Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
25 . Kasım . 2017  
Far Yapıyoruz
Far Yapıyoruz

Far Yapıyoruz

Yazar: Cüneyt Kazokoğlu
10.6.2004

Yazın gelmesiyle ve havaların ısınmasıyla beraber gece binişlerinin, gece binicilerinin sayısı da arttı. Gece bisiklete binmenin en büyük şartı hepimizin kabul edeceği gibi iyi bir ışık. Bugün piyasada pek çok far satılıyor. 3 LED'li, 5 LED'li, şöyle iyi böyle parlak diye gerçekten de Fenerbahçe-Kartal arasında sahilde binenlerin işini fazlasıyla görecek lambalar neredeyse 50 dolara kadar fiyatlarla alıcı buluyorlar. Bu lambalar gerçekten de şehir içinde veya aydınlatılmış ya da az aydınlatılmış sahil yollarında, asfalt veyahut beton zeminde haydi haydi işimizi görüyor. Peki yaz gecelerinde ormanda bisiklete binmek isteyen dağ bisikletçileri ne yapsınlar? Bu şehir içi lambaları bir orman yolunda, dar bir patikada, hızlı bir inişi bırakalım, ormanda normal bir inişte bile kesinlikle yetmiyor. Ne adam gibi önümüzü görebiliyoruz, ne kafamızın hizasındaki dalları, ne 10m ileride patikanın aniden sağa döneceğini. Ya düzgün bir aydınlatma sistemi olmalı, ya ancak 3m önümüzü gösteren farların işe yaraması için yürüme hızıyla sürmeliyiz bisikletimizi.

Bunun için de şu şekilde aydınlatan bir far gerekiyor:
Büyük boyut için tıkla!

Peki ne yapmalı? Aydınlık Geceler yazımızda bu konuya kışa girerken değinmiştik. Gerçekten zifiri karanlık bir ormanda gündüzden eksiği olmayan güvenli sürüş sağlayacak lambalar yaklaşık 3-400 Euro fiyattan başlıyorlar, 7-800 Euro’ya kadar çıkıyorlar. Bir fara bu kadar para verilir mi? Bizce verilmez.

MTBTR olarak çaresizliğinizi hissediyor ve işte size en güzel çözümü sunuyoruz: Kendi farımızı kendimiz yapıyoruz. Sadece 40 milyon liraya mal olacak olan bu far sayesinde gece orman binişlerinizin gündüz binişinden farkı kalmayacak, hızlı inişlerde gündüzkinden farksız inecek gece sürüşlerinin gerçek anlamda tadını çıkaracaksınız. Resimlerdeki ayrıntılar için resimlerin üzerine basıp büyütebildiğinizi bir kere daha hatırlatalım (her resmin altında yazsa da).

Önce her zaman olduğu gibi kullanacağımız malzemelere bakalım:
Büyük boyut için tıkla!

  • 50mm çapında (50/150 dubleks diye geçiyor, "tut şunun ucunu döşeyelim abi" borusundan) kalın plastik boru, yapı-marketlerde veya tesisatçılarda rahatlıklar bulunur.
  • Bu boru için uygun kapak
  • 12V 3,4 Amper/saatlik kuru akü
  • Bu akü için uygun şarj aleti
  • 5m hoparlör kablosu (0,75mm kalınlığında olacak), 5m çok uzun, en az 4m'si artacak, evdeki setlere de yarar.
  • 20 vat 12 voltluk halojen lamba (Osram Decostar ve muadillerinden)
  • Bu lambaya uygun duy
  • Boru sıkıştırmak için kelepçe, aralığı gidon kalınlığına uygun bir boy olmalı
  • Bir çift erkek, bir çift dişi soket (çinç diye de geçiyor)
  • Bir tane şalter, zevke göre bir model seçilebilir
  • 2 tane M3x16mm, 1 tane M3x10mm vida, bunlara uygun 3 tane somun ve 4 tane ince halka

    Elbette ki lamba ve akünün ikisinin de 12V olması önemli. 3,4 Amper/saatlik akü 20W gücündeki lambayı yaklaşık 2 saat götürüyor, ki bizce yeterli bir süre. Daha çok ışık için 35W ampul kullananlar, ki elbette ışık acısından fark edecektir, daha az kullanacaklardır, 3,4'lük akü 35W lambayı 1 saat 10 dakika kadar götürür. Bu akü 1300 gram ağırlığında, daha büyük aküler elbette daha ağırlar. Ben 2 saat binmem diyenler elbette 2,2Amper/saatlik daha hafif bir akü alabilirler, 700grama düşer akünün ağırlığı. 2,2 Amper/saat ile 20W gücündeki lamba 1 saat 20 dakika civarında yanıyor. Daha uzun binmek isteyenler 7,2 Amper/saatlik akü alabilirler, ancak bu aküler 2,5kg ağırlığında oluyorlar. Yalnız böyle bir aküyü sırt çantasında taşıyarak akşam başlayıp sabaha kadar binmek de mümkün. Sonuç itibariyle akü ve lambanın değerlerini kendi ihtiyacımıza göre belirleyerek değiştirebiliriz.

    İlk adımda farın gövdesini hazırlayacağız. Bunun için aldığımız boruyu uygun ebatta kesmemiz gerekiyor. Borunun ince kısmının kalın kısmıyla birleştiği yerden (DIKKAT, ince kısmın bittiği yer!) dikkatlice kesiyoruz.
    Boruyu dikkatlice kesiyoruz
    Boruyu dikkatlice kesiyoruz
    Büyük boyut için tıkla!

    Akabinde testere izlerini ve kıymıkları törpü ile temizliyoruz. Ampul borunun geniş tarafından girip dar tarafında sıkışacağı için ampulü sokarak kalan fazla pay da bu aşamada törpülenebilir.
    Düzgün olması için törpülüyoruz
    Düzgün olması için törpülüyoruz
    Büyük boyut için tıkla!

    Halojen lambalar önde soğuk, arkada sıcak olduğu için boru, yani far gövdesinin içi çok ısınacaktır. Bunun için kestiğimiz borunun gövdesine matkap ile 4-5 tane yan yana havalandırma deliği açıyoruz. Borunun bunların tam karşısına gelen tarafına da gidona tutturacağımız kelepçe için bir delik açıyoruz. DIKKAT! havalandırma delikleri geniş olabilir, 5-6-7mm'lik matkap uçları kullanabilirsiniz. Lâkin kelepçenin vidalanacağı delikten M3 boyutunda vida geçecek, 3-3,2mm'lik matkap ucunu aşmamak fazla geniş delik açmamak için gerekli!
    Delikler açılıyor
    Delikler açılıyor
    Büyük boyut için tıkla!

    Borunun kapağının tam merkez noktasının 5mm sağına ve soluna delik açacağız, bunun için buraları işaretliyoruz. Bu deliklerden duy kapağa vidalanacak. Duyun arkasından çıkan kabloların geçişi içinse vida deliklerinin yanlarına kablo deliği açılacak. Bu kablo deliklerinin yerlerini belirlemek için duyu kapağın üzerine koymak yeterli. Aşağıda delinmiş halde gösteren resimde deliklerin yerleri daha iyi belli oluyor. Doğru yerleri delmek daha sonra kabloların sıkışmaması açısından elzem.
    Delik yerleri belirleniyor
    Delik yerleri belirleniyor
    Büyük boyut için tıkla!

    Sonra kapağı da matkapta deliyoruz. Deliklerin genişliğine dikkat etmek gerek, çünkü dar alanda deliniyor, ayrıca sadece M3 vida ve kablo geçecek, dolayısıyla ince delikler olacak. Yavaş çalışmak gerekiyor, aksi takdirde kapak kırılabilir. Duyun vidaları ve kablolar için olan 4 deliğin dışında kapağa 2 tane kalın havalandırma deliği açmak iyi olacaktır.
    Kapak deliniyor
    Kapak deliniyor
    Büyük boyut için tıkla!

    Kelepçe farı aynı bir bisiklet zilinin kelepçesi gibi tutacak. Yalnız boru kelepçelerinde delik olmuyor, bu nedenle kelepçenin de bir tarafını delmemiz gerek. Matkapla metal delmek meşakkatli iştir, elbette plastik boruya göre biraz uzun sürer. Kelepçe tam ortasından M3 vidası geçecek kalınlıkta (daha fazla değil!) deliniyor.
    Kelepçe deliniyor
    Kelepçe deliniyor
    Büyük boyut için tıkla!

    İşin zor kısmı bitti. Delinmiş parçaların hepsi aşağıdaki resimde gözüküyorlar. Kapağın arkasındaki deliklerin şekli de bu resimde daha iyi belli oluyor. Borunun üzerindekiler de açılmış hava delikleri, arka tarafta da kelepçe deliği var.
    Delikler açıldıktan sonra
    Delikler açıldıktan sonra
    Büyük boyut için tıkla!

    Kapağın iç tarafından duyun kablolarını deliklerinden geçiriyoruz.
    Duy kabloları deliklerinden geçiyorlar
    Duy kabloları deliklerinden geçiyorlar
    Büyük boyut için tıkla!

    Veduyu kapağa aldığımız iki tane 16mm’lik M3 vidasıyla vidalıyoruz.
    Duy vidalanıyor (önden)
    Duy vidalanıyor (önden)
    Büyük boyut için tıkla!

    Duyu vidalarken arka tarafta somunların altına birer tane ince halka koymak vidanın kendisinden daha yumuşak olan plastik kapağı zedelememesi ve daha sağlam tutması için oldukça faydalı olacaktır. Böylece duyu kapağa oturttuk.
    Duy vidalanıyor (arkadan)
    Duy vidalanıyor (arkadan)
    Büyük boyut için tıkla!

    İşte göstermek için takarsak aşağıdaki resimde gördüğünüz ünite daha sonra borunun kestiğimiz kısmına, yani farın gövdesine girecek.
    Ampul duyda
    Ampul duyda
    Büyük boyut için tıkla!

    Gelelim bu gövde kısmına. Buraya da kelepçeyi takmak gerek. Kelepçeyi takarken 10mm’lik M3 vidası kullanacağız. Daha uzun kullanmamak şart, aksi takdirde lamba boruya girerken somuna takılıyor.
    Kelepçe vidalanıyor (alttan)
    Kelepçe vidalanıyor (alttan)
    Büyük boyut için tıkla!

    Aynı şekilde duydaki gibi kelepçede de vidanın hem kelepçe tarafına, hem borunun iç tarafında somunun altına birer tane ince halka yerleştirmek faydalı olacaktır.
    Kelepçe vidalanıyor (içeriden)
    Kelepçe vidalanıyor (içeriden)
    Büyük boyut için tıkla!

    Ampul duya takılı bir haldeyken somun nedeniyle girmiyor haliyle. Dolayısıyla önce lambayı eğri bir şekilde boruya sokup akabinde lambayı içeride sabit tutarken duy ve kapağı boruya yerleştiriyoruz. Ve işte farımız hazır bile. Borunun ampulün ucundan dışa taşan kısmı boruyu keserken fazla kaçtıysa istendiği takdirde biraz daha törpülenebilir.
    Far artık hazır
    Far artık hazır
    Büyük boyut için tıkla!

    Şimdi gelelim şalter yapımına. Elbette devamlı farla gitmeyeceğiz, orman kıyısına kadar şehir içi lambamız da yetecektir. Fardan gelen kablolardan biri şalterin ayrılmış yerine vidalanırken, diğeri hiçbir yere değmeden sadece şalterin içinden geçiriliyor. Yani şalter sadece bir kablo üzerinden çalışacak, iki kablo sakın ola bağlanmamalı, aksi takdirde kısa devre yapar. Farın kablosunun vidalandığı tarafın karşısına hoparlör kablosundan kısa bir parça keserek onu vidalıyoruz. Burada da hoparlör kablosunun diğer ucu farın hiçbir yere değmeyen kablosuyla birleştiriliyor.
    Şalter montajı
    Şalter montajı
    Büyük boyut için tıkla!

    Şalterin kapağı yerine vidalandıktan sonra dışarıda açık duran uçlara soket takma işlemi yapılacak. Burada aldığımız en basitinden bildik “çinç” de denen soketlerden. Kabloların her ikisine birer tane takıyoruz. Şalter çıkışına dişi soketler takılıyor.
    Soket montajı
    Soket montajı
    Büyük boyut için tıkla!

    Soketler takıldığı zaman görüntü gerçekten çok şık oluyor. Bu şekilde far bülümünü tamamlamış olduk.
    Şalterin soket takılmış hali
    Şalterin soket takılmış hali
    Büyük boyut için tıkla!

    Şimdi gelelim aküye. Aküyü koyacak bir sürü yer var. Yazları havanın güzel olduğundan ve enerji kaybının asgarî olması için kabloyu mümkün olduğunca kısa tutmak gerektiğinden yola çıkarak aküyü şişeliğe sokuyoruz. 12V 3,4 Amper/saatlik akü şişeliğe ısmarlama gibi oturuyor, kesinlikle düşecek gibi değil.
    Akü şişelikte
    Akü şişelikte
    Büyük boyut için tıkla!

    Geldik tellerin aküye takılmasına. Aküye de kutuplarına göre kırmızı ve siyah olmak üzere kabloları bağlıyoruz. İsteyen lehim de yapabilir, ama kabloyu delikten geçirip burmak da yetiyor fazlasıyla. Kuru akülerde dikkat edilmesi gereken tellerin artı ve eksi uçlarının kesinlikle birbirine değmemesi gerektiği, aksi takdirde kısa devre oluyor, ki kuru aküler için çok zararlı.
    Aküye tel takımı
    Aküye tel takımı
    Büyük boyut için tıkla!

    Akabinde akünün bu kısmını izole bant ile sıkıca kapıyoruz, zaten bir daha açmamıza gerek olmayacak.
    Akü bantlanıyor
    Akü bantlanıyor
    Büyük boyut için tıkla!

    Far kablosunda olduğu gibi aküden çıkan kabloya da soketleri takmadan önce kabloyu ne kadar kısa tutabiliriz ona bakmamız gerek. Çünkü ne kadar kısa kablo, o kadar az enerji kaybı demek. Akü kablosuna erkek soketleri takıyoruz. Bu sayede ileride şarj ederken de şarj aletinin mandalları soketlere takılabilecek, akünün bantlı kısmini her seferinde bozup tekrar kapamaya gerek kalmayacak.
    Aküye soket takılıyor
    Aküye soket takılıyor
    Büyük boyut için tıkla!

    Şimdi gelelim farı ve şalteri takmaya. Farı takmak kolay, kelepçeden vidalanacak. Kelepçenin iç tarafındaki vida ve metal kelepçenin kendisi gidonu zedelemesin diye araya lastik bir şerit koymayı unutmuyoruz tabii (ki zaten gidona monte edilen her parçada olur bunlardan). Şalteri takmak ise biraz hayal gücü istiyor. Biz şalterin içinden plastik kelepçelerden geçirdik, şalterin üst kapağını öyle vidaladık.
    Şalterin içinden plastik kelepçe geçirip
    Şalterin içinden plastik kelepçe geçirip
    Büyük boyut için tıkla!

    Bu şekilde şalter gidon boğazına yapıştırılmış gibi oturdu ve çok da güzel durdu.
    gidona takılıyor
    gidona takılıyor
    Büyük boyut için tıkla!

    Akümüzü de yerine tekrar oturtup aküden çıkan kabloyu da bisikletin alt borusuna plastik kelepçe(ler) ile tutturuyoruz. Birden fazla kelepçe kullanmak kadronun boğaz kısmına yakın bir yerden de bağlamak soketlerin binerken fazla sallanmaması için iyi olacaktır.
    Akü tekrar yerine takılıyor
    Akü tekrar yerine takılıyor
    Büyük boyut için tıkla!

    Son aşama olarak aküden gelen kablonun ucundaki soketlerle yukarıda şalterden çıkan soketler birbirine takılıyor. Burası boş kalabilir, sarsıntıdan etkilenmiyor. Gidonu sağa sola yavaşça çevirip takılan bir yer var mı kontrol etmekte fayda var.
    Soketler birbirlerine bağlanıyor
    Soketler birbirlerine bağlanıyor
    Büyük boyut için tıkla!

    Son olarak bütün seti tekrar bir görüntüleyelim.
    Yapılmış halde bütün far seti
    Yapılmış halde bütün far seti
    Büyük boyut için tıkla!

    Bir de fiyat listesi verelim. Gerçekten de bütün bu far sadece 40 milyona mal oldu.
    Büyük boyut için tıkla!

    Bir dahaki bültenimizde bu lambayı daha da geliştirme imkanlarını araştıracak, değişik lambalar, aküler hakkında tartışacağız.

    Dağ bisikletinde bu tarz far yapımı oldukça yaygın bir yöntem. Dolayısıyla bu far sadece bir örnek teşkil ediyor. Hayal gücünü kullanarak bunun dışında değişik modeller üretmek son derece kolay.

    Işık çalıştığı zaman yolda karşıdan şu şekilde gözükeceksiniz:
    Büyük boyut için tıkla!

    Dolayısıyla yayaların karşınızda hiçbir şey görmemesi ve ormanda karşınıza çıkan yabani hayvanların donup kalması sonucu meydana gelebilecek kazalardan mtbtr olarak mesuliyet kabul etmiyoruz :o))

    Şaka bir yana bu aşamada değinmemiz gereken bir nokta var. Bisikletin taşıt olarak yaygın olarak kullanıldığı ülkelerde şehir içinde bisiklet kullanırken asgarî donanım belirlendiği gibi ışık konusunda da kanunlar koyulmuş (Darısı başımıza). Buna göre örneğin 5 vat’ın üstünde far kullanmak yasak. Bunun en önemli nedeni bu gücün üzerindeki farların karşıdan gelenlerin görüşünü neredeyse tamamen sıfıra indirmesi -hele ki bu tarz 20 vat gibi ampuller- ve trafik güvenliğini tehlikeye atması. Biz bu farı çevre ve trafik bilinci yerleşmiş dağ bisikletçileri geceleri ormanda bisiklete güvenli bir şekilde binebilsinler diye geliştirdik. Haliyle mesela -kısmen de olsa aydınlatılmış- Fenerbahçe-Bostancı sahil yolunda bu tarz bir farla hız yapmanın insanların güvenliğini tehlikeye atmaktan başka bir getirisi olamaz. Bu konuda da bilinçli bisikletçiler, ama her şeyden önce bilinçli sporcular olarak hassasiyet göstereceğinizden eminiz.

    İyi binişler!

     

  •  
    Yayın Sponsoru
      Atölye

    Panaracer İç Lastiksiz Tamir Seti
    İç lastiksiz (UST) sistemlerin dağ bisikletinde artık önemli yer tuttuğu aşikar. Bu sistemlerin daha fazla konfor, daha düşük bası ... Devamı » » » 

    Hırsızlığa Karşı Basit Önlemler
    Bisiklet hırsızlığı her ne kadar arka planda kalan bir konu olarak gözükse de, dünyanın her yerinde olduğu gibi Türkiye’de de bisi ...
    Devamı » » » 

    Zincir Atınca Ne Yapmalı?
    Orta arttırıcı civarlarında zincir atması bisiklet sürerken çok can sıkıcı. Hatırlarsanız geçtimiz yıl Fransa Turu'nun galibini zi ...
    Devamı » » » 

    Mar.11 Bisiklet Atölyesinde Neler Olmal...
    Auğ.09 Ön ve Arka Amortisörler Nasıl Ay...
    Ksm.08 Bayanlara Resimli Lastik Tamiri
    Haz.08 Disk Frenlerin Yan Etkileri
    Oca.08 Disk Yamulursa Ne Yapmalı?
    Ksm.07 Amortisör Montajında İncelikler ...
    Eyl.07 Pilli Far Kullananları Uyarmak L...
    Auğ.07 HTII Aynakol Montajının Püf Nokt...
    Tem.07 Kadroda Çizikler
    May.07 Çekiş Sisteminde Uyum Soruları
    Mar.07 Aynakol Dişlilerinin Değişimi
    Şub.07 Bu Kodlar da Nesi?
    Oca.07 Görünmeyen Gramlar
    Ara.06 Karbon Keserken Nelere Dikkat Ed...
    Eki.06 Sonsuz Vites
    Eki.06 Rapidfire
    Auğ.06 SID'lerde Lockout Sistemi
    May.06 Çekiş Sistemi Tüyoları
    May.06 Bisiklet Çantası Yapıyoruz
    Nis.06 Jant Telinde Lehim
    Mar.06 Disk Fren Soruları
    Oca.06 RockShox Psylo Race Bakımı
    Atölye Arşivi

     

    İlgili Linkler:  

    yayin   Farda Değişik Seçenekler  
    yayin   Atölyeden  
    yayin   2007 SigmaSport Bisiklet Bilgisayarları  
    yayin   Farda Değişik Seçenekler  
    yayin   Farların Zayıflayan Pilleri  

      Bu yayın 18710 kez okundu.
      Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
      Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


     

     
      Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
      Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

    Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015