Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
17 . Ekim . 2017  
Doping: Hangi Spor, Hangi Ulke, Hangi Maddeler...?
Doping Testlerine Istatistiksel Bakis

Doping: Hangi Spor, Hangi Ulke, Hangi Maddeler...?

Yazar: Cüneyt Kazokoğlu
30.10.2012

Lance Armstrong etrafinda donen doping skandali sadece bisikletciler nezdinde doping olgusuna degil, biraz da bisiklet sporunun doping dunyasindaki yerini de sorgulatiyor. Bu sorgulamanin onemli bir ifadesi siklikla ifade edildigi uzere “hicbir sporda bisiklet kadar test yapilmadigi” ifadesi. Bu ifadeyi zaman zaman biz de kullaniyoruz, hatta sonuna “baska sporlarda da bisiklet kadar test yapilsa, uuuf, kim bilir neler cikar” seklinde bir de vurgu ekliyoruz. Ama acaba gercekten bisiklet en cok doping testi olan spor dali mi yoksa bu bir sehir efsanesinden mi ibaret?

Dunya Anti-Doping Ajansi WADA her yil icin dunyadaki butun spor dallarinda yapilmis doping testlerinin istatistiklerini yayinliyor. Gectigimiz ay 2011 yilinin da istatistikleri yayinlandi.

Onemli not: Grafiklerin basliklarindaki ('000) dikey eksendeki rakamlarin sonuna uc sifir eklenmesi gerektigini belirtir.

Toplam Doping Testleri

Gecen yil dunyada olimpik sporlarda 167.820, olimpik olmayan sporlarda 75.373 A numunesine doping testi yapilmis. Bunlardan %1’i (olimpik sporlar) ile %1.5’unda (olimpik olmayan sporlar) olagandisi bulgulara rastlanmis. Bu dopingli bulgu demek degil, cunku bu rakamlar “terapi amacli istisnalar”i da iceriyorlar. 2003’ten beri bakildigi zaman doping testlerinin sayisinda 2009’a kadar surekli bir artis var, 2009’dan beri bir nebze gerileme. Ekonomik kriz doping testlerini de mi vurdu dersiniz?

Büyük boyut için tıkla!

Hangi Ulke En Fazla Test Ediyor?

2011 yilinda dunyada WADA tarafindan akreditasyon verilmis laboratuar sayisi 35’ten 33’e dusmus durumda ve ne yazik ki 2011 yilinda akreditasyonu alinmis laboratuarlardan biri de Hacettepe Universitesi’nin doping laboratuari. Gectigimiz yaz laboratuarin, aralarinda Fenerbahceli basketci Diana Taurasi’nin de bulundugu 4 sporcuya hatali olarak pozitif karne vermesi laboratuarin akreditasyonunun 30 Mayis 2011’den itibaren WADA tarafindan askiya alinmasina neden oldu. Laboratuarimiz buyuk ihtimalle 2013 Akdeniz Oyunlari’na yetisecek, fakat 2011 istatistiklerinde bu nedenden oturu Turkiye’den rakamlar yok. Bununla beraber 2010 yilinda Turkiye’de ise 3.666 test yapilmis, hic de az bir rakam degil.

Ulke/Laboratuar basina toplam numune
Ulke/Laboratuar basina toplam numune
Büyük boyut için tıkla!

Istatistiklere bakilinca gorunen sey ilk uc ulkenin ABD, Kanada ve Rusya oldugu. Onlari Almanya ve Cin takip ediyorlar. Gecen yil sadece ABD’de toplam 55 bin’e yakin doping testi yapilmis, ama bunlarin sadece 13.200 kadari olimpik sporlardan. ABD’de cok sevilen sporlardan Amerikan futbolu, beyzbol gibi dallarin “olimpik” kategorisine girmemesi bu orani acikliyor. Mukayese etmek gerekirse Rusya’daki 15.370 testin 14 bin’e yakini olimpik dallardan.

En Cok Hangi Sporlar Test Ediliyor?

Bastaki sorumuzun cevabinin bir kismi burada. Tahmin edebileceginiz uzere (butun iddialara ragmen) en cok doping testi bisiklette degil, futbolda yapiliyor. Bunda dunyada lisansli futbol oynayan sporcu sayisinin lisansli bisikletci sayisindan cok daha fazla olmasinin etkisi yadsinamaz elbette. Son iki yilda senede futbolda ortalama 30 bin civarinda test yapilmis, bisiklette ise 20 bin civarinda. Ikinci sirada ortalama yaklasik 25 bin test ile atletizm yer aliyor.

Spor dali basina test edilen toplam numune
Spor dali basina test edilen toplam numune
Büyük boyut için tıkla!

Bu listede sadece olimpik sporlara baktik, yoksa beyzbolda senede ortalama 20 bin civarinda,Amerikan futbolunda ise yaklasik 25 bin civarinda doping testi yapildigini ekleyelim.

En Cok Kullanilan Doping Malzemeleri

”En cok kullanilan” hatali, “en cok yakalanan” diyelim. Burada da oranlarda yillar itibariyle pek bir fark yok. En fazla anabolic steroidler yakalaniyor (%60 oraninda), bunlari uyaricilar takip ediyor, akabinde hashas bazli doping ve diyuretik (idrar sokturucu) maskeleyici maddeler (ornegin 2012 Fransa Turu esnasinda haberi ciktigi uzere Fraenk Schleck’in idrar numunesinde bulunan diuretik xipamid) ve gluko/kortikosteroidler geliyorlar.

Tespit edilen yasak maddeler
Tespit edilen yasak maddeler
Büyük boyut için tıkla!

Dikkat ceken bir nokta bisiklet sporundaki son skandallarda cokca rastladigimiz tip dopinglerin (EPO, kan doping vs.) toplam istatistikler icinde %1 dahi yer tutmamasi.

Biyolojik Pasaport – Bisiklet Lider

Bisikletin yukarida nicelik olarak en fazla test yapilan spor olmamasina ragmen gene de en cok kontrol edilen spor olmasini saglayan unsur biyolojik pasaport. Biyolojik pasaport bir sporcunun biyolojik verilerinin ve doping test sonuclarinin toplandigi bir elektronik veri bankasi. Bu sayede sporcunun biyolojik verilerinde “normal” degerlerden sapma oldugu zaman alarm veriliyor.

2012 Fransa Turu sirasinda New York Daily News gazetesi USADA’nin sorusturmasina dayanak olan belgelerden birini, Lance Armstrong’un Ekim 2008-Nisan 2012 arasindaki biyolojik verilerini yayinladi. Asagida gorebileceginiz uzere, Armstrong'un Mayis 2009’da %38.2 olan hematokrit degeri Haziran 2009’da %45.7’ye cikiyor. USADA, Fransa Turu’ndan 3 hafta once olan bu ziplamanin kan dopingine isaret ettigini kabul etti.

Lance Armstrong biyolojik pasaport verileri
Lance Armstrong biyolojik pasaport verileri
Büyük boyut için tıkla!

Biyolojik pasaport 2008’den beri bisiklette cok onemli bir rol oynuyor. UCI Ocak 2008'den itibaren kan degerlerini de iceren biyolojik pasaportu UCI ProTeam, UCI Professional Continental Team ve Dunya Spor Malzemeleri Ureticileri Federasyonu’nun teknik komitesini olusturan “Steering Group” tarafindan olusturulmus butun takimlardaki bisikletcilere uygulamaya basladi. Bu uygulamada cok onemli bir nokta bisikletcinin “hematolojik profil”inin doping sorusturmasi acilmasi icin yeterli olmasi. Yani yukaridaki Armstrong’un kan degerindeki normalden sapma aninda doping sorusturmasi acilmasini sagliyor.

Iste "dogrudan yakalamak”tan ziyade emarelere bakarak doping yapildigini tespit etmeye yonelik olan bu biyolojik pasaport sisteminde bisiklet lider konumda. Gecen yil 5.253 biyolojik pasaport tahlil edilmis bisiklet sporunda, buna en yakin spor dali 3.218 ile atletizm.

Biyolojik pasaport numuneleri
Biyolojik pasaport numuneleri
Büyük boyut için tıkla!

Herhangi bir doping doktoru ile konustugunuzda size “off-record” doping yapanlarin dopingi kovalayanlardan daima birkac yil ileride oldugunu soyler. Iste biyolojik pasaport bu birkac yillik arayi telafi etmeye ve doping yapanlarin daima uzerlerinde bir Damokles kilici sallamaya yariyor. Biyolojik pasaportta bisikletin lider olmasi da kismen bugun okudugumuz doping mansetlerinde neden bisikletin en onde yer aldigini (sonrasinda da atletizmin) acikliyor.

Futbolda biyolojik pasaport olsa neler olur sorusunu iyisi mi hic sormayalim. Toplam doping testi sayisinda lider dal olan futbolda 2011 yilinda analiz edilen biyolojik pasaport sayisi sadece 13, yaziyla onuc!

 

 
Yayın Sponsoru
  Sağlık ve Antrenman

Bisikletle Oryantiring Nedir?
Türkiye, Dağ Bisikleti alanında önemli başarılara imza atmaya başladı. Bunu bir adım öteye taşıyarak Dağ Bisikleti’nin adrenalini ... Devamı » » » 

Bisiklet Sürerken İşaretlerle Haberleşmek

Grup içinde bisiklet sürdüğünüzde, birbirinizi potansiyel tehlikelere karşı uyarmak en temel sorumluluklardan biri olmalı. Çoğu ...
Devamı » » » 

Kapalı Mekanda Antrenmanın Püf Noktaları
Havaların çoğu zaman sıcak seyrettiği ülkemizde bisiklet antrenmanları için genellikle açık havada spor tercih edilmekte. Bir açıd ...
Devamı » » » 

Eki.12 Doping: Hangi Spor, Hangi Ulke, ...
Eki.12 Sporcular İçin Magnezyum
Eyl.12 Hangi Kas Ne Kadar Çalışır?
Mar.11 Yüksek Yoğunluklu İnterval ve La...
Oca.11 Karbon mu Daha Hızlı, Yoksa Çeli...
Tem.10 Yazın Bisiklete Binerken Nelere ...
Ksm.09 Sonbaharda Bisiklet
Tem.09 Fırtınada Ne Yapmalı?
May.09 VO2 Max Testleri
Oca.09 Sezon Dışında Ağırlığı Korumanın...
Oca.09 Kışın Neler Giymeli?
Auğ.08 Sınırların Peşinde
Haz.08 Spor Yaparken Müzik Dinlemeli mi...
Oca.08 Dengeli ve Düzenli Beslenmenin Ö...
Oca.08 Kötü Havalarda Bisiklete Alterna...
Ksm.07 Spor Yapmak İçin Bahaneler
Ksm.07 Kışa Girerken Beslenme Tüyoları
Eki.07 Kadın ve Erkeklerde Kilo Verme
Auğ.07 Sıcakta Bisiklete Binmek
Tem.07 Ne İçmeli, Nasıl İçmeli?
Tem.07 Daha İyi Sürüş İçin Derleme
Haz.07 Yarıştan Önce, Yarış Sırasında v...
Sağlık ve Antrenman Arşivi

 

  Bu yayın 13207 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015