Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
29 . Haziran . 2017  
SID'lerde Lockout Sistemi
Rock Shox SID

SID'lerde Lockout Sistemi

Derleyen: Cüneyt Kazokoğlu
8.8.2006

Rock Shox SID modeli herhalde arazi sürüşü yarışçıları tarafından dağ bisikleti tarihinde en fazla tercih edilen amortisör. Bunda elbette uzun süreli bir seri olmasının da etkisi var. Ancak SID son derece hafif ve bir arazi sürüşü yarışçısının amaçları doğrultusunda tasarlandığından bugüne kadar dünya kupası yarışlarında, dünya şampiyonalarında, olimpiyatlarda en fazla madalya alan amortisör olma özelliğini koruyor.

SID’in doğrudan yarışçılar hedef alınarak ve son derece hafif üretilmiş olması haliyle dayanıklılık söz konusu olduğunda nısbî zaafları var. Dolayısıyla, yani içindeki hafiflik hedef alınarak üretilmiş parçalar nedeniyle SID düzenli ve itinâlı bakım isteyen bir amortisör. Ebetteki SID’in de değişik modelleri var, ama 3-4 ya da 5 yıl sonra bakım için ilk defa açılan bir SID’de oldukça pahalıya patlayacak yenilikler yapılmak zorunda kalınabilir.

SID amortisörleri 2006 yılında Motion Control sistemi ile donatıldılar. Daha eski model SID’lerde de bu sistem sonradan takılabiliyor. Bu sistemin nasıl takıldığını önümüzdeki bültenimizde inceleyeceğiz. Bu yazının konusu SID’de (ya da kısmen genel olarak kilitli bütün amortisörlerde) kilit sisteminin (lockout) neden bozulduğu ve nasıl tamir edileceği.

Kilit sistemi neden bozulur?

  • Bakım aralıklarını ihmal etmek.
  • Binişlerden sonra özellikle iç boruları yeteri kadar temizlememek.
  • Burçlarda boşluk.
  • Aşınma nedeniyle O-halkasının (O-Ring) zarar görmüş olması.
  • Kilidi sağlayan “blow-off” yayının özelliğini yitirmiş olması.

    Baştan SID’in Pure tepme kontrol birimine bakalım.

    SID tepme kontrol birimi
    SID tepme kontrol birimi
    Büyük boyut için tıkla!

    Ayrıca bahsedeceğimiz parçaların daha iyi gözükmesi için açık çizim de faydalı.

    Rock Shox SID Race 2003-06 açık çizim
    Rock Shox SID Race 2003-06 açık çizim
    Büyük boyut için tıkla!

    Yukarıdaki resimde sol üstte görülen parça tepme kontrol birimi ve amortisörün sıkıştıktan sonra ne kadar hızla geri tepeceğini ayarlıyor. Sağ üstteki parça amortisörün ne hızla sıkışacağını ayarlayan birim, ki bu parça sonuna kadar kapandığında amortisör kilitlenmiş oluyor (Lockout işlevi). Alttaki tüp Pure tüpü, havasız olarak yağla dolu bu tüpün içinde bütün tepme kontrol birimi bulunuyor.

    Kilit özelliğinin tekrar sağlanması için genelde amortisörün tepme kontrol tarafının tamamen yenilenmesi gerekebilir. Bu tarafta bakımda kontrol edilecek parçalar şunlar:

    1) Amortisörün iç boruları ile dış boruları arasındaki keçelerin ve burçların kontrol edilip gerekirse, örneğin oynama ve boşluk varsa değiştirilmeleri (açık çizimde 5 numaralı parça, yedek parça numarası 11.4307.251.000 SID, Pilot, Judy Bushing Kit 10mm Upr, 20mm Lwr).

    2) Bu keçelerin altında bulunan ve tepme kontrol sisteminin yağ sızdırmazlığını sağlayan O-halkalarını (O-Ring) değiştirmek (açık çizimde 14 numaralı parça, yedek parça numarası 11.4310.703.000 SID Service Kit ya da 11.4306.245.000 AM Pure Damper O-Ring ServiceKit). Yalnız bu aşağıda görüleceği üzere hareketli parçaların yüzeylerinde aşınma yoksa mantıklı, hareketli parçaların yüzeyinde aşınma varsa O-halkaların değişimi de sızdırmazlık sağlamayacaktır.

    3) Tepme kontrol biriminin iç borusunun üzerinde çizik, aşınma vb. var mı diye bakmak.ve gerekirse bu parçayı da değiştirmek (açık çizimde 10 numaralı parça, yedek parça numarası 11.4311.393.000 06 SID Reb Dmpr/Seal Head incl. threaded base retainer).

    Aşınmış tepme kontrol birimi
    Aşınmış tepme kontrol birimi
    Büyük boyut için tıkla!

    Aşınmış tepme kontrol birimi
    Aşınmış tepme kontrol birimi
    Büyük boyut için tıkla!

    Yukarıdaki iki resimde gözüken tepme kontrol biriminin iç borusundaki aşınmalar. Bunun nedeni de birinci maddede belirttiğimiz burçlardaki boşluktan kaynaklanıyor. Burçlarda oluşan boşluk nedeniyle parçaların sürtünme açıları değişiyor, yani dış boruya tam paralel olarak hareket etmemeye başlıyorlar ve aşınma hızlanıyor. Bu durumda 2. maddedeki O-halka değişiminin bir mânâsı yok, kilit sistemi bu aşınma kalkmadığı sürece çalışmayacaktır. Dolayısıyla bu birimin değişmesi gerek.

    4) Pure tüpünün yüzeyinde çizik ve aşınma olup olmadığını kontrol etmek ve varsa tüpü değiştirmek (açık çizimde 9 numaralı parça, yedek parça numarası 11.4305.557.001 SID Pure/Delite Pure Tube).

    Aşağıdaki resimde Pure tüpünün anodizasyon (elektrikli oksidasyon) ile verilen kaplamasının aşındığı belli. Bu durum da amortisörün burçlarında gevşeme nedeniyle hareketli parçaların açısında değişim yüzünden aşınmanın hızlanmasının sonucu ve gene burada da O-halkasının değişiminin bir faydası olmayacak, yapılacak tek şey Pure tüpünün değişmesi.

    Aşınmış Pure tüpü
    Aşınmış Pure tüpü
    Büyük boyut için tıkla!

    5) “Blow-Off” yayı yalama olmuş ve değişmesi gerekiyor. Aşağıdaki resimde mavi ok ile gösterilen “blow-off” yayı sık kullanılan kilit sistemi ve kazara amortisör kilitli iken çukurlara girme gibi nedenlerden ötürü yalama olabilir, bu da kendini yayın altın rengi kaplamasının aşınarak renginin griye dönmesiyle belli eder. Bu durumda kilit sistemi çalışmaz. 2006 SID’lerde Motion Control sistemi kapsamında bu yay çok daha dayanıklı bir plastik parça ile değiştirildi (kırmızı okla gösterilen parça).

    Blow-Off ventili
    Blow-Off ventili
    Büyük boyut için tıkla!

    Sonuç: SID düzenli bakım isteyen bir amortisör. Özellikle nispeten yaşlı amortisörlerde hele de uzun süre bakım yapılmadıysa sadece O-halkalarının değişmesi ile servis bitmiyor maalesef.

    Yukarıda görüldüğü üzere tepme kontrol mekanizması ve/veya Pure tüpünde aşınma söz konusu ise ve bu parçalar değiştirilmezse sadece O-halkasının değişmesi yeterli değil. Kezâ amortisör burçlarında boşluk varsa değişen parçaların da çok kısa sürede aşınıp kilit sisteminin tekrar iflâs edeceği aşikâr. Dolayısıyla SID amortisörlerde sorun çıkarmayan bir kilit sistemi için aşınan parçaları tamamen değiştirmek ve düzenli bakım yapmak şart.

    Kaynak: Kalnati Sports

     

  •  
    Yayın Sponsoru
      Atölye

    Panaracer İç Lastiksiz Tamir Seti
    İç lastiksiz (UST) sistemlerin dağ bisikletinde artık önemli yer tuttuğu aşikar. Bu sistemlerin daha fazla konfor, daha düşük bası ... Devamı » » » 

    Hırsızlığa Karşı Basit Önlemler
    Bisiklet hırsızlığı her ne kadar arka planda kalan bir konu olarak gözükse de, dünyanın her yerinde olduğu gibi Türkiye’de de bisi ...
    Devamı » » » 

    Zincir Atınca Ne Yapmalı?
    Orta arttırıcı civarlarında zincir atması bisiklet sürerken çok can sıkıcı. Hatırlarsanız geçtimiz yıl Fransa Turu'nun galibini zi ...
    Devamı » » » 

    Mar.11 Bisiklet Atölyesinde Neler Olmal...
    Auğ.09 Ön ve Arka Amortisörler Nasıl Ay...
    Ksm.08 Bayanlara Resimli Lastik Tamiri
    Haz.08 Disk Frenlerin Yan Etkileri
    Oca.08 Disk Yamulursa Ne Yapmalı?
    Ksm.07 Amortisör Montajında İncelikler ...
    Eyl.07 Pilli Far Kullananları Uyarmak L...
    Auğ.07 HTII Aynakol Montajının Püf Nokt...
    Tem.07 Kadroda Çizikler
    May.07 Çekiş Sisteminde Uyum Soruları
    Mar.07 Aynakol Dişlilerinin Değişimi
    Şub.07 Bu Kodlar da Nesi?
    Oca.07 Görünmeyen Gramlar
    Ara.06 Karbon Keserken Nelere Dikkat Ed...
    Eki.06 Sonsuz Vites
    Eki.06 Rapidfire
    Auğ.06 SID'lerde Lockout Sistemi
    May.06 Çekiş Sistemi Tüyoları
    May.06 Bisiklet Çantası Yapıyoruz
    Nis.06 Jant Telinde Lehim
    Mar.06 Disk Fren Soruları
    Oca.06 RockShox Psylo Race Bakımı
    Atölye Arşivi

     

      Bu yayın 11022 kez okundu.
      Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
      Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


     

     
      Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
      Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

    Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015