Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
23 . Kasım . 2017  
Lastik ve İç Lastik Soruları
Atölyeden

Lastik ve İç Lastik Soruları

Yazar: Cüneyt Kazokoğlu
15.5.2004

Sezonun gelmesiyle beraber bisiklete binenlerin sayısı da arttıkça sorunlar da çoğalıyor. Özellikle lastiklerde patlama en sık görülen hadiselerden biri. Klasik bir cismin batması ile gerçekleşen patlama hakkında söylenecek fazla bir şey yok. Lastiklerin ve iç lastiklerin hafifledikçe, yani inceldikçe patlamaya daha elverişli olduklarını geçmiş yazılarımızda belirttik.

Bu yazımızda kısaca lastiklerle ilgili çıkabilecek başka sorunlara değinecek, sık sorulan sorulara cevap arayacağız.

Lastik Basıncı

Lastik basıncı bar veya psi cinsinden ölçülür. Bu iki ölçünün kullanıldığı coğrafyalar farklı. Anglosakson ülkelerinde, yani İngiltere ve Amerika’da psi (pressure per square inch) kullanılırken Avrupa’da diğer ülkelerde çoklukla 10 üzeri 5 Paskal’a eşit olan bar kullanılıyor. Hesaplamak kolay, 1 bar = 14,22 psi.

Sübap kopması

Sübap kopması bisiklette rastlanan bir diğer sorun. Sebebi çok basit. Fren esnasında fren gücü önce janta etki ediyor, buradan lastiğe taşınıyor. Janta etki eden güç eğer lastik janta iyi oturmadıysa lastiğin aynı oranda frenlememesini ve jantın üzerinde yürümesine yol açıyor. İyi oturmaması lastiğin ne demek? Değişik üreticilerin jant ve lastikleri %100 aynı çapa sahip değiller, nüanslar her zaman mevcut. Dolayısıyla farklı üreticilerden jant ve lastik kombinasyonları farklı sertlikte oturuyorlar birbirlerinin üzerine. Lastik çıkarılması sırasında bazı lastiklerin janttan kolaylıkla elle bile çıkması, bazılarının ise kaşık kullanılmadan janttan sökülememesi de bunun bir diğer göstergesi. Haliyle kolay çıkan, yani nispeten gevsek oturan lastikler fren esnasında jant üzerinde ilerleyebiliyorlar. Bu ilerleme sırasında dış lastikle beraber iç lastik de ilerliyor ve sübap gittikçe janttaki delikten çekiliyor. Bir somun ile jantın içine kaçması önlenen sübap doğal olarak bu şekilde gerile gerile en sonunda iç lastikten kopuyor.

Bu durumu çözmenin iki yolu var.
1) Birincisi janta iyi oturan bir lastik bulmak, yani dış lastiği değiştirmek. İkincisi sübabın somununu çıkarıp atmak. Bu sayede lastik ilerlerse sübap en azından nispeten eğilip bükülerek hareket serbestisi kazanıyor. Ayrıca sübabın zaman içinde janta 90° olup olmadığı kontrol edilerek lastiğin ilerleme yapıp yapmadığı anlaşılıyor.
2) İkinci tavsiye ise pudra. Lastik takımı esnasında dış lastiğin iç lastikle temas ettiği iç yüzeyine bir miktar pudra sürülmesi iç lastiğin dış lastik dönerken ona yapışıp ilerlemesini engelliyor.

Jant freninde lastik patlaması

Uzun süreli inişlerde jant frenikullananların başına gelebilecek hadiselerden biri de iç lastiğin fren esnasında ısınan jantla beraber gittikçe ısınarak patlamasıdır. Doğal olarak sadece jant frenlerine özgü bu durumun temelinde yanlış fren sitili yatar. Yokusun başında frenlere asılınıp da kilometrelerce süren iniş esnasında frenleri devamlı sıkılı tutarak pabuçların janta sürekli temasını ve dolayısıyla jantın çok ısınmasına yol açmak yerine kesik kesik ama sert frenler fren aralarında jantın soğumasını ve iç lastik için tehlikeli olacak bir ısıya ulaşmasını engeller. Yani yokuşlarda kesintisiz fren değil, aralıklarla güçlü fren yapmak gerek.

Sübap modelleri

Bugün bisiklet dünyasında üç tip sübap kullanılıyor. Bunlar
a) Sıradan bisiklet sübabı, Dunlop sübap: Bu model mucidinin adıyla anılıyor, Dunlop sübap. Bu sübap 8-8,2mm’lik bir dış safta sahip, asil sübap öğesi bu şaftın iç tarafında ve yukarıdan bir somun ile tutturuluyor, kapak görevi de gören bu somun aynı zamanda sübaptan hava kaçmasını da engelliyor, ölçülü hava bırakmak için sübabin kapağını biraz gevşetmek yeterli. Avantajı güvenilir, sorun çıkarmayan bir sübap olması, dezavantajı ise hava basarken biraz güç gerektirmesi
Dunlop sübap
Dunlop sübap
Büyük boyut için tıkla!

b) Fransız ya da Sclaverand sübap: En büyük özelliği inceliği, 6-6,2mm çapında bir safta sahip. Sübap konisi somun ile şaftın içine yerleştiriliyor. Hava boşaltmak gerektiğinde bu somun çıkarılıp sübaba bastırılıyor. Bir dezavantajı pompa yerleştirilirken hava kaçması ve pompayı eğri koyma gibi durumlarda sübabin da eğrilebilmesi. En büyük avantajı ince şaftı sayesinde çok yüksek basınç kaldırabilmesi, 9-10 barlık basınçlara dayanması. Bu nedenle yarış sübabı olarak da bilinen bu model, daha çok yüksek basınç gerektiren yarış bisikletlerinde kullanılıyor. Yine yarış bisikletleri açısından bir avantajı ince yarış jantlarında dar sübap deliğine imkan tanıması.
Sclaverand sübap
Sclaverand sübap
Büyük boyut için tıkla!

c) Araba tipi sübap: Araba sübabının en büyük avantajı sübap öğesinin şaftın içine yerleştirilmiş olması nedeniyle sağlam olması ve bu sayede aynı şekilde yüksek basınçlara dayanabilmesi. şaftı bu modelin de 8-8,2mm çapında. En büyük avantajlarından biri de tabii ki her benzincide hava basılabilmesi. Bu model son yıllarda dağ bisikletlerinde gittikçe yaygınlaşıyor.
Araba tipi sübap
Araba tipi sübap
Büyük boyut için tıkla!

Lastik Tamiri

Lastikler Hakkında Herşey

 

 
Yayın Sponsoru
  Atölye

Panaracer İç Lastiksiz Tamir Seti
İç lastiksiz (UST) sistemlerin dağ bisikletinde artık önemli yer tuttuğu aşikar. Bu sistemlerin daha fazla konfor, daha düşük bası ... Devamı » » » 

Hırsızlığa Karşı Basit Önlemler
Bisiklet hırsızlığı her ne kadar arka planda kalan bir konu olarak gözükse de, dünyanın her yerinde olduğu gibi Türkiye’de de bisi ...
Devamı » » » 

Zincir Atınca Ne Yapmalı?
Orta arttırıcı civarlarında zincir atması bisiklet sürerken çok can sıkıcı. Hatırlarsanız geçtimiz yıl Fransa Turu'nun galibini zi ...
Devamı » » » 

Mar.11 Bisiklet Atölyesinde Neler Olmal...
Auğ.09 Ön ve Arka Amortisörler Nasıl Ay...
Ksm.08 Bayanlara Resimli Lastik Tamiri
Haz.08 Disk Frenlerin Yan Etkileri
Oca.08 Disk Yamulursa Ne Yapmalı?
Ksm.07 Amortisör Montajında İncelikler ...
Eyl.07 Pilli Far Kullananları Uyarmak L...
Auğ.07 HTII Aynakol Montajının Püf Nokt...
Tem.07 Kadroda Çizikler
May.07 Çekiş Sisteminde Uyum Soruları
Mar.07 Aynakol Dişlilerinin Değişimi
Şub.07 Bu Kodlar da Nesi?
Oca.07 Görünmeyen Gramlar
Ara.06 Karbon Keserken Nelere Dikkat Ed...
Eki.06 Sonsuz Vites
Eki.06 Rapidfire
Auğ.06 SID'lerde Lockout Sistemi
May.06 Çekiş Sistemi Tüyoları
May.06 Bisiklet Çantası Yapıyoruz
Nis.06 Jant Telinde Lehim
Mar.06 Disk Fren Soruları
Oca.06 RockShox Psylo Race Bakımı
Atölye Arşivi

 

İlgili Linkler:  

yayin   Atölyeden  
yayin   Lastikler Hakkında Her Şey  
yayin   Atölyeden  

  Bu yayın 16101 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015