Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
23 . Ekim . 2017  
Deney Faresi Bisikletçiler
Bisiklet ve Doping

Deney Faresi Bisikletçiler

Çeviren: Cüneyt Kazokoğlu
15.7.2004

Bu hafta internette başta bisiklet sporunda olmak üzere kullanılan doping maddelerinin bir listesi yayımlandı. Dağ bisikletinde pek rastlanmayan, ancak hâlâ devam eden Fransa Turu'nda şimdiden bazı bisikletçilerin turdan diskalifiye edilmelerine yol açan doping gerçekten geniş bir konu. Haliyle yazı da oldukça ilgi çekici ve bir o kadar çarpıcı:

Yıllarca "Pot belge" bisiklet sporunda kokteyl tutkunlarının Caipirinha'yı sevmesi kadar seviliyordu. Ancak bir bisikletçi şikeyetleriye doktoruna başvurduğunda doktor hastasının nasıl şeytanî bir karışım kullandığını araştırdı: Amfetamin, eroin, kokain, etanol, kafein, asetilkodein, papaverin, efedrin, aspirin, etenzamid ve fenasetin. Şüphesiz gerçek bir "Pot de Fou", bisiklet camiasında daha üzere anıldığı gibi, çılgın kokteyl.

Alman Millî Anti-Doping-Ajansı'nın (Nada) yöneticisi Roland Augustin "Taş çağından kalan bu karışımlar artık bir rol oynamıyorlar" diyor. "Bugün çok daha gelişmiş metodlar kullanılıyor. Ayrıca sadece atlet karar vermiyor, kullanmadan önce tıbbî ve sportif tavsiyelere de başvuruyor." Augustin'in ifadeleri profesyonel bisikletçiler Philippe Goument (Cofidis) ve Jésus Manzano'nun (Kelme) yıl başında eski takımlarındaki sistematik doping uygulaması hakkında verdikleri detaylı bilgilerle örtüşüyor.

Skandallarla dolu baharın sonunda Fransız spor gazetesi "L'équipe"'e göre zaman yarışında dünya şampiyonu olan David Millar da (Cofidis) bir doping itirafı yaptı (MTBTR'de de haberi çıktı). 91. Fransa Turu'nda şimdiye kadar 3 profesyonel bisikletçi yasak maddeler konusuyla manşetlere çıktılar. İtalyan Stefano Cassagranda (Saeco) ve Slovenyalı Martin Hvastija (Alessio) Tur'dan atıldılar. Her ikisine karşı İtalya'da doping ihlâli konusunda işlem yapılmakta.

Zaten diskalifiye edilmiş olan Belçikalı Christophe Brandt'ın (Lotto-Domo) dün kesin olarak metadon kullandığı belirlendi. Metadon aslında eroin bağımlılarına eroin yerine verilen ve profesyonel sporda şimdiye kadar pek rastlanmayan bir ağrı kesici. Augustin "Şu anda doping maddeleri arasında en çok tutulan bir madde yok, daha ziyade farklı maddeler karıştırılıyor" diyor. Sporcular değişik doping maddelerinin etkileşiminden medet umuyorlar. Dünya Anti-Doping-Ajans'ı Wada'nın listelediği 9 yasak maddeden bisiklet sporunda 4 tanesi önem taşıyor:
Brandt
Brandt
Büyük boyut için tıkla!

Narkotik maddeler (uyuşturucu) ve analjezik maddeler (ağrı kesiciler) merkezî sinir sistemine etki ediyor ve ağrıları kesiyorlar. Bu sayede biniciler kas ve lif yaralanmalarına rağmen dayanabiliyorlar. Morfium, opium, erion 100 yıl önce zaten kulanılıyorlardı, daha sonra sinir zehiri Strychnin de kullanıldı. Genelde beraber alındıkları uyarıcı maddelerde olduğu gibi uyuşturucu maddeler isteksizlik veya korku hislerini bertaraf ediyorlar. Voltaren, aspirin gibi hafif ağrı kesiciler ise kullanılma iznine sahipler.

Uyarıcılar deyince amfetamin, kokain ve efedrin geliyor. Ecstasy de seksenlerden beri sadece diskolarda değil, bisikletçilerde de ortaya çıkıyor. Uyarıcılar atletlerin yorgunluk ve bitkinliğe rağmen saatlerce sabit bir şekilde güçlerinin sınırlarında dolaşmalarını sağlıyor. Ayrıca risk alımını ve motivasyonu artırdıklarından uyarıcı maddeler İkinci Dünya Savaşı sırasında savaşan birliklerde de kullanıldı. Uyarıcılar sayesinde sporcular gerçek yorgunluk hali konusunda vücutlarını kandırabiliyorlar, bu durumda sıkça dolaşım sisteminin iflasına yol açabiliyor. "Özellikle bisiklet sporunda sürekli olarak yüksek ölü sayısına dikkat çekilmeli" diyor uzman Augustin.

Peptid- ve büyüme hormonlarının yayılması seksenlerde büyüme maddesi HGH ile başladı. 1989'da artık çok bilinen Erythropoietin, kısaca EPO, ilaç olarak böbrek hastalarında ve kanser hastalarında kemoterapi sonrası serbest bırakıldı. Peptid hormonu normalde vücut alyuvarlara ihtiyaç duyunca böbreklerde üretiliyor. Sporcular ilacı alınca onlarda eritrositlerin üretimi artıyor ve daha çok oksijen taşınabiliyor, güç artıyor. Ancak kan daha ağdalı oluyor, ki bu sayede sporcularda trombozve kalp yetmezliği doğabiliyor. 2000 yılından beri EPO doping kontrollerinde kanıtlanabiliyor. Ama ufak miktarlarda veya kan değişimi ile alındığında hâlâ kanıtlanması zor.
Casagranda
Casagranda
Büyük boyut için tıkla!

EPO'nun halefi ilaç olarak ticari ismi Aranesp ile bilinen Nesp. Nesp daha etkili ve bu nedenle sporcular daha seyrek kullanıyorlar. Salt Lake City'deki 2002 olimpiyatlarında üç altın kazanan Johann Mühlegg'in Nesp kullandığı belirlenmişti. İspanya için yarışan Alman gibi rus dünya şampiyonu Larissa Lazutina ve takım arkadaşı Olga Danilowa da yasak maddeyi kullanmışlardı.

Anabolik maddeler etki konusunda erkeklik hormonu testosteronu andırıyorlar. Kas gelişimini kolaylaştırdıklarından bisikletçiler için özellikle hazırlık devresinde önem taşıyorlar. Yetmişlerde yüzlerce farklı anabolika üretilmişti. Bunlardan pek çoğu kısmen gelişen doping kontrolleri sayesinde pazardan silindiler. Amerikalı kısa mesafe koşusucu Tammy Thomas 2001'de bu tarz bir steroid kullandığının belirlenmesi üzerine uzmanlar anabolikanın bir rönesans yaşadığı uyarısını yapıyorlar. Unutulmuş ve testlerde gözden kaçan bu maddeler tekrar kullanımdalar. Anabolikanın yan etkilerinin başlıcaları malum: Erkeklerde göğüs büyümesi, karaciğerde hasar, lif ve kasların fazla zorlanması, akne, yumurtalık küçülmesi ve iktidarsızlık, kadınlarda ise vücuttaki kıllanmanın artması ve daha kalın bir ses.

En son olarak manşetlere çıkan ürün ise yine anabolik etkiye sahip moda steroid Tetrahydrodrogestrinon, kısaca THG. En son Amerikalı kısa mesafe koşucusu Kelli White Kaliforniyalı Balco laboratuarlarında üretilen kimyasal hazırlanmış gestrinon aldığını itiraf etti. Atletizmin yıldızlarından Tim Montgomery ve Marion Jones da süphelenilenler arasında. Eskiden tıpta kullanılan ilaçlar performans arttırımı işine yararken THG ile ilk defa olarak spora özel bir doping maddesi üretildi. "Bu tamamen yeni bir boyut" diyor Augustin, "bu maddeler hiçbir klinik araştırmaya tabii tutulmadılar, yan etkiler ve uzun süreli kullanımda doğacak zararlar hakkında hiç bilgi yok. Şu halde atletler deney faresi gibiler. Sporcular insan deneyleri için kullanılıyorlar."

Bisiklet camiasında doğumda düşükler ve engelli doğan bebekler hakkındaki haberleri Augustin değerlendirmek istemiyor ama bir noktaya parmak basıyor: "Bugün bilmediğimiz yan etkilerin olma ihtimalini hiçbir zaman gözardı edemeyiz." Ayrıca dopingli sporcularda uyuşturucu bağımlılarında olduğu üzere psikolojik problemler de çıkması olası. Dolayısıyla Marco Pantani'nin ölümünün bir istisna olmayacağı beklenebilir. 1998 yılında Fransa Turu ve Giro d'Italia'yı kazanan İtalyan depresyon yaşıyordu. Doping nedeniyle lisansı alınan 34 yaşındaki sporcu 14 Şubat'ta Rimini'de bir otelde ölü bulundu, ölüm nedeni olarak yüksek dozda kokain belirlendi.
Pantani
Pantani
Büyük boyut için tıkla!

Bütün korkutucu haberlere rağmen doping maddeleri pazarı açıkça görülüyor ki ufalmıyor. Uzmanlar önümüzdeki yıllarda araştırmacıların güçlü genler bulacağını ve insan hücrelerinde değişiklikler yapacaklarını söylüyorlar. Wada gen dopingini şimdiden yasaklar listesine aldı bile.

Ayrıca Epo ve Nesp'ten daha etkili olan ve ilaç olarak üretim izni alamayan "Dynepo"nun doping maddesi olarak kullanıldığı da konuşuluyor. Nada bu dedikoduları biliyor, ama kesin bir kanıt yok. Doping uzmanı Augustin yakın bir gelecekte Epo benzeri doping maddelerinin yeni bir dalgasını bekliyor. "Şu anda tıpta yeni ürünler üretim izni alıyorlar. Haliyle sporda da çabucak bunların benzerlerinin üretilmesi beklenebilir."

Kaynak: Spiegel, Andreas Kröner

Cofidis Skandalı ve Gaumont

Bisiklet Dünyasında Büyük Kayıp

Pantani'nin Otopsisi

İkinci Marco da Gitti

 

 
Yayın Sponsoru
  Sağlık ve Antrenman

Bisikletle Oryantiring Nedir?
Türkiye, Dağ Bisikleti alanında önemli başarılara imza atmaya başladı. Bunu bir adım öteye taşıyarak Dağ Bisikleti’nin adrenalini ... Devamı » » » 

Bisiklet Sürerken İşaretlerle Haberleşmek

Grup içinde bisiklet sürdüğünüzde, birbirinizi potansiyel tehlikelere karşı uyarmak en temel sorumluluklardan biri olmalı. Çoğu ...
Devamı » » » 

Kapalı Mekanda Antrenmanın Püf Noktaları
Havaların çoğu zaman sıcak seyrettiği ülkemizde bisiklet antrenmanları için genellikle açık havada spor tercih edilmekte. Bir açıd ...
Devamı » » » 

Eki.12 Doping: Hangi Spor, Hangi Ulke, ...
Eki.12 Sporcular İçin Magnezyum
Eyl.12 Hangi Kas Ne Kadar Çalışır?
Mar.11 Yüksek Yoğunluklu İnterval ve La...
Oca.11 Karbon mu Daha Hızlı, Yoksa Çeli...
Tem.10 Yazın Bisiklete Binerken Nelere ...
Ksm.09 Sonbaharda Bisiklet
Tem.09 Fırtınada Ne Yapmalı?
May.09 VO2 Max Testleri
Oca.09 Sezon Dışında Ağırlığı Korumanın...
Oca.09 Kışın Neler Giymeli?
Auğ.08 Sınırların Peşinde
Haz.08 Spor Yaparken Müzik Dinlemeli mi...
Oca.08 Dengeli ve Düzenli Beslenmenin Ö...
Oca.08 Kötü Havalarda Bisiklete Alterna...
Ksm.07 Spor Yapmak İçin Bahaneler
Ksm.07 Kışa Girerken Beslenme Tüyoları
Eki.07 Kadın ve Erkeklerde Kilo Verme
Auğ.07 Sıcakta Bisiklete Binmek
Tem.07 Ne İçmeli, Nasıl İçmeli?
Tem.07 Daha İyi Sürüş İçin Derleme
Haz.07 Yarıştan Önce, Yarış Sırasında v...
Sağlık ve Antrenman Arşivi

 

İlgili Linkler:  

yayin   Fransa Turu ve Doping Üzerine  

  Bu yayın 5181 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015