Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
24 . Eylül . 2017  
Lastiklerin Sürüşe Etkileri
Lastiklerin Sürüşe Etkileri

Lastiklerin Sürüşe Etkileri

Çeviren: Cüneyt Kazokoğlu
11.4.2005

Lastiklerin hava basıncı ve genişlikleri herhalde dağ bisikleti camiasında en çok tartışılan konulardandır. Geniş lastik mi daha iyidir, ince lastik mi, lastiği çok mu şişirmeli yoksa az mi kabilinden sorularla bugüne kadar kafa patlatmayan yoktur. Yol bisikletçiliğinde daha önce bilimsel olarak cevabi da bulunmuş olan bu sorular dağ bisikletçiliğinde bugüne kadar ciddi bir araştırma konusu olmadılar. Bu nedenle dağ bisikletçiliğinde de genel kani, yol bisikletçiliğinden üzerinde fazla düşünülmeden alınmış kuraldan oluşur: İnce ve yüksek basınçlı lastik kalın ve düşük basınçlı lastikten daha iyidir, daha düşük dönüş direncine sahiptir vs. Peki gerçekten böyle mi?

Geçtiğimiz ay Köln Spor Yüksekokulu’nda bir çalışma gerçekleştirildi. Çalışmanın amacı bilimsel bir şekilde dağ bisikletçiliğinde lastiklerin kullanıma olan etkilerini ortaya çıkarmak. Bu da değişik zemin ile değişik lastik ve basınç tertipleri ile lastiklerin dönüş direncini hesaplamaktan geçiyor. Ortaya son derece çarpıcı ve bugüne kadar dağ bisikletçiliğinde bellenmiş fikirlerin yanlış olduğunu gösteren sonuçlar çıktı.

Önce araştırmanın ne şekilde yapıldığına bakalım.

Lastikler

Araştırmada birbirinden farklı lastik modeli kullanılıyor, Schwalbe Albert Brothers, Fast Fred ve Racing Ralph modelleri, her model 2,0-2,35“ arasında değişen üçer farklı ölçüde deneniyorlar. Albert klâsik bir arazi binişi lastiği, büyük dişli, Racing Ralph hafif dişli bir arazi binişi lastiği, Fast Fred ise ortası düz bir lastik.

Fast Fred, Racing Ralph, Fat Albert
Fast Fred, Racing Ralph, Fat Albert
Büyük boyut için tıkla!

Basınç

Değişik basınçların kullanıma ve dönüş direncine etkilerini bulmak için her lastik her boyut ile 4 basınç değerinde deneniyor: 1,5-2-3-4 bar.

Deneme parkuru

Denemeler 460m uzunluğunda çok hafif bir eğimle yokuş yukarı çıkan bir arazide yapılıyorlar. Arazide yan yana, ayni uzunlukta çimen, toprak ve asfalt parkur bulunuyor, bu da parkurlar arasındaki farkın sadece zemin olmasını mümkün kılıyor.

Yöntem

Hava direncini asgarîye indirmek için saatte sabit 9,5km hız ile 460m’lik yol kastediliyor. Pedala bisikletçi tarafından verilen güç W cinsinden SRM aynakolu ile hesaplanıyor. Burada belki kısaca SRM aynakolundan bahsetmek gerek.

SRM Schoberer Rad Meßtechnik’in kısaltılmışı, yani Schoberer Bisiklet Ölçüm Tekniği. Bu sistem mühendis Ulrich Schoberer tarafından geliştiriliyor ve ilk defa olarak bisiklette W cinsinden harcanan gücü hesaplamayı mümkün kılıyor. Bugün SRM sistemi üç kategoride piyasada var. Hobi kategorisi, profesyonel kategorisi ve bilimsel kategori. Bilimsel kategori +/- %0,5 gibi bir hata payı ile son derece kesin sonuçlar verebiliyor. Bisiklet dünyasında adı ün yapmış kim varsa, Armstrong, Ullrich, Bettini, Zabel, Cippolini, hep SRM sistemi ile çalışıyorlar.

SRM aynakol
SRM aynakol
Büyük boyut için tıkla!

Çalışma sırasında lastikler arasındaki ağırlık farkları hesaplamada göz önünde bulundurulmuş, ayrıca SRM ile elde edilen değerler Bohle firması tarafından laboratuarda lastiklerin dönüş direnci ölçülerek tasdik edilmiş.

Sonuçlar

Araştırma bugüne kadar dağ bisikletinde lastiklerhakkında edinilmiş fikirlerin neredeyse tamamen yanlış olduğu gibi son derece önemli bir sonuca ulaşmış. Bu sonuçlar 4 grafik ile Mountainbike Magazin dergisinde yayınlandı.

Zemin etkeni

Zemin etkeni
Zemin etkeni
Büyük boyut için tıkla!

Beklendiği üzere çimen üzerinde dönüş direnci en yüksek, sonra toprak ve asfalt geliyorlar. Büyük dişli Albert her yerde en zor dönen lastik. Hafif dişli Racing Ralph ilginç bir şekilde asfaltta ortası düz sayılabilecek Fast Fred’den daha kolay dönüyor. Bunun açıklaması Racing Ralph’taki dişlerin birbirlerine daha yakın olmaları ve bu sayede iki diş arasında tekerleğin „düşmemesi“, yani kesintisiz bir dönüşe imkân tanınması. Arazide ise lastiğin esnekliği büyük önem kazanıyor, lastiğin gövdesi ne kadar ince ve esnekse lastik zemine o kadar kolay uyum sağlıyor, o kadar kolay dönüyor.

Lastik genişliği etkeni

Lastik genişliği etkeni
Lastik genişliği etkeni
Büyük boyut için tıkla!

Araştırmada kullanılan lastikler 2,0“ (50mm) ve 2,35“ (62mm) arasındalar. Şimdiye kadar 1,95 inçten yukarısını arazi binişi için uygun bulmayanlara tablo son derece çarpıcı bir sonuç sunuyor: Asfaltta geniş ve ince bir lastik arasında fark yokken arazide kalın lastikler daha kolay dönüyorlar. Zemin bozuldukça kalın lastiklerin üstünlüğü de artıyor. Bunun nedeni aşağıdaki çizimde daha belli oluyor:

Büyük boyut için tıkla!

Görüldüğü üzere lastiklerin zeminle temas eden kısımlarının alanı eşit ama sekli farklı. İnce lastiklerde temas yüzeyi daha ovalken kalın lastiklerde daireye daha yakın. Bu sayede kalın lastiklerde lastiğin dönüş hareketini güçlendiren ve lastiğin üzerinden dönmesi gereken kaldıraç kolu kısalıyor. sonuç: Asfaltta lastik kalınlığı arasında fark yok, zemin bozuldukça kalın lastik daha kolay dönüyor.

Hava basıncı etkeni

Hava basıncı konusunda da son yıllarda iç lastiksiz sistemleri düşük basınçla kullanma gibi eğilimler olsa da genel kani yol bisikletçiliğinden alınmadır: Ne kadar şişkin lastik, o kadar kolay dönüş. araştırma bu yargının da dağ bisikletçiliği için tamamen yanlış olduğunu ortaya çıkarıyor. Asfaltta haliyle basınç arttıkça daha kolay dönen lastikler zemin bozuldukça zorlanmaya başlıyorlar. çimen ve toprakta basınç ne kadar düşük olursa lastik o kadar kolay dönüyor. Grafikte görüldüğü üzere çimende 4 bar ve 1,5 bar arası tamı tamına 20W enerji farkı demek.

Hava basıncı etkeni
Hava basıncı etkeni
Büyük boyut için tıkla!

Bütün bunlar ne demek? Sadece asfaltta bisiklete binenler yüksek hava basıncı kullanmalı. Asfalt kullanımı için en iyi lastik tamamen düz ya da ortası düz veyahut dişleri birbirine yakın modeller. Arazide ise gerçekten hızlı olmak için hava basıncını düşürmek gerekiyor. Zemin ne kadar kötüleşirse düşük hava basıncının getirisi o kadar yüksek oluyor. Lastik kalınlığı konusunda da kesinlikle kalın lastikler daha iyiler.

Son olarak lastiğin dönüş direncinin harcanan gücün ne kadarını oluşturduğuna bakalım.

Büyük boyut için tıkla!

Görülen o ki zemin bozuldukça dönüş direncinin önemi artıyor. Bu da bir kere daha gösteriyor ki kemikleşmiş ön yargıları bir kenara bırakıp kullandığımız lastikleri tekrar gözden geçirmenin vakti gelmiş.

Kaynak: Mountainbike Magazin, 3/2005

 

 
Yayın Sponsoru
  Sağlık ve Antrenman

Bisikletle Oryantiring Nedir?
Türkiye, Dağ Bisikleti alanında önemli başarılara imza atmaya başladı. Bunu bir adım öteye taşıyarak Dağ Bisikleti’nin adrenalini ... Devamı » » » 

Bisiklet Sürerken İşaretlerle Haberleşmek

Grup içinde bisiklet sürdüğünüzde, birbirinizi potansiyel tehlikelere karşı uyarmak en temel sorumluluklardan biri olmalı. Çoğu ...
Devamı » » » 

Kapalı Mekanda Antrenmanın Püf Noktaları
Havaların çoğu zaman sıcak seyrettiği ülkemizde bisiklet antrenmanları için genellikle açık havada spor tercih edilmekte. Bir açıd ...
Devamı » » » 

Eki.12 Doping: Hangi Spor, Hangi Ulke, ...
Eki.12 Sporcular İçin Magnezyum
Eyl.12 Hangi Kas Ne Kadar Çalışır?
Mar.11 Yüksek Yoğunluklu İnterval ve La...
Oca.11 Karbon mu Daha Hızlı, Yoksa Çeli...
Tem.10 Yazın Bisiklete Binerken Nelere ...
Ksm.09 Sonbaharda Bisiklet
Tem.09 Fırtınada Ne Yapmalı?
May.09 VO2 Max Testleri
Oca.09 Sezon Dışında Ağırlığı Korumanın...
Oca.09 Kışın Neler Giymeli?
Auğ.08 Sınırların Peşinde
Haz.08 Spor Yaparken Müzik Dinlemeli mi...
Oca.08 Dengeli ve Düzenli Beslenmenin Ö...
Oca.08 Kötü Havalarda Bisiklete Alterna...
Ksm.07 Spor Yapmak İçin Bahaneler
Ksm.07 Kışa Girerken Beslenme Tüyoları
Eki.07 Kadın ve Erkeklerde Kilo Verme
Auğ.07 Sıcakta Bisiklete Binmek
Tem.07 Ne İçmeli, Nasıl İçmeli?
Tem.07 Daha İyi Sürüş İçin Derleme
Haz.07 Yarıştan Önce, Yarış Sırasında v...
Sağlık ve Antrenman Arşivi

 

İlgili Linkler:  

haber   Continental Black Chili Compound  

  Bu yayın 18619 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015