Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
23 . Kasım . 2017  
Cannondale Headshok
Sıradışı Bir Teknoloji

Cannondale Headshok

Yazar: Cüneyt Kazokoğlu
26.7.2004

Cannondale firması dağ bisikletinin ortaya çıkışından beri bu sektörün içinde olan bir firma. 1970’li yılların başından beri bisiklet üreten firmanın bazı alâmeti farikaları var. Cannondale’i Cannondale yapan özellikler bunlar. Örneğin hiçbir firma “el yapımı kadro” ibaresini Cannondale kadar agresif kullanmıyor, ki haliyle Cannondale el yapımı kadro kullanılan tek marka değil. Tabii bununla bağlantılı olarak mesela Cannondale’lerin belirli bir imajı vardır, nispeten pahalı, kadrosu çok iyi ama donanımı da aynı fiyattaki (ve aynı kadro kalitesindeki diyerek Cannondale sahiplerini biraz kızdıralım) bisikletlere oranla daha düşük bisiklet olarak geçer Cannondale’ler. Lafı uzatmaya lüzum yok, Cannondale markası dağ bisikletçiliğinde özellikle kadro kalitesi olarak hakkaniyetiyle çok iyi bir isme sahip, hakkında olumsuz bir söze yer olmayan bir marka.

Cannondale’i Cannondale yapan unsurlardan biri de kadroların üzerinde yazan CAAD vs. ibarelerinin yanında elbette ki sıradışı amortisör sistemleri. Cannondale markası ile özdeşleşmiş olan Headshok bugün ilk defa Cannondale görenlerin ilgiyle baktığı, sisteme yabancı olanlara “Acaba daha mi iyi?” sorusunu sorduran, sistemi tanıyanların ise özellikle üst modelleriyle ağızlarını sulandıran bir sistem. Geniş alınlı kafa resmi ile de tanıdığımız Headshok ismi Cannondale bisikletlerinde kullanılan süspansiyonların genel ismi. Bu yazımızda işte bugün ilk piyasaya çıktıkları 1992 yılından beri ufak istisnalar haricinde sadece Cannondale bisikletlerinde kullanılan süspansiyon sistemlerini, yani Headshok Fatty ve Lefty modellerini inceleyecek, bu sistemlerin sıradan amortisörlere olan avantaj ve dezavantajlarını tartışacak, değişik modelleri tanıyacağız. Bunların yanında Headshok 700C, Silk Path M ve P-Bone D modelleri de var, ancak dağ bisikletlerinde yer almıyorlar.

Headshok Fatty

Fatty modelleri Cannondale’in 1992 yılında ilk çıkardığı ve o zamandan beri de ürün yelpazesinde tuttuğu modeller. Bu modellerin en büyük özellikleri elbette süspansiyon sistemlerinin yeri. Yayları, hava ve yağ kartuşlarını tekerlek hizasında bacaklarda taşıyan sıradan amortisörlerin aksine Fatty’lerde süspansiyon sistemi gidon borusunun içinde yer alıyor. Yani normal süspansiyon sisteminin ikiye ayrılıp iki bacağa yayıldığı sıradan amortisörlerin şaft borusunun içinde Fatty’lerde amortisör sistemi var.
Fatty alüminyum şaft
Fatty alüminyum şaft
Büyük boyut için tıkla!

Sistem şaft içinde yer alan dört tane düz yüzeyde hareket eden toplam 88 iğneli yatak tarafından taşınıyor. Bu sistemin en büyük avantajı sıradan amortisörlerdeki (en azından nazarî) iç ve dış borular arasındaki contada oluşan sürtünme enerjisini ortadan kaldırması ve bu sayede darbelere tepkide daha hassas çalışması.
Fatty iğneli yatak
Fatty iğneli yatak
Büyük boyut için tıkla!

Peki bu sistemin getirileri neler? Elbette en büyük avantajı bu sisteme sahip dağ bisikletlerinin aslında sabit çatallı bisikletlerden farkları olmayışı. Bu neden bir avantaj? Hem mtbtr.com forumunda, hem değişik yazılarda defalarca bahsettik, amortisörlerde belirli bir sertlik, esnemeye karşı dayanıklılık en çok aranan özellikler. Özellikle virajlarda çalışan amortisörlerde bacakların birbirinden farklı ölçülerde sıkışması rastlanan durumlardan. Birbirinden bağımsız çalışan iç içe geçmiş iki bacağın tasarımsal olarak haliyle sabit bir çataldan bu esneme mukavemeti konusunda biraz geri kalması son derece doğal. Fatty’lerin en büyük avantajı (daha doğrusu birazdan Lefty’lerde de göreceğimiz gibi genel anlamda Cannondale süspansiyonlarının) işte bu sertliği korumaları. Fatty’ler sabit bir çatal kadar sert ve sağlamlar. Hem yanal etkilere, hem de bükme etkilerine karşı son derece dayanıklılar.
Fatty sabit çatal
Fatty sabit çatal
Büyük boyut için tıkla!

Bu sertlik konusundaki getiri elbette kullanış özelliklerine de yansıyor. Agresif kullanımda sabit çatallı bir bisikletin -hele de yumuşaksa- amortisörü esneyen bir bisiklete olan üstünlüğü tartışılmaz. Dönüşlerde, gidona verilen kuvvetin aktarılmasında, bisikletin istenen yöne kolayca dönmesinde Fatty sisteminin sertliği önem kazanıyor. Gidon tepkileri daha doğrudan gerçekleşiyor. Şaftın alt ve üstünde yer alan iki büyük rulmanlı yatak ise şaftın gidon borusuna sağlam bir şekilde oturmasını sağlıyorlar. Bu aşamada daha önce de konusu geçtikçe belirttiğimiz gibi Cannondale bisikletlerinde şaft genişliği yaygın ölçünün aksine 1 1/8 değil 1 ¼ inç. Bu nısbî genişlik yine aynı şekilde bisikletin en çok darbe alan ve güce maruz kalan noktalarından biri olan furş yatağında fazladan sağlamlık demek. şaft boruları Fatty’lerde sistemin kendinden gelen sertliği sayesinde yine sıradan amortisörlerden farklı olarak çelik değil alüminyum şaft borusu kullanılabiliyor, ki bu da süspansiyon sisteminin ağırlığını düşüren bir unsur.
Fatty furş yatağı
Fatty furş yatağı
Büyük boyut için tıkla!

Fatty serisi Fatty Ultra All Conditions ile açılıyor, Ultra X ve Ultra DL ile devam ediyor. Bütün modellerde sürüş esnasında kilitleme seçeneği (lock-out) bulunuyor. Bunun yanında Headshok modellerinin yine hepsinde (yani Ultra ve Lefty’lerde de) tepme kontrolü kartuş üzerinden sağlanıyor.
Fatty kilit
Fatty kilit
Büyük boyut için tıkla!

Havalı sistemle çalışan Ultra All Conditions (1,544kg) 80mm sıkışma mesafesine sahip. Ultra serisinin en alt modeli olan All Conditions yukarıda saydığımız bütün modellerde bulunan özellikleri ile giriş sınıfından itibaren yüksek verim sağlıyor.

Ultra X ise biraz uçlarda yer alan bir model. Azla yetinenlere göre düşünülmüş ve sadece 1,27kg ağırlığındaki model yaylı-elastomerli ama yine sadece diyelim, 25mm sıkışma mesafesine sahip. Yine bütün Ultra’larda yer alan kilitleme, dahili kartuşla tepme kontrolüne sahip.

Ultra DL ise Ultra serisinin en üst modeli ve Cannondale’in arazi binisi bisikletlerinde en çok kullandığı süspansiyon modeli. Havalı sistemle çalışan 80mm sıkışma mesafeli Ultra DL kilitleme seçeneği, dahili kartuş gibi özelliklerinin yanında Fatty sisteminin kullanıma yansıyan yukarıda saydığımız bütün avantajlarını harikulade bir ağırlıkla (1,332kg) birleştiriyor. Bu seviyedeki amortisörlerin normalde SID vs. olduğunu veSID gibi bir amortisörün disk fren kullanımında, ağır binicilerde zaman içinde sorunlara yol açabildiği düşünüldüğünde Ultra DL’nin aslında ne kadar ince düşünülmüş ve gelişmiş bir sistem olduğu daha iyi anlaşılır.

Headshok Lefty

Lefty serisi Cannondale’in 2000’li yıllarla birlikte piyasaya sürdüğü ve herhalde süspansiyon dünyasında en sıradışı görüntüye sahip sistem. Herşeyden önce ilk bakışta son derece mantığa ters duruyor. Tek taraflı bir süspansiyon sistemi sanki son derece kırılgan ve dayanıksız olacakmış, tekerlek göbeğinin yatağından başlayarak furş yatağına fazladan yük bindirecekmiş gibi bir izlenim oluşuyor.
Lefty
Lefty
Büyük boyut için tıkla!

Halbuki kesinlikle öyle değil. Lefty sistemi (adı üstünde) solda yer alan sadece bir bacaklı süspansiyon sistemi. Bu sistemin tabii en büyük avantajı bir bacak eksik olduğundan ağırlığı düşük tutabilmesi. Sistem aşağıdaki resimde de görüldüğü üzere teleskop seklinde, yine 4 yüzeyde 88 iğne yatak ile çalışıyor. Görüntünün aksine Lefty’nin sertliği kalın gövdesi ve çift köprüsü sayesinde sıradan amortisörlerin 3 katına çıkabiliyor. Yanal güçlerde de sıradan amortisörlerle karşılaştırıldığında rakipsiz derecede sağlam.

Lefty özel bir tekerlek göbeği ile kullanılıyor. Bu tekerlek göbeği sıradan göbeklerin aksine sol tarafa doğru genişleyen koni seklinde tasarlanmış. Sadece 134g ağırlığındaki bu göbeğin mili 25mm kalınlığında. sıradan amortisörlerde tepe inişi gibi son derece ağır koşullarda 21mm’lik sokma mil kullanıldığı düşünülürse 25mm’nin nasıl bir sağlamlık ifade ettiği daha iyi anlaşılır. Haliyle bütün bu etkiler Lefty’nin de Fatty modellerinde olduğu gibi kullanım esnasında çok büyük üstünlükleri olmasını, hissedilir ölçüde doğrudan ve sağlam tepkiler vermesini sağlıyor. Ayrıca tasarımdan kaynaklanan tekerleğin bir tarafının boş olması sayesinde lastik patladığı zaman tekerleği sökmeye gerek kalmıyor tabii, bu da kullanım açısından bir avantaj sayılabilir.
Lefty göbek
Lefty göbek
Büyük boyut için tıkla!

Lefty serisinin en alt modeli Lefty DLR, ki bu modele alt demek biraz haksızlık oluyor. DLR 80 ilâ 100mm arasında değiştirilebilen sıkışma mesafesi ile arazi binisine hitap ediyor. Bunun yanında kilitleme seçeneğine de sahip. Havalı sistemle çalışan ve 1,725kg ağırlığındaki amortisörün tepme kontrolü dışarıdan ayarlanabiliyor, Fatty modellerinde olduğu gibi dahili yağ kartuşuna sahip.
Lefty DLR iç sistem
Lefty DLR iç sistem
Büyük boyut için tıkla!

Havalı Lefty istemeyenler için Lefty Jake modeli var. Bu model yaylı, açık yağ banyolu tepme kontrolüne sahip, sistem nedeniyle haliyle bir nebze daha ağır, 1,95kg. Bu amortisörde de dışarıdan ayarlanabilen tepme kontrolü var. sıkışma mesafesi 100mm.
Lefty Jake
Lefty Jake
Büyük boyut için tıkla!

Bu iki modelin bir üstünde piyasadaki gerçekten değişken mesafeli en hafif amortisörlerden birini, 1,589kg ağırlığı ile Lefty DLR Titanum’u görüyoruz. 80-100mm arasında değişen sıkışma mesafesine sahip amortisörde titanyum mil kullanılmış, elbette bu ağırlıkta hava ile çalışıyor. Dahili kartuşa sahip tepme kontrolü dışarıdan ayarlanabiliyor, ayrıca kilitleme seçeneği de mevcut.
Lefty kilit
Lefty kilit
Büyük boyut için tıkla!

Serbest sürüşle ilgilenenler veya 100mm’lik sıkışma payıyla yetinmek istemeyenler de Lefty modellerinin avantajlarından faydalanabiliyorlar. Lefty Max TPC Plus Titanyum yay ile çalışan, 130mm sıkışma mesafesine sahip bir amortisör. Amortisörün sıkışma hızı ve tepme kontrolü dışarıdan ayarlanabiliyor. Manitou modellerinden tanıdığımız TPC Plus tepme kontrol sistemine sahip. 2004 yılında Lefty’lerin “iç dünyası” Manitou’dan geliyor, bunu da bu vesileyle belirtelim.
Lefty Max TPC Plus
Lefty Max TPC Plus
Büyük boyut için tıkla!

Lefty piramidinin en tepesinde Lefty Carbon Elo yer alıyor.
Lefty Carbon
Lefty Carbon
Büyük boyut için tıkla!

Süspansiyon teknolojisinde bu kadar kendi başına buyruk bir firmanın üst modelinde bir özgünlük olmasa olmaz zaten. Elo modelinde elektronik kilitleme özelliği bulunuyor, Elo Electronic Lock-out demek zaten. Amortisörün bacağının üstünde yer alan bir cip sayesinde süspansiyon sistemi açılıyor veya kilitleniyor.
Lefty (Carbon) Elo
Lefty (Carbon) Elo
Büyük boyut için tıkla!

Su geçirmez şekilde tasarlanmış ELO’nun kilit kazalarına karşı da güzel bir yöntemi var, amortisör kilitliyse kırmızı bir ışık yanıyor.
Elektronik kilit detay
Elektronik kilit detay
Büyük boyut için tıkla!

Bunun yanında Carbon Elo’da da titanyum mil kullanılıyor. Bu sayede zaten 250g’lik bir ağırlık tasarrufu sağlanmış. Genel olarak süspansiyon teknolojisinde geçerli olan kural, yani süspansiyon çalışması sırasında hareket etmeyen kütlenin ne kadar çok olursa o kadar iyi olması, Lefty’de kendini gösteriyor. Lefty Carbon Elo sabit kütlesi en fazla olan amortisör. Bunun dışında 80-100mm arası değişen sıkışma mesafesine sahip, tepme kontrolü yine kartuşlu ve dışarıdan ayarlanabiliyor, havalı sistemle çalışıyor. dış borusunun karbon, iç borusunun alüminyum olması, titanyum mil kullanılması sayesinde Lefty Carbon Elo pazardaki değişken mesafeli en hafif amortisör, sadece 1,362kg ağırlığında.
Lefty titanyum mil
Lefty titanyum mil
Büyük boyut için tıkla!

Uzun lafın kısası, Cannondale süspansiyon teknolojisinde kendi yolunu izliyor. Elbette 1 ¼’lük furş yatağını 1 1/8’e çevirecek adaptörler var piyasada ancak Cannondale’in resmi açıklaması bisikleti üretirken özellikle çift süspansiyonlu modellerde ön ve arka süspansiyonu birbirine en uygun şekilde ürettikleri (sistem entegrasyonu diyorlar buna) yönünde. Bu şekilde iyi de yapıyorlar, sıradan amortisörlerle dolu süspansiyon dünyasında pek sik gözükmese de bir Lefty veya Fatty sistemi avantajlarını fazlasıyla korumayı biliyor.

Son bir söz de Headshok’un arması olarak gecen geniş kafalı surat hakkında söyleyelim. Headshok sistemi için bir arma aranırken Cannondale’in pazarlama bölümüne Cannondale firması müdürlerinden Scot Montgomery’nin alnının geniş çıktığı bir çocukluk resmi geçiyor. Ürün sorumlusu Steve Quomo da bunun üzerine Pulp Fiction’daki karakter Brett’ten etkilenerek ismini Brad koyuyor bu kafanın. Her yerde gördüğümüz Frankenstein’a benzeyen suratın hikayesi de bu işte.

Faydalanılan kaynaklar: Mountainbike Magazin, MSP Hamburg

 

 
Yayın Sponsoru
  Teknoloji - Donanım

Elektrikli Dağ Bisikletleri Ne Getiriyor?
Elektrikli bisikletler son birkaç yıldır bisiklet dünyasındaki en önemli gelişmelerden sayılıyorlar. Bisiklete binen insan sayısın ... Devamı » » » 

Türkiye Bisiklet Turu Ayakkabılar
“Dost başa bakar, düşman ayağa” derler, 51. yapılan TUR’da yarışan sporcular biz amatörlerin rakibimiz olamaz ama biz yine de ayak ...
Devamı » » » 

Türkiye Bisiklet Turu Bisikletleri

Etixx – Quickstep


Marka / Model: Specialized Venge
Çekiş Sistemi: FSA K-Force Light aynakol / Shi ...
Devamı » » » 

Eki.14 Mavic, Fox, 661, Met ve Scott'ın...
Tem.14 Shimano Ultegra 6800 Testi
Haz.14 SRAM X0 2x10 Grup Testi
Haz.14 MTBTR'de Yazlık Testler
Şub.13 Merida 2013/14 Model Yılı Yenil...
Tem.12 99. Fransa Turu'nda Bisiklet ve ...
Haz.12 Sedona İstanbul Yollarda
Haz.12 Kaskı Doğru Takmak
Auğ.11 3x10 Shimano XT Testi
Tem.11 Mamut Trailers Testi
Nis.11 Shimano'nun İki Yeni Rüzgarlığın...
Şub.11 Specialized bgFit Deneyimi
Tem.10 Değişik Vites Oranları Ne Getiri...
Haz.10 Scott Genius LongTravel, Yeni Sc...
May.10 Sigma Topline 2209
Mar.10 DT Swiss & Schwalbe RideCamp
Ksm.09 Karbon Hakkında Soru-Cevap
Tem.09 AFC Ürünlerini Test Ettik!
Haz.09 Scott'ın 2010 Model Yenilikleri
Şub.09 Shimano'nun Yeni Orta Yolu: SLX
Eki.08 Fox 2009: Dünyanın En İyi XC Kom...
Haz.08 Sigma Sport Powerled Black Testi
Teknoloji - Donanım Arşivi

 

  Bu yayın 7550 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015