Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
24 . Eylül . 2017  
Ne Zaman Değiştirilmeli ve Hangi Zincir?
Zincir Soruları

Ne Zaman Değiştirilmeli ve Hangi Zincir?

Yazar: Cüneyt Kazokoğlu
25.6.2005

Zincir hakkında çokça sorulan sorulardan iki tanesi son günlerde sezon ortası olması ve bisiklet ile ilgili tartışmaların, konuşmaların artması nedeniyle tekrar sık sık duyulmaya başladı:

1) Zinciri ne kadar zamanda bir değiştirmeli?

2) HG53-73-93 arasındaki farklar neler?

Bu konuya MTBTR sayfalarında daha önce etraflıca eğildik. Zincir değişimi yazımızda zincirin değişme zamanının ne zaman geldiğinin nasıl ölçüleceğini anlattık, Kaset değişimi yazımızın giriş bölümünde de bu konudan bahsettik. Sonuç itibariyle kısaca tekrar etmek gerekirse:

Zincir bisiklette zaman içinde uzar. Uzayan zincir tam olarak kaset ve ayna dişlilerinin arasına oturmadığı için bunları kemirmeye başlar. Bir sonraki yeni zincir bu sefer kemirilmiş dişlerin arasına tam oturmaz, dişli üzerinde seker, kullanım zorluğu yaratır. Ayrıca eskimiş dişliler üzerindeki yeni zincir daha çabuk uzar. Dolayısıyla çekiş sisteminin zincir harici elemanlarından uzun süre faydalanmak için zinciri zamanı gelince değiştirmek elzem çünkü zincirin uzaması sorunu sadece zinciri değil, kaset ve ayna dişlilerini de etkiler. Ve işin kötü yanı, bu bir kısırdöngü gibidir. Uzamış zincirin yediği kaset üzerine yeni zincir takılınca başta sekme yapar, üstelik daha çabuk uzar. Zinciri doğru değiştirme zamanının nasıl ölçüleceği -tekrar edelim- Zincir değişimi yazımızda var. Bu yazımızda bundan ziyade neden herkesin zincirinin farklı uzadığına ve herkes için geçerli bir km sayısı olmadığına değineceğiz.

Büyük boyut için tıkla!

Zincirin ne zaman değişmesi gerektiği konusunda her bisikletçi bu konuda farklı birşey söyler elbette, tavsiyeler 1000km’de bir zincir değiştirmekten yeri geldiğinde 3000km’de aynı zincir kullandığından dem vuranlara kadar gider. Bunun nedeni de son derece basit. Zincirin uzaması o kadar çok etkene bağlıdır ki herkesin zinciri farklı uzar. Bu etkenlere bir bakalım:

1) Bisikletin kullanıldığı yer

Elbette zincire binen yük yokuşlarda daha fazla. Dolayısıyla bir örnek vermek gerekirse bisiklete binilen yer Bostancı-Tuzla arası, yani sadece düz yol ise zincirin uzamasının daha uzun süreceği aşikâr. Öte yandan sürekli olarak yokuş çıkılan bir ortamda, hele de yokuş yukarı çıkış ayakta gerçekleştiriliyorsa zincir daha çabuk uzar.

2) Kullanıcının ağırlığı

Şurası kesin ki 60kg’lik bir bisikletçi ile 100kg’lik bir bisikletçinin zincire asıldığı zaman verdiği güç, hele de ayakta biniliyorsa birbirinden çok farklıdır. Dolayısıyla rahatlıkla söylenebilir ki kullanıcı ne kadar ağırsa zinciri o kadar çabuk uzar.

3) Vites geçirişi

Elbette vites geçirişleri de zinciri etkileyen unsurlardan. Katır-kutur sesler çıkararak, zinciri zorlayarak vites geçirilirse zincirin eskimesine davetiye çıkarılır, yumuşak bir şekilde vites geçirilmesi zincirin ömrünü uzatır.

4) Zincir bakımı

Elbette her binişten sonra zinciri parlatmak gereksiz, ama en azından yağlı bir bezin içinden geçirereküstündeki kiri almak ve akabinde tekrar yağlamak zincirin daha uzun süre dayanmasını sağlar.

Büyük boyut için tıkla!
Daha nadiren de olsa çekiş sistemi temizliği son derece önemlidir. Yalnız burada da dikkat edilmesi gereken bir nokta var. Bu da zincirin gereksiz temizlenmemesi. Yağlı bir bezle silmek değil ama sürekli olarak fırçalanan, içi temizlenen, parlatılan bir zincir dayanıklılığını yitirir, bu zincirin iç parçalarında koruyucu yağ tabakasının alınmasının sonucu olan aşınma nedeniyle daha çabuk uzar.

Bu etkenlerden doğrudan zincirin uzamasını en çok etkileyenler kullanılan yer ve bisikletçinin ağırlığıdır. Aşağıdaki resme bakalım:

Büyük boyut için tıkla!

Zincir değişimi yazımızı okuyanlar bu resimde zincirin artık değişme vaktinin yaklaştığını anlayacaklardır. Şaşırtıcı birşey söyleyelim: Bu zincir bir Shimano HG73 ve sadece 775km’de. Yani henüz 1000km bile çıkarmamış ve çekiş sisteminin diğer elemanlarının sağlığı açısından değiştirilecek.

Görülüyor ki 1000km, 1500km, 2-3000km gibi tavsiyeler herkese reçetesiz gözlük gibi uyacak tavsiyeler değildir. Bir bisikletçi 1500km’de bir değiştirebilir zinciri, diğeri 800km’de bir, bir diğerinde zincir 2000km gidiyordur.

Bu bağlamda bir başka nokta da vites sayısıdır. Denilebilir ki çok vitesli bisikletler az vitesli bisikletlere göre zincirin ömrünü kısaltırlar, çünkü zincirin yaptığı yanal hareketler daha fazladır. Bu nazarî olarak doğru görünse bile 24 ile 27 vites arasındaki fazladan 1 dişlinin zincirin ömrünü kısaltacağını düşünmek hafif tabirle biraz fazla kötümser bir yaklaşım olur.

Zincirin ne zaman değiştirileceği herkesin kendi kullanım stiline, kullanım sahasına, ağırlığına, bakım aralıklarına göre değişen bir noktadır. Bu nedenle herkes zincirini üçüncü şahısların tavsiyesi doğrultusunda değil, gerçekten vakti gelince, yani ölçümü yaparak çıkan sonuca göre değiştirmelidir.

Büyük boyut için tıkla!

Shimano zincir farkları

Bu konuda bir diğer nokta da daha önce MTBTR forumunda da geçtiği üzere zincirler arasındaki farklardır. Pek çok bisikletçi yanlış olarak örneğin bir Shimano HG93 zincirin HG53’ten daha uzun dayanacağına inanır.

HG93 zincirle HG53 ya da HG73 zincirin uzama açısından farkı yoktur. Bu zincirler arasındaki fark kaplamadadır, yani HG93 kış şartlarında, tuz atılan yollarda vs. binildiği takdirde HG53'e göre daha zor paslanır. Aradaki farka bakalım:

HG93: Baklaların içi ve dışı çinko kaplamadır.
HG73: Baklaların sadece dışı çinko kaplamadır.
HG53: Baklalar çinko kaplama değillerdir.

Aradaki fark budur. Yani yazın veya kuru havalarda bisiklete biniliyorsa HG93 ya da HG73 fark etmez. Kullanırken de birşey hissedilmez. Elbette insanoğlu psikolojik olarak HG93 kullandığında daha iyi çalıştığından dem vurur, ama gece HG93 zinciri HG73 ile değiştirilince ertesi sabah bunu kullanımda bir farklılık olarak kimse hissetmez.

Bütün bu noktalar doğrultusunda gerek kullanılan zincir, gerekse değişme zamanı kişinin tercihi ve kendinden kaynaklanan etkenlere dayanır, her bisikletçiye uyan bir reçete yoktur, bazıları bunu tavsiye etseler bile.

 

 
Yayın Sponsoru
  Atölye

Panaracer İç Lastiksiz Tamir Seti
İç lastiksiz (UST) sistemlerin dağ bisikletinde artık önemli yer tuttuğu aşikar. Bu sistemlerin daha fazla konfor, daha düşük bası ... Devamı » » » 

Hırsızlığa Karşı Basit Önlemler
Bisiklet hırsızlığı her ne kadar arka planda kalan bir konu olarak gözükse de, dünyanın her yerinde olduğu gibi Türkiye’de de bisi ...
Devamı » » » 

Zincir Atınca Ne Yapmalı?
Orta arttırıcı civarlarında zincir atması bisiklet sürerken çok can sıkıcı. Hatırlarsanız geçtimiz yıl Fransa Turu'nun galibini zi ...
Devamı » » » 

Mar.11 Bisiklet Atölyesinde Neler Olmal...
Auğ.09 Ön ve Arka Amortisörler Nasıl Ay...
Ksm.08 Bayanlara Resimli Lastik Tamiri
Haz.08 Disk Frenlerin Yan Etkileri
Oca.08 Disk Yamulursa Ne Yapmalı?
Ksm.07 Amortisör Montajında İncelikler ...
Eyl.07 Pilli Far Kullananları Uyarmak L...
Auğ.07 HTII Aynakol Montajının Püf Nokt...
Tem.07 Kadroda Çizikler
May.07 Çekiş Sisteminde Uyum Soruları
Mar.07 Aynakol Dişlilerinin Değişimi
Şub.07 Bu Kodlar da Nesi?
Oca.07 Görünmeyen Gramlar
Ara.06 Karbon Keserken Nelere Dikkat Ed...
Eki.06 Sonsuz Vites
Eki.06 Rapidfire
Auğ.06 SID'lerde Lockout Sistemi
May.06 Çekiş Sistemi Tüyoları
May.06 Bisiklet Çantası Yapıyoruz
Nis.06 Jant Telinde Lehim
Mar.06 Disk Fren Soruları
Oca.06 RockShox Psylo Race Bakımı
Atölye Arşivi

 

İlgili Linkler:  

yayin   Atölyeden  

  Bu yayın 12943 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015