Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
29 . Haziran . 2017  
Jant Telinde Lehim
Atölyeden

Jant Telinde Lehim

Yazar: Cüneyt Kazokoğlu
4.4.2006

Geçtiğimiz bültenlerimizdeki Jant ve Tekerlek Tüyoları yazımızda bazı püf noktalarına yer vermiş, yazıyı ilginç bir uygulama ile bu konuya devam edeceğimizi belirterek bitirmiştik. Gelelim şimdi bu uygulamaya: Jant tellerinin birbirlerine lehimlenmesi.

Telleri lehimlemek esneyen tekerlekleri bilhassa yanal düzlemde sertleştirmek için iyi bir çözüm. Pedala etki eden gücü, tekerleğin özellikle ayakta giderken daha az kayıpla yola taşımasını, daha doğrudan güç aktarımı sağlıyor. Elbette jant tellerini lehimlemek için önce tekerleğin iyi ve sağlam örülmüş olması şart. Baştan belirtelim, jant tellerini lehimlemek konusunda dikkat edilecek nokta burada tellerin değil, tellerin kesişme noktalarına sardığımız lehim telinin lehimleniyor olması. Yani kesişme noktasına sarılan lehim teli içinde jant telleri hâlâ ileri geri hareket edebilmeliler, aksi takdirde tel kopması sonucu kaçınılmaz. Ayrıca bu durum ileride jant ayarına da imkân tanıyor. Jant tellerini lehimlemek için kullanılan kalaylı tellerin iyi yanı bu iş için üretildiklerinden jant telleri ile birleşmiyorlar.

Jant tellerini lehimlemek aslında dağ bisikletinden değil, bilhassa velodrom bisikletlerinden gelen bir uygulama. Çok hafif jant kullanımı, üstüne üstlük 28 inçlik jantlarda, bir de velodrom gibi jantlara binen gücün çok yüksek olduğu bir ortamda telleri birbirine lehimlemek çok faydalı bir uygulama idi. Bugün dağ bisikletlerinde de nadiren de olsa kullanılan bir yöntem. Ne getirip (daha fazla sertlik), ne götürdüğü (tel sökme takma işlemi zorlaşıyor, konfordan ödün veriliyor, vakit kaybı vs) konusu tartışılabilir. Fakat her zaman söylediğimiz gibi bir kere daha tekrar edelim: İyi örülmemiş bir tekerlek lehim tutmaz, lehimle kurtarılmaz. Dolayısıyla tekerleğinden memnun olmayanların önce tekerleğin örülüş kalitesine bakmaları daha mantıklı. Çok iyi örülmüş bir tekerlekte de lehime ne derece ihtiyaç duyulur, o ayrı bir soru. Fakat böyle bir uygulama var, bize de anlatmak düşüyor.

Günümüzde fazlasıyla siyah renkli jant telleri kullanılıyor, bu da lehim esnasında tellerde kesişme noktasında renk değişimine yol açıyor. Aşağıdaki resimde gözüktüğü üzere lehim işlemi bir lehim kaynak aleti ile de yapılabilir, bildik lehim aleti ile de. Elbette lehim işine de biraz yatkın olmak şart. Lehim kaynağı aleti elbette daha çabuk ve daha emin lehim yapmak elbette mümkün, yalnız telleri de bu arada yumuşatma ihtimâli var. Dolayısıyla hele de yeni başlanıyorsa bu tarz işlere, el alışkın değilse bildiğimiz lehim aletini kullanmak (en iyisi asgarî 80Watt gücünde bir alet) en mantıklısı ve en emini. Lehim suyu ile fırçalanarak lehim yapılacak yer temizleniyor. Lehim macunu kullanmamak gerek, çünkü bunlar etkilerinigöstermeleri için önce ısıtılmaları gerekiyor, bu arada jant tellerinin de ısıtılıp zayıflamaları tehlikesi var. Çok önemli nokta, lehimledikten sonra da sarmallar görülmeli, sayılabilmeli. Yani lehim telini tamamen eritme gibi bir durum kesinlikle olmamalı. Mat, yanık bir yüzey kötü lehim işçiliğine işaret. Lehimlenen yerin yüzeyi düz ve parlak olmalı.

Baştan ihtiyacımız olan aletlere bakalım: Lehim suyu, kalay, telleri sarmak için kalaylı tel ( DT Swiss’in bu iş için çıkardığı tel var, bir bisikletçi 100m’lik bir makara tel ile ömür boyu idare eder), lehim aleti (lehim çubuğu veya kaynağı).

Aletler 1
Aletler 1
Büyük boyut için tıkla!

Aletler 2
Aletler 2
Büyük boyut için tıkla!

DT Swiss tel
DT Swiss tel
Büyük boyut için tıkla!

İşlemin başında lehim telini jant tellerinin kesişme noktasına saracağız. Bu noktada simetrik sarmak, işçiliğe özen göstermek önemli. Toplam tam 7 tur sarılacak, birinci tur tam ortada duracak, üç defa üstte, üç defa altta sarılmış olacak. Aşağıdaki çizimde de net bir şekilde görülüyor. Teli önce jant tellerinin arasına sıkıştırıp sıkışan parçanın ucunun üzerinden sararak tutturuyoruz.

Büyük boyut için tıkla!

Büyük boyut için tıkla!

Teli çok sıkı sarmak şart. Bu arada oluşan sarmalları da tırnakla kontrol etmekte, iki sarmalın üst üste binmemesine dikkat etmekte fayda var.

Büyük boyut için tıkla!

Yedinci turdan sonra teli elimizle çekerek iyice geriyoruz.

Büyük boyut için tıkla!

Burada komik gelebilir ama teli kopana kadar çekeceğiz. Tel kesici ile kesmek de elbette mümkün, ancak sonra lehim aşamasında sorun çıkartabiliyor. Teli çekerek kopartmak sarmalın gerçekten çok sıkı olmasının garantisi.

Sarılı teli lehim suyuna daldırdığımız fırça ile siliyoruz. Lehim suyu teli hem temizliyor, hem de lehim işlemine hazırlıyor.

Büyük boyut için tıkla!

Lehim aleti lehimliyoruz.

Büyük boyut için tıkla!

Biraz da görüntü için işlem sonrasında tel bir fırça ile lehim yaptığımız yeri fırçalayalım.

Büyük boyut için tıkla!

Lehim yapılan kesişme noktası temiz ve güzel bir işçilik gösteriyor. Tekerleklerdeki lehim yerleri belli bile olmuyor.

Büyük boyut için tıkla!

Sağlam, iyi ve yeterli gerginlikte örülmüş, gerginliğin eşit olarak dağıldığı bir tekerlekte bu tarz bir uygulamanın fazladan ne kadar getirisi olduğu, kimin için gerekli olduğu tartışılır. Fakat özellikle ayakta hızlanma gibi tekerleklerin yanal sertliğinin öne çıktığı durumlarda hissedilir bir fark yarattığı da gerçek.

Burada yeri gelmişken buna benzer bir uygulamadan daha bahsedelim: Lehim işine girmek istemeyenlerin kullandığı bir yöntem jant tellerinin kesiştiği yerleri kablo kelepçesi ile bağlamaktır, haliyle tel sarıp lehimlemenin aksine hiçbir getirisi olmayan, uydurma bir uygulama.

Büyük boyut için tıkla!


 

 
Yayın Sponsoru
  Atölye

Panaracer İç Lastiksiz Tamir Seti
İç lastiksiz (UST) sistemlerin dağ bisikletinde artık önemli yer tuttuğu aşikar. Bu sistemlerin daha fazla konfor, daha düşük bası ... Devamı » » » 

Hırsızlığa Karşı Basit Önlemler
Bisiklet hırsızlığı her ne kadar arka planda kalan bir konu olarak gözükse de, dünyanın her yerinde olduğu gibi Türkiye’de de bisi ...
Devamı » » » 

Zincir Atınca Ne Yapmalı?
Orta arttırıcı civarlarında zincir atması bisiklet sürerken çok can sıkıcı. Hatırlarsanız geçtimiz yıl Fransa Turu'nun galibini zi ...
Devamı » » » 

Mar.11 Bisiklet Atölyesinde Neler Olmal...
Auğ.09 Ön ve Arka Amortisörler Nasıl Ay...
Ksm.08 Bayanlara Resimli Lastik Tamiri
Haz.08 Disk Frenlerin Yan Etkileri
Oca.08 Disk Yamulursa Ne Yapmalı?
Ksm.07 Amortisör Montajında İncelikler ...
Eyl.07 Pilli Far Kullananları Uyarmak L...
Auğ.07 HTII Aynakol Montajının Püf Nokt...
Tem.07 Kadroda Çizikler
May.07 Çekiş Sisteminde Uyum Soruları
Mar.07 Aynakol Dişlilerinin Değişimi
Şub.07 Bu Kodlar da Nesi?
Oca.07 Görünmeyen Gramlar
Ara.06 Karbon Keserken Nelere Dikkat Ed...
Eki.06 Sonsuz Vites
Eki.06 Rapidfire
Auğ.06 SID'lerde Lockout Sistemi
May.06 Çekiş Sistemi Tüyoları
May.06 Bisiklet Çantası Yapıyoruz
Nis.06 Jant Telinde Lehim
Mar.06 Disk Fren Soruları
Oca.06 RockShox Psylo Race Bakımı
Atölye Arşivi

 

  Bu yayın 10388 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015