Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
22 . Eylül . 2017  
Spor Psikolojisi
Sağlık

Spor Psikolojisi

Çeviren: Seda Serhatlı
20.4.2003

Başarı bir tesadüf değildir. Başarı iyi bir performans sonucu elde edilir. İyi bir performans ise, kondisyon, teknik, taktik ve daha da önemlisi, psikolojik etmenlerin bileşkesi ile mümkün olabilir. Bu nedenle sporda psikolojik etkilerin belirlenmesi sporcuya başarıya ulaşmada kolaylık sağlayacaktır şüphesiz.

Kendine güven, sporda en kritik bilişsel faktörler arasındadır. Kendine güven ya da güvensizlik kişinin kendi yetenek ve becerilerinin bilincinde olmasına dayanır. Eğer güven hissi sporcuya yardımcı oluyorsa bu arttırılarak sporcunun performansı da arttırılabilir. Mesela, ortak eğitim, değer ve hedefleri olan bir gruba dahil olma güven duygusunu arttırır. Yani, bir takıma dahil olma olayı, aynı sporu ferdi yapan birine güven duygusu vererek onun performansını arttırabilir.

Spor performansında sadece fiziksel kapasitedeki mükemmellik yeterli değildir. Psikolojik kapasite de küçümsenmeyecek sonuçlara yol açar. Duygu durumundaki değişmeler gerçekten de önemlidir. Sporda stresi ele alacak olursak işe stresin genel bir tanımını yaparak başlayabiliriz.  Selye 1956’da stresi, vücudun herhangi bir arızaya karşı spesifik olmayan bir tepkisi olarak tanımlamıştır. Selye’ye göre bir insan hava, su, yemek gibi ihtiyaçları olduğu sürece stres altındadır. Özellikle spor çevresi, sporcularda stres yaratacak bir neden üretir (yarışlardaki ödüller gibi). Stres genellikle olumsuz ve istenmeyen bir durum olarak düşünülse de aynı zamanda insanı araştırmaya, çalışmaya, bir şeyler yaratmaya, kazanmaya yöneltebilir. Belirli oranda stres bedensel ve zihinsel işlevlerin verimliliğini ayakta tutmak ve olası sorunlara karşı kişiyi hazırlıklı kılmak için gereklidir (mesela yarış sırasında beklenmedik bir zincir sorunu son derece rahat bir sporcunun psikolojisini bir anda alt-üst edebilir...).
Performans sporcusu için her yarış önemlidir. Antrenmanlardaki yoğun çalışmanın karşılığını almak ya da çabaların boşa gitmesi, yarışın sonucuna bağlıdır. Böyle bir durumda her şey sporcu için baskı sebebi olabilir. Yaşanan stresin kişilikle olduğu kadar yarışın önemi, rakiplerin gücü, spor yapmadaki amacı (spor bir meslek midir, yoksasadece bir hobi mi?), yarışa hazırlanabilme düzeyi ile de çok yakın ilgisi vardır.  
Sonuç olarak stres kontrol altında tutulabildiği sürece sporcuya fayda sağlayabilecek bir duygudur diyebiliriz.

Sporda kaygı da önemsenmesi gereken bir başka ruh halidir. Kaygı, bireyin bir durumu kendisini tehdit eder nitelikte algılamasıdır. Kaygı ve korku arasında tepkilerin kaynağı, şiddeti ve süresi bakımından 3 temel fark vardır:

1) Korkunun kaynağı bellidir, ancak kaygının kaynağı belli değildir.
2) Korku, kaygıya göre daha şiddetli yaşanır.
3) Korkunun süresi kaygıdan daha kısadır.

Ayrıca korku duygusunu yaşayan biri tehdidi ortadan kaldırmaya yönelik eylemleri daha kolay başlatabilir.
Yarış öncesi uygun düzeyde kaygılanma olması gerektiği yapılan araştırmalar sonucu ortaya konmuştur. Ancak sporcu kendi değerini sportif başarısına bağlıyor, başarısız olduğunda değersiz olacağına inanıyor ise, başarısızlık karşısında çok yüksek düzeyde kaygı gösterecektir. Sonuç olarak, sporcunun istenen performansa ulaşabilmesi için ideal düzeyde kaygı gereklidir. Sürekli artan bir endişe sporcuya fayda değil zarar verir. Gerçekten artan kaygı kötü performans ve düşük özgüvenle birleşir. Artan uyarı ile birlikte kalp atışlarında hızlanma, kan basıncı, terleme gibi fiziksel belirtiler ortaya çıkacak ve bunlar sporcunun performansını mutlaka olumsuz yönde etkileyecektir.
Bu gibi durumlarda rahatlamak için yapılabilecek en basit, ama en etkili teknik yavaş ve derinden soluk almaktır. Artan nefes artan uyarının otonomik karşılığıdır. Soluk bilincin kontrol edebildiği (en kolay) psikolojik durumun karşılığıdır. Soluğu kontrol edebilmek rahatlamak için etkili bir yoldur.
Sonuçta sporcu kaygıyı kontrol altında tutabildiğinde ve konsantrasyonunu arttırdığında yapılan işte daha yüksek verim elde edebilir.

Daha ayrıntılı bilgi için yazıda alıntılar yaptığım Dr. Leyla Tavacıoğlu’nun ‘Spor Psikolojisi –Bilişsel Değerlendirmeler’ adlı kitabından yararlanabilirsiniz.

Dr. Leyla Tavacıoğlu (1999) Spor Psikolojisi-Bilişsel Değerlendirmeler , Bağırgan yayınevi-Ankara (syf 33-57)



 

 
Yayın Sponsoru
  Sağlık ve Antrenman

Bisikletle Oryantiring Nedir?
Türkiye, Dağ Bisikleti alanında önemli başarılara imza atmaya başladı. Bunu bir adım öteye taşıyarak Dağ Bisikleti’nin adrenalini ... Devamı » » » 

Bisiklet Sürerken İşaretlerle Haberleşmek

Grup içinde bisiklet sürdüğünüzde, birbirinizi potansiyel tehlikelere karşı uyarmak en temel sorumluluklardan biri olmalı. Çoğu ...
Devamı » » » 

Kapalı Mekanda Antrenmanın Püf Noktaları
Havaların çoğu zaman sıcak seyrettiği ülkemizde bisiklet antrenmanları için genellikle açık havada spor tercih edilmekte. Bir açıd ...
Devamı » » » 

Eki.12 Doping: Hangi Spor, Hangi Ulke, ...
Eki.12 Sporcular İçin Magnezyum
Eyl.12 Hangi Kas Ne Kadar Çalışır?
Mar.11 Yüksek Yoğunluklu İnterval ve La...
Oca.11 Karbon mu Daha Hızlı, Yoksa Çeli...
Tem.10 Yazın Bisiklete Binerken Nelere ...
Ksm.09 Sonbaharda Bisiklet
Tem.09 Fırtınada Ne Yapmalı?
May.09 VO2 Max Testleri
Oca.09 Sezon Dışında Ağırlığı Korumanın...
Oca.09 Kışın Neler Giymeli?
Auğ.08 Sınırların Peşinde
Haz.08 Spor Yaparken Müzik Dinlemeli mi...
Oca.08 Dengeli ve Düzenli Beslenmenin Ö...
Oca.08 Kötü Havalarda Bisiklete Alterna...
Ksm.07 Spor Yapmak İçin Bahaneler
Ksm.07 Kışa Girerken Beslenme Tüyoları
Eki.07 Kadın ve Erkeklerde Kilo Verme
Auğ.07 Sıcakta Bisiklete Binmek
Tem.07 Ne İçmeli, Nasıl İçmeli?
Tem.07 Daha İyi Sürüş İçin Derleme
Haz.07 Yarıştan Önce, Yarış Sırasında v...
Sağlık ve Antrenman Arşivi

 

  Bu yayın 6261 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015