları için genellikle açık havada spor tercih edilmekte. Bir açıd ...
Devamı » » » 

Eki.12 Doping: Hangi Spor, Hangi Ulke, ...
Eki.12 Sporcular İçin Magnezyum
Eyl.12 Hangi Kas Ne Kadar Çalışır?
Mar.11 Yüksek Yoğunluklu İnterval ve La...
Oca.11 Karbon mu Daha Hızlı, Yoksa Çeli...
Tem.10 Yazın Bisiklete Binerken Nelere ...
Ksm.09 Sonbaharda Bisiklet
Tem.09 Fırtınada Ne Yapmalı?
May.09 VO2 Max Testleri
Oca.09 Sezon Dışında Ağırlığı Korumanın...
Oca.09 Kışın Neler Giymeli?
Auğ.08 Sınırların Peşinde
Haz.08 Spor Yaparken Müzik Dinlemeli mi...
Oca.08 Dengeli ve Düzenli Beslenmenin Ö...
Oca.08 Kötü Havalarda Bisiklete Alterna...
Ksm.07 Spor Yapmak İçin Bahaneler
Ksm.07 Kışa Girerken Beslenme Tüyoları
Eki.07 Kadın ve Erkeklerde Kilo Verme
Auğ.07 Sıcakta Bisiklete Binmek
Tem.07 Ne İçmeli, Nasıl İçmeli?
Tem.07 Daha İyi Sürüş İçin Derleme
Haz.07 Yarıştan Önce, Yarış Sırasında v...
Sağlık ve Antrenman Arşivi

 

  Bu yayın 31681 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015