Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
23 . Ekim . 2017  
Havayı Yarmak
Aerodinamik

Havayı Yarmak

Derleyen: Cüneyt Kazokoğlu
29.1.2004

Bisiklete binerken üzerinde hiç düşünmediğimiz konulardan biri de herhalde aerodinamiktir. Zaten dağ bisikletiyle öyle yüksek hızlara çokça çıkılmadığı da düşünülürse ne önemi var denebilir. Öte yandan saatte 20km’nin üzerine çıkan hepimiz üzerimizdeki kıyafetten tutun da rüzgâra karşı bisiklete binmenin zorluklarına kadar pek çok defa aerodinamik ile yüzgöz olmuşuzdur.

Özellikle dağ bisikletinde aerodinamik yeni bir saha. Son yıllarda özellikle tepe inişinde 3 haneli km/saat rakamlarına ulaşıldığına şahit oluyoruz. Öte yandan bu gelişmelere paralel olarak en çok yatırım yapılan saha süspansiyon oldu. Daha çok sıkışma payı tepe inişinde başarılı olmanın tek geçer yolu sayıldı.

Oysa yol bisikletçiliğine baktığımızda durum böyle değil. Takım halinde yapılan yarışlarda pozisyon almaktan tutun da, aeredinamik özellikleri gözönünde bulundurularak tasarlanmış ön çatallar ve kadrolar, zaman yarışlarında kullanılan damla şeklindeki kasklar günümüzde her yol yarışında göreceğimiz manzaralar. Dağ bisikletinde ise hâlâ rüzgarda silkelenen mont ve pantolonlarla, kalın borularla yaşanıyor.

Gelin önce aerodinamike bir temel giriş yapalım dağ bisikleti açısından. Bir bisikletçi pedala asıldığı zaman hızlanmaya başlar, bir yere kadar da hızlanmaya devam eder. Bu hızlanma artar, artar ta ki bisikletçinin pedala verdiği gücün (vat –W-) sürüş direncine eşit olduğu yere kadar. Sürüş direnci, yani bisikletçinin daha da hızlanmasını etkileyen unsur nelerden olusur? Bir kere etkenler arasında lastiklerin dönüş direnci olduğu aşikar. Buna tekerleklerin haznelerindeki yatakların direnci de ekleniyor. Son olarak aerodinamik açısından önemli olan hava direnci geliyor. Aerodinamik açısından önemi 25km/saat’in üzerinde baskın olan etkenin hava direnci olması. Aşağıdaki çizelgede değisik dirençlerin hangi hız ve güçte ne kadar etkili olduğunu görüyoruz.
Direnç grafiği
Direnç grafiği
Büyük boyut için tıkla!

Hava direncini oluşturan iki etken var. Bunlardan birincisi bisikletçinin havayı vücuduyla yarmak zorunda olması. Bunun için de havayı itiyor. Bu zaten olayın bilinen yanı. Buna bir de vücut tarafından yarılan havanın vücudun yüzeyinde hızının kesilmesi ekleniyor. Yani giyilen kıyafetlerin satıh maddeleri de hava direncini etkileyen unsurlardan.

Havayı daha iyi yarmak için yapılabilecek en önemli adım yüzeyi daraltmak. Yani biraz şakayla karışık söylemek gerekirse zayıf bisikletçiler şişman bisikletçilere oranla daha aerodinamiktirler (kilo vermek için bir neden daha). Aerodinamik açısından en elverişli şekil damla şeklidir. Doğal olarak anlaşılacağı üzere bisikletten ziyade sürücüde yoğunlaşmak gerek. Bu bağlamda yüksek hız yapılan zamana karşı veya triatlon yarışlarında bisikletçilerin öne eğilmiş, düz bir sırt ve göğüs kafesinin altında yanyana duran kollar duruşu uzun yolda dirsekleri bir yere dayayarak dinlenmekten ziyade daha aerodinamik olma amacına hizmet ediyor. Damla şeklindeki kasklar ise dağ bisikletinde henüz yoklar.
Ideal duruş
Ideal duruş
Büyük boyut için tıkla!

Öte yandandağ bisikletinde bir triatlon gidonunun yeri ne olabilir diye de düşünmek lazım, cevap, yeri pek olamaz. Yani bir iniş esnasında bozuk zemin üzerinde inerken ben şahsen öne kapaklanmaya müsait, dirseklerimi gidonun üzerine yasladığım duruşta gitmeyi kesinlikle istemem.

Dolayısıyla çözüm bisikletin ana yapısına dokunmadan bir şekilde kaplamak olabilir. Motorsiklet endüstrisi bu sahada yön gösterici durumda. Yumurtaya benzeyen bir şekil verecek olan rüzgar kalkanı ile sivrilen bir arka kısım havayı yarmak açısından son derece faydalı olacaktır. Öte yandan bu tarz kalkan görevi gören kaplamalar yanal rüzgârlara karşı zayıflar. Aşağıdaki resimde görünen kaplama sayesinde yokuş aşağı iniş deneyinde bisikletin hızı saatte 29 milden 42 mile çıkarılmış. Bu düzlükte saatte 2-4 mil arası değişen bir kazanca tekabül ediyor.
Büyük boyut için tıkla!

Aerodinamik açıdan bisikletteki en önemli parçalar –evet yine, bir kere daha- tekerlekler. Niye derseniz, bunlar sadece en önde bisikletin hızıyla havayı yarmıyorlar, aynı zamanda kendi eksenlerindeki dönüş hızları da aerodinamiki etkileyen unsurlardan. Bu dönüş nedeniyle tekerleklerin üst kısımlarında bisikletin hızının iki katı kadar bir hava akımı oluşuyor. Tekerleklerde yine triatlon ya da yarış bisikletlerinde olduğu gibi az jant teli sayısı, geniş profilli jantlar havayı yarmada fayda sağlıyorlar. Öte yandan bütün bu jant modellerinin elbette yanal rüzgârlardan etkilenmeleri ve çoklukla görsel açıdan çekici durmaları nedeniyle bisiklete takılıp getirilerinin götürülerinden az kaldığı da bir gerçek. Kapalı tekerleklere gelince. Arkada rüzgârsız havalarda bunların kullanılması fayda sağlayacaktır, ancak önde kullanılmaları özellikle yüksek hızlarda yapılan dönüşlerde yelken gibi rüzgâra maruz kalacaklarından tehlike doğurur.
Bontrager Race X Lite TT
Bontrager Race X Lite TT
Büyük boyut için tıkla!

Gelelim tekerleklerin dışına, lastiklere. 2,3“ kalınlığında bir lastigin faydaları aşikar. Düşük basınçta konfor, daha iyi yol tutuşu vs. Öte yandan bu genişlikte bir lastik yüksek hızda daha geniş bir saha demek. Ayrıca nispeten büyük dişleri nedeniyle havayı yararken daha zorlanacaktır. En basidinden yüksek hızlarda asfalt yolda giderken büyük bir dişli lastiğin vınlaması işte bu nedenden. Daha ince ve daha ufak dişli bir lastik yarış gibi ortamlarda aerodinamik açısından avantaj sağlar.

Son olarak gelelim aerodinamik için en basit 3 tavsiyeye:

- Oturuşunuzu değistirin: Akrobasi vs. yapmıyorsanız sırtınız daha yatay olacak şekilde bir duruş edinmek, yani bisikletin üzerinde ileri uzanmak havayı yarmada faydalı olur.

- Rüzgârda silkelenen kıyafetleri bir kenara bırakın. Bol bir tişörtle bisiklete binmek iyi hoş ama biraz hızlanınca rüzgârda bayrak gibi dalgalanması hiç de yararlı değil.

- Kask takın. Zaten taktığınızı düşünüyoruz, o yüzden takın demektense kaskın bir getirisini daha söyleyelim: 40km/saat hızında %3 güç tasarrufu sağlıyor.
Rüzgâr kanalında
Rüzgâr kanalında
Büyük boyut için tıkla!

Motonews.com / BIKE dergisi, 8/96 / Triathlonworld.it

 

 
Yayın Sponsoru
  Panorama

Aydın A. Güney & Pınar A. Avşar'la TUR Üzerine
Cumhurbaşkanlığı Bisiklet Turu sırasında yükün çoğunluğunu vitrinde fazla olmayan bir ekip çekiyor. Bu ekibin başında A’dan Z’y ... Devamı » » » 

Emin Müftüoğlu ile Günümüzü Değerlendirdik
Emin Müftüoğlu ile TUR sonunda bir araya geldik. Başarılı geçen bir organizasyondan sonra yorgun, çoklukla olduğu gibi vakti kı ...
Devamı » » » 

Bisiklet Yolları Algısında Yanlışlar

Samuel Beckett’in “Godot’yu Beklerken” piyesini seyredenler bilir: Estergon ve Vladimir, iki perde boyunca, Godot diye birini b ...
Devamı » » » 


Eki.14 İBB Emirgan Planları, Bisiklet v...
Haz.14 The Accidential Death of a Cycli...
Şub.14 The Armstrong Lie
Ara.13 Londra ve İstanbul'da Bisikletin...
Eyl.13 Süslü Kadınlar da Bisiklete Bine...
Eyl.13 Emin Müftüoğlu'yla Kısa Kısa
Auğ.13 Katlanır Bisiklete Giriş
Haz.13 Bisikletle işe gitmenin püf nokt...
Nis.13 Yaz Yaklaşırken 3 Büyük Şehirde ...
Mar.13 Dünyanın En Pahalı Bisikletleri
Eki.12 Velodromda Bir Gün
Tem.12 Dünden Bugüne Bisiklet...
Tem.12 Fransa Turu Tarihinden Hikayeler
May.12 Ruanda Bisiklet Takımı
May.12 İngiltere'de Bisiklet Ulaşımı Po...
Oca.12 Londra'dan Bisiklet Esintileri
Ara.11 Kış Yarışları Öncesi Temel İpuçl...
Eki.11 10 Tanınmış Sima’ya Sorduk
Eyl.11 Pedalla Enerji Üretttik
Eyl.11 Canyon'un Derinliklerine Yolculu...
Nis.11 Araba mı Daha Hesaplı Bisiklet m...
Şub.11 Pedal Alternatif Enerji Çözümü O...
Panorama Arşivi

 

İlgili Linkler:  

haber   Rekor Kıracaklar İçin Trikolar  

  Bu yayın 6414 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015