Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
23 . Ekim . 2017  
Bisikletin Püf Noktaları
Atölyeden

Bisikletin Püf Noktaları

Yazar: Cüneyt Kazokoğlu
5.9.2005

Dağ bisikletçiliğinde lastik tamiri, vites ayarı gibi sıradan atölye işlemlerinin yanında yıllarca tecrübeler sonucu elde edilmiş, birikmiş çok fazla tüyo, püf noktası bulunuyor. Zaman zaman bugüne kadar ana sayfadan haberler başlığı altında bu tüyolara yer verdik. Bu tüyoları ve ek olarak bir tane daha tüyoyu atölye bölümümüzde topluyoruz tekrar. Bundan sonra atölye bölümümüzde bisiklet tamiri, ayarı gibi „asıl“ bisiklet konularının yanında bisiklet üzerinde hayati kolaylaştıracak bu tarz tüyolara yer vermeye devam edeceğiz.

Kokulara karşı

Bisikletçilikte haliyle terlemenin sonucu olarak kıyafetlerde kötü kokular oluşması normal. Bir reklamın sloganında olduğu gibi „çamaşırdır kirlenir“. Peki örneğin kaskta zaman içinde oluşan kokuları ne yapacağız? Kask makineye girmiyor, kaskın içindeki parçaları da yıkamak uzun vadede çözüm değil.

Bu durumda yapılması gereken çok basit, motosiklet dükkanlarında motosiklet kasklarının temizliği için spreyler satılıyor, bu spreyler rahatlıkla bisiklet kasklarına da uygulanabiliyorlar. Temiz, kokusuz kasklar için birebir.

Kask Spreyi
Kask Spreyi
Büyük boyut için tıkla!

İkinci bir rahatsız edici koku kaynağı yeni alınmış plastik şişeler. Bu şişeler ilk 3-5 kullanım boyunca boş oldukları sürece kötü bir koku yayıyorlar. Bu kokudan kurtulmanın yolu da çok basit. Şişeyi bir gece buzdolabında içinde kola ile bekletirsek şişenin kokusundan eser kalmıyor geriye.

Elleri kirletmeden ya da kirlettikten sonra

Bisikletle uğraşırken biraz olsun kirlenmek olmazsa olmazlardan diye düşünülür. Tamir esnasında, yeni parça takımı esnasında mutlaka bir şekilde yağa, kire bulanmak hepimizin yaşadığı hadiseler. Bu tarz bir tamir kiri her ne kadar bazılarının hoşuna da gitse aslında önlemek çok kolay. Eczanelerde satılan ameliyat eldivenleri kullanmak ellerin kirlenmesini rahatlıkla önlüyor. Tamirden sonra eldivenler çöpe gidiyor, eller temiz kalıyor.

Büyük boyut için tıkla!

İllâ ki kirlenirim diyenlerdenseniz mutlaka fark etmişsinizdir özellikle yağ gibi kirler öyle cildin pH değerine sahip güzellik sabunlarıyla çıkmıyorlar maalesef. Bu tarz kirlenmeler için limon temeli üzerinde geliştirilmiş özel sıvı sabunlar var. Bunlar her türlü yağı, reçineyi, zifti vs. elden rahatlıkla çıkartıyorlar, bunun için saatlerce eli yıkayıp deriyi kazımak da gerekmiyor. Bu tarz ürünler yapı marketlerde kolaylıkla bulunuyorlar.

Büyük boyut için tıkla!

Karbon ve yağ

Karbon parçalar bisikletlerde son yıllarda gittikçe yayılan ürünler. Özellikle kadro donanımında, yani sele boruları, gidon boğazları, gidonlarda karbon gerek ağırlığı gerekse sağlamlığı ile fazlasıyla revaçta olan bir madde. Son günlerde ülkemizde de özellikle yeni gelen EASTON marka parçalar arasında da kullanılan bir madde karbon.

Büyük boyut için tıkla!

Ancak karbon parçaların montajında dikkat edilecek çok önemli bir nokta var: Karbon parçalarda yağ kesinlikle kullanılmamalı. Genel olarak muhtemel pasa karşı ya da sele borusu ve kadronun arasına koruyucu katman olarak kullanılan yağ karbonda kullanılan yapıştırıcı maddeyi (epoksi) çözebilir, bu da parçada zayıflığa, kırılmaya kadar giden sonuçlara yol acar. Aynı şey tabii gidon gibi parçalarda da geçerli. Ayrıca karbon ile yağ kullanıldığında sürtünme katsayısı azalacağı için sele borusunun kayması durumu ortaya çıkabilir. Bunu önlemek için mandal gereğinden fazla sıkıldığındaysa yine karbon parçada hasar oluşabilir.

Öyle ya da böyle iyi bakılmış ve işlenmiş bir kadroda ve kadro donanımında bu teknik nedenlerden ötürü yağ kullanmamak, parçaları kuru takmak elzem.

Bilgi tam olsun diye belirtmekte fayda var: Karbon ve yağ konusunda yağ kullanımını tavsiye eden tek marka TIME. TIME markası da kullanılan yağın asit içermemesi gerektiğinin (epoksiyi çözmemesi için) üzerinde önemle duruyor. TIME’ın bu konudaki açıklaması ise alüminyum kadrolarda kadronun içinin paslanabileceği ve karbon sele borusunun sıkışabileceği nedeni ile asitsiz yağ kullanımının tavsiye edildiği. Ancak iyi bakılan bir kadroda günümüzde içten paslanma rastlanmayan bir durum.

Amortisör mesafesinin ne kadarını kullanıyoruz?

Amortisörlü bisiklet kullanan herkesin bir şekilde yaşadığı bir his veyahut en azından kendine sıkça sorduğu bir sorudur: „Amortisörüm (acaba) bütün mesafesini kullanmıyor(mu?), 100mm diyor, ama bana 50mm’den fazlasını kullanıyor gibi gelmiyor…“ kabilinden sorular.

Amortisör ayarı yazımızda amortisörlerde doğru ayarın ne kadar önemli olduğunu ve amortisörden alınan keyif ve verimi ne kadar etkilediğindenbahsetmiştik. Ama ayar ne kadar doğru yapılırsa yapılsın, insanın kafasında bir kuşku kalıyor, acaba bütün mesafeyi kullanabiliyor muyum diye.

Büyük boyut için tıkla!

İşte bu tüyomuz bunu belirlemeye yönelik. Amortisör ayarı yazısında amortisörün iç borusuna mesafe ölçümü için bir plastik kelepçe takmıştık. Bu kelepçe ayar esnasında ise yaramakla kalmıyor sadece. Kelepçeyi sürekli olarak amortisörün iç borusu üzerinde bırakıp bisiklete bindikten, turlardan sonra kelepçenin durduğu yeri ölçerek o tur esnasında amortisörün toplam mesafesinin ne kadarını kullandığımızı rahatlıkla bulabiliyoruz, elbette tur esnasında dibe vurmuşsak ölçmeye gerek yok.

Nasıl? Basit ama etkili değil mi?

Mavic jant kodları

Bu bültenimizde yayınlamış olduğumuz Tekerleği Oluşturan Parçalar yazımıza küçük bir ek yapmak istedik. Her yerde bulunmayan, sadece bisiklet satıcılarına gelen kataloglarda bulunan bilgilerden biri olan Mavic jantlarının neye göre kodlandığı, ne şekilde adlandırıldığının açıklandığı ufak bir bilgi metnini hem yazımıza ekledik, hem de burada yazıyı okumuş olan okuyucularımız için kısaca sunuyoruz.

Bugün her jant üreticisi kendi jantları için değişik kodlama sistemleri kullanıyor. Örnek olarak bir uzman tüyosu mahiyetinde Mavic markasının jant kodlama sistemini verelim:

Mavic jantlar dağ bisikleti için 3 sınıfta toplanıyor, bunlar:


1) Cross Country Racing – XC (Arazi binişi - yarış)
2) Cross Mountain – XM (Ara sınıf)
3) Extreme MTB – EX (Tepe inişi, serbest sürüş)

Büyük boyut için tıkla!

Bunların yanında asfalt jantları trekking (gezinti) bisikletleri için de kullanıldığı için asfalt jantlarını da sınıflandırmaya katabiliriz. Buna göre:

  • XC kodu taşıyan jantlar arazi binişi – yarış için üretilmiş jantlar
  • XM kodu taşıyan jantlar ara sınıf için üretilmiş jantlar
  • EX kodu taşıyan jantlar ise tepe inişi ve serbest sürüş için üretilmiş jantlar
  • A kodu taşıyan jantlar asfalt ve gezinti bisikleti jantları

    Jantların kodlarındaki ilk rakam kendi sınıfları içindeki yerlerini bildiriyor. Bu rakam çift sayı ise jant iç lastiksiz kullanılabilir demek. Jant kodlarındaki son iki rakam jantların iç genişliğini gösteriyor. Haliyle XC sınıfından EX sınıfına doğru bu rakam artıyor. Jant kodlarının sonuna eklenmiş olan Disc ibareleri adından da anlaşılacağı üzere bu jantların sadece disk frenlerle kullanılabileceğini gösteriyor.

    Örneğin XM719 ara sınıf için iç genişliği 19mm olan normal bir jant, XM819 aynı jantın iç lastiksiz kullanılabilir modeli, XM819 Disc ise iç lastiksiz jantın disk fren için olan modeli.

    Benzer jant kodlama sistemleri pek çok üreticide mevcut, biraz ürünlere aşinalık, biraz fazla katalog karıştırma ile rakamlar ve kodlarla adlandırılan jantlara bakınca hangi jantın ne gibi özellikler taşıdığını anlamak zor olmuyor. Örneğin “Disc” ya da “XC” gibi kodları pek çok üretici kendi jantlarında da taşıyorlar, kullanılan 17-19 gibi rakamlar genellikle jantların iç genişliğini belirtiyor.

    Bunun yanında yine Mavic’in sayfasında bile olmayan bir uzman tüyosu daha. Elbette bütün jant üreticileri gibi Mavic de belirli jantlarını belirli bir ağırlık sınıfı için üretiyor. Haliyle ne kadar bir tekerlek setinin sağlamlığı ne kadar örülüsüyle, göbeğiyle, telleriyle de ilintili olsa jantlar için konulan ağırlık sınırlamaları uyarı mahiyeti taşısa da göz atmakta, jant seçimi yaparken düşünmekte fayda var.

    Buna göre Mavic tekerlek setleri için ağırlık sınırlarını aşağıdaki çizelgede görebilirsiniz:

    Büyük boyut için tıkla!

    Tekerleği Oluşturan Parçalar

    KM saatinde lastik ölçüsü

    Çok basit konulardan biri de yeni km saati alındığında tekerleğin çevresinin ölçüsünü girmektir. Genelde km saatlerinin yanında gelen kullanma kılavuzunda aşağıdaki gibi bir çizelge bulunur, buradan uygun lastik boyutlarına tekabül eden ölçü seçilir ve km saatine girilir. Bununla yetinmeyip mutlaka milimetrik şekilde ölçüyü bulmak isteyen pimpirikli bisikletçilerin ise kullanabileceği çok basit bir yöntem var.

    Büyük boyut için tıkla!

    Öncelikle tekerleğin belirgin bir noktasına, örneğin lastik markasının ya da jantta sübap deliğinin denk geldiği yerde yere bir işaret koyuyoruz. Akabinde tekerleği tam bir tur dönecek kadar ileri götürüyoruz bisikleti. Aynı noktada yere tekrar işaret koyup iki işaret arasındaki mesafeyi ölçtüğümüz zaman km saatine girmemiz gereken ölçüyü bulmuş oluyoruz.

    Büyük boyut için tıkla!


     

  •  
    Yayın Sponsoru
      Atölye

    Panaracer İç Lastiksiz Tamir Seti
    İç lastiksiz (UST) sistemlerin dağ bisikletinde artık önemli yer tuttuğu aşikar. Bu sistemlerin daha fazla konfor, daha düşük bası ... Devamı » » » 

    Hırsızlığa Karşı Basit Önlemler
    Bisiklet hırsızlığı her ne kadar arka planda kalan bir konu olarak gözükse de, dünyanın her yerinde olduğu gibi Türkiye’de de bisi ...
    Devamı » » » 

    Zincir Atınca Ne Yapmalı?
    Orta arttırıcı civarlarında zincir atması bisiklet sürerken çok can sıkıcı. Hatırlarsanız geçtimiz yıl Fransa Turu'nun galibini zi ...
    Devamı » » » 

    Mar.11 Bisiklet Atölyesinde Neler Olmal...
    Auğ.09 Ön ve Arka Amortisörler Nasıl Ay...
    Ksm.08 Bayanlara Resimli Lastik Tamiri
    Haz.08 Disk Frenlerin Yan Etkileri
    Oca.08 Disk Yamulursa Ne Yapmalı?
    Ksm.07 Amortisör Montajında İncelikler ...
    Eyl.07 Pilli Far Kullananları Uyarmak L...
    Auğ.07 HTII Aynakol Montajının Püf Nokt...
    Tem.07 Kadroda Çizikler
    May.07 Çekiş Sisteminde Uyum Soruları
    Mar.07 Aynakol Dişlilerinin Değişimi
    Şub.07 Bu Kodlar da Nesi?
    Oca.07 Görünmeyen Gramlar
    Ara.06 Karbon Keserken Nelere Dikkat Ed...
    Eki.06 Sonsuz Vites
    Eki.06 Rapidfire
    Auğ.06 SID'lerde Lockout Sistemi
    May.06 Çekiş Sistemi Tüyoları
    May.06 Bisiklet Çantası Yapıyoruz
    Nis.06 Jant Telinde Lehim
    Mar.06 Disk Fren Soruları
    Oca.06 RockShox Psylo Race Bakımı
    Atölye Arşivi

     

    İlgili Linkler:  

    haber   Tacx Karbon Montaj Kremi  
    haber   Brunox'tan Karbon Spreyi  

      Bu yayın 38119 kez okundu.
      Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
      Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


     

     
      Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
      Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

    Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015