Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2013 Bisiklet Katalogu
İkinci El
Piyasadan
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
30 . Eylül . 2014  
Bisikletin Temel Parçaları
Dağ Bisikletine Giriş - II

Bisikletin Temel Parçaları

Yazar: Emre Yıldırım
19.1.2004

Yeni bir dağ bisikleti modeli gördüğünüzde sizin için onu çekici kılan özellikler nelerdir? Seçkin bir zevk ile belirlenmiş renk ve motifler mi? Üzerinde bulunan son model amortisör mü? Beğendiğiniz kadro yapısına ve arka amortisör düzeneğine sahip oluşu mu? Yoksa sadece bisikletler genel olarak hoşunuza gidiyor ve her bisikletin farklı bir güzellik içerdiğini mi düşünüyorsunuz?

Hepimiz biliyoruz ki aslında tüm bisikletler temelde birbirilerine benzerler: Her bisikletin iki tekerleği, bu tekerleklerin üzerine monte edildiği gövde (kadro) ve çatalı (ya da amortisörü), hareketlenmesini sağlayan vites ve aktarım sistemi, pedalları, üzerine oturduğunuzda sizi taşıyacak bir selesi ve yön vermeniz için de bir yönlendiricisi (gidon) vardır.

Hatırlarsanız bir önceki yazımızda, yeni bir bisiklet almayı düşünürken bu alışverişi mütevazı bir bütçe içerisinde kalarak gerçekleştirmeyi tercih eden, uzun süre sağlıklı bir şekilde çalışacak ve kendilerini yarı yolda bırakmayacak bir bisiklet arayan okurlarımıza dilimiz döndüğünce tavsiyelerde bulunmuş doğru bisikleti nasıl seçmeliyiz konusuna genel bir giriş yapmıştık. Bu yazımızda genel hatları ile işlediğimiz konunun detaylarına biraz daha girmeye çalışacak, bisiklet alırken hangi donanım ve parçalara özellikle dikkat edilmesi gerektiğini önem sıralarına göre nedenleri ile açıklamaya çalışacağız.

FİYAT, AĞIRLIK VE DAYANIKLILIK

Bir dağ bisikletinin fiyatı temelde birbiriyle pek de ilişkili görünmeyen iki temel ögeye bağlıdır: Ağırlık ve dayanıklılık. Bisiklet ne kadar hafifse fiyatı da o denli yükselir zira kullanılan bisiklet gövdesi ve donanım, özel ve maliyetli işlemlerle hafifletilirken, dayanıklılıktan taviz verilmemeye çalışılır. Bazı egzotik ve pahalı parçalarda hafiflik o denli abartılır ki bir noktadan sonra dayanıklılık oranı yeterince yüksek tutulamamaya başlar. Bu noktada akılda tutulması gereken önemli nokta hafif parçalar seçerken, bu parçaların size hangi dayanıklılık seviyesini sunabileceklerini çok iyi araştırmanız gerektiğidir. Aksi takdirde sürüş esnasında her an yarı yolda kalabilir, ciddi sakatlıklara maruz kalabilirsiniz.

İyisi mi siz siz olun olabilecek en hafif parçalara sahip bir bisiklet oluşturmak yerine ağırlık/dayanıklılık oranını mümkün olduğunca dengede tutan donanımları tercih etmeye çalışın.

Dağ bisikleti temel olarak 3 temel bölümden oluşmaktadır: Gövde ve amortisör, vites-güç aktarım sistemi ve tekerlek seti.

Ancak biz bu genel sınıflamanın ötesinde donanımı biraz daha detaylandırarak yapacağınız yeni bisiklet seçimi esnasında özellikle dikkat etmeniz gereken parçaları önemlerine göre sıralamaya ve tanıtmaya çalışırken. Bu amaçla da üst düzey bir bisiklet olan K2 Razorback SL modeli üzerinde her bir parça grubunun fiyat ve ağırlıklarını yüzdesel olarak sunmaya çalışacağız:
Büyük boyut için tıkla!

1- GÖVDE

Gövde bisikletin kalbidir ve tüm parçalar bir yana sürüş kalitesini en çok etkileyen bisiklet parçasıdır. Eğer birbirine yakın donanımlara sahip seçenekler arasında bir tanesi diğerlerine göre daha farklı ve güzel bir sürüş karakterine sahipse bilinki aralarındaki bu fark gövdenin kalitesi nedeniyle meydana gelmektedir. Eğer bu farkı hissedecek kadar tecrübeli değilseniz ya da herhangi bir fark hissetmiyorsanız işte özellikle dikkat etmeniz gereken bir kaç nokta:

- Kaynak noktalarındaki işçilik temiz mi?
- Kadro üzerinden geçirilen vites ve fren kabloları gövdenin üzerinde mantıklı ve akıcı bir şekilde mi konuşlanmış?
- Uygulanan boyama dengeli bir şekilde tüm gövdeye yayılabilmiş mi?
- Eğer mevcutsa gövde üzerindeki yapıştırıcılı motif ve amblemler düzgün bir şekilde yapıştırılmış mı?

Saydığımız bu detaylar sürüş üzerinde herhangi bir etkiye sahip değildir ancak gövdeyi işleyen ellerin ehil olup olmadığı ve itina göstererek bu işi yapıp yapmadıkları konusunda önemli ipuçları verirler.

Tabii bu özellikler genel olarak tüm gövdeler için geçerli detaylar. Bir de bizim örneğimizde olduğu gibi işin içine arka amortisör girdiğinde, burada kullanılan arka amortisörün kalitesi-modeli, bağlantı noktalarındaki işçilik, amortisör düzeneğinin başarılı bir tasarım olup olmaması da çok çok önemli birer faktör haline geliyor.

Şu anda sokaklarda bolca gördüğümüz arka amortisörlü bisikletlerin hemen hemen hiç biri doğru mekanik ölçümlerden geçmeden ismi bilinmeyen kadrolardan kopya edilen tasarımlar üzerine inşa edilmiştir. Gerek kullanılan yaylar gerekse düzenekleri ise performans amaçlı değil genel görünüm amaçlı makyaj malzemeleri olarak üreticiler tarafından kullanılmaktadır.

Örneğin 2600 g. ağırlığa sahip olan Razorback'in gövdesinde eğer arka amortisör bulunmasaydı, büyük ihtimalle ağırlığı 1500 - 2000 g aralığında bir değere sahip olacaktı. Gövdeleri detaylı bir şekilde inceleyeceğimiz gelecek yazımızda bu konuyu detaylı bir şekilde inceleme fırsatı bulacağız.

Ağırlık: 2600g. (%26)
Fiyat: $650 (%16)

2- AMORTİSÖR (Eğer varsa)

Eğer hangi amortisörün size uygun olduğu hakkında hiçbir fikriniz yoksa iki bülten sonra size sunacağımız detaylı amortisör dosyasında tüm cevapları bulacaksınız. Yok ben o kadar bekleyemem zaten çok da detaya girmek istemiyorum diyorsanız ve elinizde birkaç tane seçenek bisiklet bulunmaktaysa, sadece amortisörü denemek amacıyla son bir test sürüşü yapmanızı tavsiye edeceğiz. Öncelikle kilonuza ve zemine uygun bir ayar yapmadan bu test sürüşünü gerçekleştirmeyin. Bisiklet satıcısına gerekli ayarları yaptırdıktan sonra, mümkün olan her türlü zeminde bisikletleri kullanmaya çalışın. Genelde kullanmayı düşündüğünüz zemine benzer ortamlarda bisikletlerin nasıl tepki verdiklerine özellikle dikkat edin.
Unutmayın ki ilk alımınızda bisikletin üzerinde hazır olarak gelen amortisörden daha hesaplı bir alışverişi ileride yapmanız mümkün olamayabilir. Daha sonra yapmayı düşünebileceğiniz bir yükseltme (üst seviye amortisöre geçme) size tuzluya patlayabilir. Elinizden geldiğince kaliteli bir amortisör almak bu noktada en akıllıca davranış olacaktır.

Ağırlık: 1230g. (%12)
Fiyat: $700 (%18)

3- TEKERLEK SETİ

Geçtiğimiz haftaki tekerlek seti yazımızda bu konunun ne kadar önemli olduğunu vurgulamaya çalışmıştık biliyorsunuz. Yeni alacağınız bisiklet üzerinde gelecek olan tekerlek seti, gövde ve amortisörden sonra sürüş kalitesi ve ağırlık üzerinde en önemli değişkenlerden biri olacaktır bunu aklınızdan çıkartmayın.

Tekerleğin dönen bir kütle olduğu düşünüldüğünde, bu noktada yapacağınız ağırlık azaltımı, diğer tüm donanımlarda yapılacak hafifletmelere nazaran çok daha büyük bir olumlu etki yaratacaktır. Bisiklet seçerken özellikle hangi bisikletin daha hafif ve daha dayanıklı jantlara sahip olduğuna, hangisinin daha kaliteli ve üst seviye haznelere sahip olduklarına özellikle dikkat edin. Bu seçiminiz, tekerleklerinizin daha akıcı dönüş yapmalarını sağlarken, uzun süre bakım gerektirmeden size hizmet etmelerine yardımcı olacaktır. Dikkat ederseniz örnek bisikletimizde kullanılan tekerlek seti üzerindeki parçaların tümü dikkate alındığında göreceli olarak oldukça düşük bir ağırlığa sahip olmasına rağmen fiyat olarak bisikletin en önemli parçası konumunda. Burada tekerlek setlerinde kalite düştükçe ağırlığın oldukça artabileceğini ve dolayısıyla K2 firmasının bu noktada hiçbir fedakarlıktan kaçınmadığını görüyoruz.

Ağırlık: 1685g. (%17)
Fiyat: $650 (%20)

4- BOĞAZ SETİ (Furş Yatağı)

Neden bu parça bu denli üst seviyede öneme sahip dediğinizi duyar gibi oluyoruz. Örneğin vites ve frenler sanki bu parçadan çok daha önemliymiş gibi geliyor değil mi? Aslında burada özellikle dikkati çekmeye çalıştığımız konu, genelde ilk alışverişlerde, alıcıların bu parçaya hemen hemen hiç dikkat etmemeleri ve ucuz boğaz setleriyle çok üst seviyelerde bisikletlerde dahi karşılaşıyor olmamızdır.

Bisiklet üreticilerinin maliyeti en kolay azaltabilecekleri nokta boğazsetidir. Halbuki kaliteli ve emniyetli bir sürüş için iyi bir boğaz setine sahip olunması gerekir: İyi bir boğaz seti çok daha akıcı bir sürüşü garanti ederken, yönlendiricinin (gidon) çevrilmesinde hemen hemen hiçbir takılma ve pürüzün hissedilmediği bir platformun oluşturulmasına yardımcı olur.

Ağırlık: 80g. (%1)
Fiyat: $50 (%1)

5- VİTES YÖNLENDİRİCİ VE DEĞİŞTİRİCİLER

Bu parçalar sürüş esnasında oldukça fazla çalışırlar. Genel olarak arka vites yönlendirici ve vites değiştirici, öndeki kardeşlerine göre çok daha fazla çalışırlar. O yüzden dikkat ederseniz bisiklet üreticileri bisiklet modellerine uyguladıkları arka vites yönlendiricilerini seçerken öndeki vites değiştiriciye nazaran bir sınıf daha üst vites serilerine mensup olan parçalar olmalarına özellikle dikkat ederler.

Vites değiştiriciler ise genel olarak takım halinde gelir. Bu yüzden genelde hem ön hem de arka değiştiriciler aynı sınıf vites sistemlerine mensuptur. Eğer almayı düşündüğünüz bisiklet modelleri arasında bir model diğerlerine göre arka vites değiştiricide daha üst seviye bir parça kullanmışsa bu durum o model için önemli bir artı oluşturacaktır.

Ağırlık: 785g. (%8)
Fiyat: $450 (%11)

6- AYNA KOL DİŞLİLERİ VE KASET

Vites yönlendirici ve değiştiricilerin yanısıra, vites sistemi üzerinde bu parçaların da önemli bir etkisi bulunmaktadır. Eğer bisiklet seçenekleriniz arasında hepsi aynı vites sistemi ile donatılmışsa ve aralarında biri diğerlerine göre daha iyi ve daha yumuşak vites geçişlerine sahipse bilin ki bu çok büyük bir olasılıkla o modelin daha üst seviye ön ve arka vites dişlilerine sahip olmasından kaynaklanmaktadır. (Tabii tüm sistemlerin doğru olarak ayarlarının yapıldığını varsayıyoruz!)

Ağırlık: 388g. (%4)
Fiyat: $242 (%6)

7- FRENLER

Eğer aralarında kararsız kaldığınız bisiklet seçeneklerinin her birinde v-fren sistemi kullanılıyorsa ve bir model diğerine göre çok az da olsa daha iyi bir fren gücüne sahip olmasına rağmen sizin tercihiniz diğer model ise, favori modelinizi tercih etmenizi tavsiye ederiz. Gerek fren pabuçlarının ortalama ömürlerinin 6 ayı geçmemesi (kullanılan ortam ve tarza göre değişebilir) gerekse frenlerin tamamıyle değiştirilmesinin dahi çok büyük maliyet yaratmayacak olması bu noktada çok da takılmamanız için yeterli sebeplerdir.

Eğer mutlaka disk frene sahip bir model seçeceğim diyorsanız, daha iyi bir frenleme gücüne sahip olacağınız büyük bir olasılıktır. Bu durumda seçeneklerinizin disk frenli modeller olmasını tercih etmelisiniz zira amortisörler gibi disk frenlere yükseltme işlemi de maliyetli bir uygulama olacaktır. Ayrıca ileride disk frene yükseltme yapmayı planlıyorsanız gerek amortisörünüzün gerekse bisiklet gövdenizin disk fren takmaya müsait düzeneklere sahip olduklarına dikkat etmenizi tavsiye ederiz aksi takdirde bu yükseltmeyi gerçekleştirseniz bile çok verimli sonuçlar alamama şansınız oldukça yüksek olacaktır.

Ağırlık: 479g. (%5)
Fiyat: $280 (%7)

8- AYNA KOL VE ORTA MİL

Bu noktada dörtgen orta millere nazaran, octalink orta mile sahip bir bisiklet edinmeye çalışmakta fayda var. Hollowtech krank ve octalink orta miller klasik modellere nazaran çok daha hafif ve çok daha yüksek sertliğe sahiplerdir. Bu konu ile ilgili çok güzel bir yazımızı geçtiğimiz bültenlerimizde yayınlamıştık. Yeniden dikkatle okumanızı tavsiye ederiz.

Ağırlık: 649g. (%7)
Fiyat: $350 (%9)

9- YÖNLENDİRİCİ (GİDON) VE YÖNLENDİRİCİ BOĞAZI

Bu parçalarda oynayan bölümler bulunmamaktadır dolayısıyla bu parçaların seçimi yapılırken birincil faktör düşük ağırlık olmalıdır.

Ağırlık: 299g. (%3)
Fiyat: $165 (%4)

10- SELE VE SELE BORUSU

Size ve sürüşünüze en uygun ve en rahat seleyi seçmenin yanısıra kaliteli ve hafif bir sele borusunu tercih etmenizde büyük fayda bulunmaktadır.

Ağırlık: 335g. (%3)
Fiyat: $180 (%5)

11- LASTİKLER VE ZİNCİR

Bu parçalar kesinlikle hiçbir problem yaratmayan, bisikletler üzerinde en ucuz hafifletmenin yapılabileceği parçalardır. Lastikler ve zincirler hızla yıpranan parçalar olduklarından kaliteli olup olmadıklarına bağlı olmaksızın, lastiklerinizi (yine sürüş tarzı ve zemine göre) 6-12 ay arasında, zinciri ise her 800-1000 km’de bir değiştirmeniz gerekecektir. Ayrıca aşağıda belirttiğimiz gibi özellikle lastikler en uygun fiyat performans ile bisikletinizde yükseltme uygulayabileceğiniz parçaların başında gelir.

Ağırlık: 1424g. (%14)
Fiyat: $104 (%3)

Sonuç olarak hangi donanıma sahip bisikleti alırsanız alın hangi aksesuarları bisikletiniz üzerinde kullanıyor olursanız olun, her zaman bisikletin genel ağırlığının hangi noktalarda daha yüksek olduğuna dikkat etmek gerekmektedir. Eğer profesyonel bir sürücü değilseniz belki gramların peşinde koşmanız gerekmeyecektir ancak unutmayın ki bisikletinizin ağırlığını nereye giderseniz gidin birlikte taşıyacaksınız. Eğer yılda bir iki kez bisiklete binen bir insansanız bunun hiçbir önemi yok tabii.

Fakat eğer uzun mesafelerde bisiklete binmekten, yokuş tırmanmaktan hoşlanan bir insansanız, uzun süreli sürüşlerde eski 18 kg’lık bisikletinize nazaran, 11 kg’lık bir bisikletin bu sürüşü ne kadar kolaylaştırdığını ve konforlu hale getirdiğine şahit olursunuz.

ÖRNEK VE YORUMLAR

Temel bisiklet parçalarını tanıtmaya başladığımız bu yazımızı noktalamadan önce gelecek bültenlerde detaylı olarak tüm bu parçaları seçerken nelere dikkat etmemiz gerektiğini, her bir parçanın üretim karakteristiklerini, mevcut türlerinin hangileri olduğunu tek tek inceleme fırsatı bulacak, her bir parçanın seçiminde nelere dikkat edilmesi gerektiğini mümkün olduğunca detaylı bir şekilde incelemeye çalışacağız.

Burada gelecek yazılarımızda da kullanacağımız bir bisiklet modeli örneklemesi üzerinde parçaların her birinin yukarıdaki belirttiğimiz parça grupları bazında bisikletin genel ağırlık ve maliyeti üzerinde ne tür bir rol oynadığını göstermeye çalıştık.

Aşağıdaki listede örnek olarak seçtiğimiz ve favori bisiklet modellerimizden biri olan K2 Razorback SL modelinin her bir parçasının bisikletin genel fiyat ve ağırlığı üzerindeki payları topluca verilmeye çalışılmıştır. Sözkonusu bisiklet, tam amortisörlü bir bisiklet olup, XC Arazi Sürüşü yarışları ve genel arazi sürüşü amaçlı kullanılmak amacıyla üretilmiş, Razorback serisinin en üst modelidir.

Tamamen Shimano XTR yarış vites sistemi ile donatılan bisiklet, mevcut dağ bisikleti teknolojisinin tüm güzelliklerini üzerinde sergiliyor. Toplam ağırlığı 10,1 kg gibi çok düşük bir seviyede gerçekleşen modelin Amerika tavsiye edilen satış fiyatının ise 4400 dolar olduğunu öğrendik.

Her dağ bisikletçisinin hayali olabilecek bir sürüş kalitesi ve hafifliğine sahip olan bu model, K2 firmasının da medarı iftiharı. Burada bu denli üst seviye bir bisikleti örnek olarak vermemizin nedeni teknolojinin sunduğu tüm gelişmeler ışığında üretilen hemen hemen en hafif ve dayanıklı donanımla bir bisikletin hangi noktalarda ağırlık ve maliyete sahip olabileceğini göstermektir.
Parçaların Ağırlık - Fiyat Karşılaştırması
Parçaların Ağırlık - Fiyat Karşılaştırması
Büyük boyut için tıkla!

Daha önce de belirttiğimiz üzere yukarıdaki listede gövde, amortisör ve tekerlek setinin gerek fiyat gerekse ağırlık olarak bisikletin en önemli parçaları olduklarını görüyoruz.. Ağırlık olarak bakıldığında ise bu parçaları, fiyatta az öneme sahip olmalarına rağmen ağırlıkta önemli tasarrufların yapılabileceği görülen lastikler ve zincir takip ediyor.

Diğer tüm parçaların bisikletin üzerindeki ağırlık payı %30’da kalırken, pahada ise %43’lük bir orana sahip oldukları görülmekte.

Umarız bisiklet parçalarını genel olarak tanıtmaya çalıştığımız bu yazımız ile yeterli bir giriş bilgisini sizlere sunabilmişizdir. Gelecek yazımızda yukarıda belirttiğimiz donanım önemlilik sırasına göre "gövde seçimi" üzerinde üzerinde detaylı bir çalışmayı sunmaya çalışacağız.

Bisikletle kalın

 

 
Yayın Sponsoru
  Panorama

The Accidential Death of a Cyclist
Yaklaşık 6 ay önce vizyona girmeye başlayan The Armstrong Lie filminden sonra bugünlerin en revaçta bisiklet filmi Marco Pantani h ... Devamı » » » 

The Armstrong Lie
Alex Gibney’nin ilk defa 2013 Eylül ayında Venedik Film Festivali’nde gösterilen ‘The Armstrong Lie’ filmi bir belgesel. Dahası, b ...
Devamı » » » 

Londra ve İstanbul'da Bisikletin Geleceği
Bisiklet ve şehir konusunda İstanbul’un maalesef pek de dünyaya örnek olacak bir hali olmadığı konuyla ilgilenen herkesin malumu ( ...
Devamı » » » 

Eyl.13 Süslü Kadınlar da Bisiklete Bine...
Eyl.13 Emin Müftüoğlu'yla Kısa Kısa
Auğ.13 Katlanır Bisiklete Giriş
Haz.13 Bisikletle işe gitmenin püf nokt...
Nis.13 Yaz Yaklaşırken 3 Büyük Şehirde ...
Mar.13 Dünyanın En Pahalı Bisikletleri
Eki.12 Velodromda Bir Gün
Tem.12 Dünden Bugüne Bisiklet...
Tem.12 Fransa Turu Tarihinden Hikayeler
May.12 Ruanda Bisiklet Takımı
May.12 İngiltere'de Bisiklet Ulaşımı Po...
Oca.12 Londra'dan Bisiklet Esintileri
Ara.11 Kış Yarışları Öncesi Temel İpuçl...
Eki.11 10 Tanınmış Sima’ya Sorduk
Eyl.11 Pedalla Enerji Üretttik
Eyl.11 Canyon'un Derinliklerine Yolculu...
Nis.11 Araba mı Daha Hesaplı Bisiklet m...
Şub.11 Pedal Alternatif Enerji Çözümü O...
Ksm.10 En Uygun Taşıyıcıyı Arıyoruz
Eyl.10 Atilla Atay'la Hız Rekoru Üzerin...
May.10 Sedona ve Aydan Çelik'ten Bir Pr...
Mar.10 Bir Bisiklete Bindim,...
Panorama Arşivi

 

  Bu yayın 72898 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Peloton  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık  |  Sürüş Teknikleri  |  Yarış Dünyasından  |  mtb parkı: BELGRAD  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2014