Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
24 . Kasım . 2017  
Doğru Sele Kullanımı
Doğru Sele

Doğru Sele Kullanımı

Çeviren: Mustafa Özyılmaz
6.3.2003

Eminim herkes bisikletinde rahat bir sele ister. Her ilk bahar bisikletçiler selelerini yenileriyle değiştirmek isteyen bisiklet severlerle dolup taşar. Bu insanlardan bazıları seleleri bir önceki seneye göre daha rahatsız olduğu için geldiklerini söylerler. Çoğu da yeni çıkan rahat seleleri tercih etmek ister. Sonuçta yeni seleyi alırlar bir kaç sürüş yaparlar ve çok rahat olduğunu hissederler. Çıkardıkları bu sonucu da diğer arkadaşlarına aktarırlar ve onlarda yeni sele almak isterler.

Ama bu rahatlık sele yeni teknoloji ile üretilmiş olması yüzünden mi rahattır?. Yoksa çok yorucu ve rahatsız kış aylarında yapılan sürüşler sonucu gelen bir rahatlık mıdır? Çoğu zaman seleler yanlış ayarlandığı için "bu sele rahatsız" diye nitelenir. Oysa doğru bir biçimde ayarlanmış çoğu sele oldukça rahat olabilir. Eğer şuan bisikletinizde bulunan sele ile daha önce rahat edebilmiş iseniz yine aynı sele ile rahat edebiliriniz. Şuanda elinizdeki sele oldukça eski olsa bile doğru ayarlanırsa sorun çıkarmayacaktır.

Dikkat edilirse bu parçayı sele olarak nitelendiriyoruz koltuk veya iskemle olarak değil. Koltuk veya iskemleler oturduğunuzda bütün ağırlığınızı taşıyacak şekilde dizayn edilmiştir ama bisiklet seleleri ağırlığın sadece bir kısmını taşıması amacıyla dizayn edilmiştir tüm ağırlığınızı değil ! Bisiklet sürerken ağırlığınızın büyük bir bölümü bacaklarınız , elleriniz ve kollarınızda karşılanmalıdır. Sele ise bir destek olarak kullanılır.
Bir kaç boyunca bisikletinden uzak kalmış bir bisikletçinin vücudu daha güçlü bir hale gelebilir ama bacaklar tekrar sürüş yapmaya başladığınızda yorgun ve hamlaşmıştır. Eğer bacaklar bu halde ise seleye oturmak zorlaşır ve problemlerde burada başlar. Selenin neden olduğu çoğu ağrı aslında tekrar binmeye başladığınızda yapabileceğinizden daha fazla yol kat etmeniz yüzünden oluşur. Dikkat ederseniz tekrar sürüşe başladığınızda kısa süreli yaptığınız sürüşlerde problem yaşamadığınızı göreceksiniz.
Tüm bunlar elbette seleler arasında bir fark olmadığını manasına gelmez. Ama doğru ayarlanmamış hiç bir sele verim veremez.

Sert mi olmalı yumuşak mı olmalı ?

Bisiklet sürücüsü selesini konforsuz bulduğunda ilk his: "daha yumuşak bir sele olsaydı keşke" olabilir. Bu düşünce bazen yanlıştır. En yumuşak malzemelerin kullanıldığı bir yatak nasıl rahat olamayacaksa , bu malzemeler selelerin yapısında da kullanıldığında rahat bir sürüş imkanı vermez.

Bir masanın üzerinde oturduğunuzu düşünün. Tüm ağırlığınız kalça kemiklerinde yoğunlaşacaktır. Vücudunuzun bu bölümü tüm ağırlığınızı taşıyabilecek yapıdadır. Çoğu zaman seleye bağlı rahatsızlık meydana gelmekte çünkü yük kalça kemikleri ile yumuşak doku arasında taşınmak zorundadır. Ve buraya yapılan baskılar ağrılara neden olmaktadır. Sürüş anında insan oldukça hareketli olduğundan buraya yapılan baskılarda sürekli değişir.

Şimdide masanın üzerine bir yastık koyun ve bunun üzerine oturun. Bu durumda yastığın üzerine oturduğunuzda kalçanız yastığı sıkıştıracaktır. Bu sıkıştırma sonucu sıkışan bölge artık masanın bir bölümü gibi sert olacak ve sanki yastıksız masanın üzerine oturmuş gibi hissetmenize sebep olacaktır. Bu seferki fark ise kalçanız ile yastığın orta kısmı arasında bir basınç bulunmasıdır. Çoğu bisikletçi bunun farkında değildir ve çoğu sele kullanıcıya görünüş olarak harika gösterilir ve baş parmakla üzerinde bastırıldığında parmağın içeri girmesi ile "Bakın ne kadar yumuşak ve rahat" diye söylemlerde bulunulur. Bu tip seleler sadece kısa sürüşlerde rahattır! (çoğu tecrübeli olmayan bisikletçi ilk bindiğinde test eder ve 10km yapana kadar harika bir iş yapmış olduğunu düşünür. Sonra fark ederki değişen hiç bir şey yok. )
Özel padli seleler ise daha uzun sürüşler sonucu ağrılar oluşmasını sağlar. Yani ağrıları geciktirir.

Geniş mi olmalı dar mı olmalı ?

Selenin genişliği sürücüler için kritik bir önem taşır ve kalça kemiklerinin arasındaki boşluğa göre seçilmelidir. Eğer sele çok dar ise kalçanız selenin etrafından taşar ve bu da yükün kemikler tarafından değil de yumuşak doku tarafından karşılanmasına dolayısıyla ağrılara sebep olur. Eğer sele çok genişse sıcak havalarda kalçanızın gereğinden fazla terlemesine sebep olur.

Sele padleri

Bisikletçilerde birçok sele üzerine kaplanan seleyi daha konforlu yapan ürünler bulunabilir. Bunlar o kadarda pahalı değildir. Ama unutulmaması gereken bir nokta da eğer sele vücudunuzun şekline uygun değilse hiç biryardımcı ürün çözüm olmayacaktır.


Sele ayarlamaları :

Yükseklik : En basit ayarlamalardan biri sele yüksekliğinin ayarlanmasıdır. Çoğu bisiklet sürücüsü selelerini bilinçsiz olarak olması gerekenden çok düşük ayarlarlar. Bunun sonucunda dizler aşırı olarak bükülmüş olur. Bu da sürüşü oldukça zorlaştırır ve gerekenden daha fazla efor sarf etmenize neden olur. Ayrıca diz sakatlanmalarına da yol açar çünkü ayaklarınız gereğinden fazla ağırlığınızı taşımak zorunda kalır. Çoğu bisikletçinin selelerini düşük tutmalarının diğer bir nedeni de bisiklet durduğunda seleden kalkmadan daha kolay ayaklarını yere basabilmeleridir. Eğer bir dağ bisikleti sürücüsü iseniz dururken seleden kalkmadan topuğunuz yere değiyorsa büyük ihtimalle sele yüksekliğiniz oldukça düşüktür ve ayarlanması gerekir. Ayrıca seleden doğan ağrıların çoğu selenin düşük olarak ayarlanması sonucu ortaya çıkar. Unutmayın bisikletle vakit geçirirken çoğu zaman sürüş pozisyonunda olursunuz duruş pozisyonu ise genelde oldukça azdır. Bu yüzden selenizi en uygun yüksekliğe çekinmeden alın. Dururken ise önce seleden kalkıp pedalların üzerinde durun ve bisiklet durduktan sonra bir ayağınızı pedaldan ayırıp bisikleti o yöne yatırın. Böylece bu sorundan kurtulabilirsiniz.

Peki sele ne kadar yüksekliğe ayarlamamız gerekir?

Eğer çocuklarımıza bisiklet binmeyi öğretiyorsak düşük sele ile başlamak en uygundur. Çünkü bisiklete binmeye ilk başladığında muhtemelen dengeyi kurmakta zorlanacak ve kısa aralıklarla ayağını yere koyması gerekebilecektir. Fakat ilerleyen dönemlerde dengeyi daha uzun kurmaya başladığı zaman sele sorun olmaya başlayacaktır. Çünkü ağrılara sebep olacaktır. Eğer düşük sele ile başlamışsanız ilerleyen dönemlerde problemin sele olduğunu düşünmeyebilirsiniz ama sorun seledir. Düşük sele kullanmak bacaklarınızı büküp yürümek gibidir. Eğer bacaklarınız bükük halde uzun süre düz bir yolda yürürseniz belki alışabilirsiniz ama sanki 100 km yapmış kadar yorgun hissedersiniz kendinizi. Ama normal yürüdüğünüzde daha rahat ve uzun yürürsünüz. İnsan bacakları düze yakın pozisyonda en çok verimin alınabileceği bir yapıdadır.
Selenizi 1 er cm arttırarak sürüşler yapın ve kendinizi deneyin. Her 1 cm arttırdığınızda daha rahat ve daha hızlı sürdüğünüzü ve artık selenizin sizi daha az zorladığını fark edeceksiniz. Bunu ayağınız pedala zor uzanana kadar gerçekleştirin. Bu hizadan daha fazla selenizi yükseltmeyin. En iyi pozisyon sürüş anında pedallar saat 12 ve 6 pozisyonunda iken ayak tabanının pedala tam oturduğu pozisyondur. Daha fazla yükseltmeyin çünkü ayağınız pedala erişemediğinde bisiklete hakim olmayabilirsiniz.

Selenizde yapabileceğiniz diğer bir ayarlama ise seleyi biraz daha ileri veya geri almak olabilir. Bu da bazen oldukça işe yarar. Unutmayın ağrı istemiyorsanız kalçanızı selenin üzerine en iyi şekilde oturtmanız gerekir. Eğer oturtamazsanız bir yerden fazla baskı gelecek ve bu bölgede ağrı yapacaktır. Bunu yapmak için selenin alt kısmında bulunan vidayı gevşetin ve seleyi ray üzerinde ileri geri kaydırın. Sonrada vidayı iyice sıkın. Bu noktada yapabileceğiniz bir diğer ayarlamada selenin ön ve arka yüksekliğini ayarlamaktır. Eğer ön kısmın sizi çok rahatsız ettiğini düşünüyorsanız arka tarafı biraz daha havaya kaldırarak bu sorundan kurtulabilirsiniz. Yada tam tersi arka taraf sizi zorluyorsa biraz alçaltabilirsiniz. Tüm ayarlamalar sizin bedeninize bağlı olduğundan bu konu hakkında fazla bir şey söyleyemeyiz. Ancak tek söyleyebileceğimiz seleye verdiğiniz ağırlığı selenin her bölümüne (ön ve arka kısıma) eşit olarak dağıtmaya çalışın. Eğer eşit ağırlık veremezseniz muhtemelen fazla ağırlık düşen yer ağrı yapmaya başlayacaktır. Tam olarak kalçanızın biçimine uygun olarak ayarlamaya çalışın.

Peki ya bayanlar ?

Çoğu hazır bisikletle gelen seleler erkeklere göre tasarlanmıştır. Kadınların kalçaları erkeklerden çoğu zaman daha geniş olduğundan sele genişlikleri çoğu zaman yetmez ve az yüzeye çok ağırlık düşer. Bunun sonucu ağrılar daha şiddetli olur. Kadınlara göre olan seleler daha çok kısa ve geniş selelerdir. Eğer kendilerine göre tasarlanmamış bir sele üzerinde sürüş yapmak zorunda kalırlarsa selenin arka kısmını biraz daha yukarı kaldırmak nispeten de olsa işlerine yarayacaktır. Bu ağrıyı biraz kesecektir ama sürüş anında biraz daha ileriye doğru çıkmalarına sebep olacaktır. Bu yüzden ani bir fren sonucu ön tekeri kitlememeye dikkat etmeleri gerekir.



 

 
Yayın Sponsoru
  Atölye

Panaracer İç Lastiksiz Tamir Seti
İç lastiksiz (UST) sistemlerin dağ bisikletinde artık önemli yer tuttuğu aşikar. Bu sistemlerin daha fazla konfor, daha düşük bası ... Devamı » » » 

Hırsızlığa Karşı Basit Önlemler
Bisiklet hırsızlığı her ne kadar arka planda kalan bir konu olarak gözükse de, dünyanın her yerinde olduğu gibi Türkiye’de de bisi ...
Devamı » » » 

Zincir Atınca Ne Yapmalı?
Orta arttırıcı civarlarında zincir atması bisiklet sürerken çok can sıkıcı. Hatırlarsanız geçtimiz yıl Fransa Turu'nun galibini zi ...
Devamı » » » 

Mar.11 Bisiklet Atölyesinde Neler Olmal...
Auğ.09 Ön ve Arka Amortisörler Nasıl Ay...
Ksm.08 Bayanlara Resimli Lastik Tamiri
Haz.08 Disk Frenlerin Yan Etkileri
Oca.08 Disk Yamulursa Ne Yapmalı?
Ksm.07 Amortisör Montajında İncelikler ...
Eyl.07 Pilli Far Kullananları Uyarmak L...
Auğ.07 HTII Aynakol Montajının Püf Nokt...
Tem.07 Kadroda Çizikler
May.07 Çekiş Sisteminde Uyum Soruları
Mar.07 Aynakol Dişlilerinin Değişimi
Şub.07 Bu Kodlar da Nesi?
Oca.07 Görünmeyen Gramlar
Ara.06 Karbon Keserken Nelere Dikkat Ed...
Eki.06 Sonsuz Vites
Eki.06 Rapidfire
Auğ.06 SID'lerde Lockout Sistemi
May.06 Çekiş Sistemi Tüyoları
May.06 Bisiklet Çantası Yapıyoruz
Nis.06 Jant Telinde Lehim
Mar.06 Disk Fren Soruları
Oca.06 RockShox Psylo Race Bakımı
Atölye Arşivi

 

  Bu yayın 1391 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015