Anasayfa
 MTBTR'de Bugün 
 Fotoğraflar 
2014 Bisiklet Katalogu
   
 
 Kurallar   IK   Biz Kimiz   İletişim ve Yardım   Hoş Geldin, üye girişi yapın Üye Girişi
 
16 . Ağustos . 2017  
Rapidfire
İçinde Neler Oluyor?

Rapidfire

Yazar: Tolga Durudogan
11.10.2006

Shimano'nun 1989'da ilk rapidfire vites değiştiricisini piyasaya sürmesinin ardından yıllar geçti. Geçen zamanda, sistem oldukça geliştirildi, ama çalışmasının ana ilkeleri aynı kaldı. Peki mekanizmasını hiç merak ettiniz mi? İsterseniz önce şu fotoğraflara bir göz atın. Birazdan yapacağımız açıklamalarda bu fotoğrafları temel alacağız.

 Rapidfire
Rapidfire
Büyük boyut için tıkla!

Büyük boyut için tıkla!

Büyük boyut için tıkla!

Büyük boyut için tıkla!

Temel ilkelerle başlayalım:

Kilit-Dişli Sistemleri

Rapidfire sisteminin temeli, mekanikte "kilit-dişli" olarak bilinen ve dişlinin sadece önceden belirlenmiş bir yönde dönmesine izin veren bir mekanizmadır. Bilinen dişlinin, biraz daha değişik bir şekil verilmesi ve -çoğunlukla yaylı- bir kilitleme piminden oluşur.

 Kilit-Dişli Çalışması
Kilit-Dişli Çalışması
Büyük boyut için tıkla!

Yukarıdaki canlandırmadan da kolayca görülebileceği gibi, dişli döndürüldüğü zaman, dişlerin eğimli yüzeyi, pimin yayını (burada gösterilmemiştir) esneterek pimi dışarı sürükler, pimin ucu dişin sonuna geldiği zaman ise yay baskısı ile tekrar dişlerin arasına girerek dişlinin geri dönmesini önler.

Rapidfire

Bisikletlerde kullanılan rapidfire mekanizmalarında da, kabloyu germek için, bu ilke aynen uygulanmıştır. Fakat germe kolunun hareket açısının oldukça genis tasarlanmasından ötürü, kabloyu gererken 2 veya 3 kademe diş geçirmek mümkündür. Ancak birazdan göreceğimiz nedenlerle, bırakma işleminin tek tek adımlarla yapılması zorunludur.

Sistemi geri döndürmek (bırakma hareketi) için tamamen farklı tasarım uygulanmıştır:

En baştaki resimlerde kolayca görebileceğiniz gibi, germe kolu tamamen sabit bir mekanizma değildir, dişlinin germe yönünde dönmesini sağlayan germe pimi, bir spiral yayla germe koluna tutturulmuştur. Böylece bu pim, bırakma hareketi esnasında dişliden ayrılabilir hale getirilmiştir. Böyle olmak zorundadır, aksihalde germe pimi de yaylı kilitleme gibi çalışır ve dişliye bırakma yönünde hareket vermek mümkün olmaz.

Bırakma koluna kuvvet uygulandığı zaman, bırakma işlemi 3 adımda tamamlanır:

1- Germe kolu üzerindeki germe pimine etki edilerek pim, dişliden ayrılır.
2- Serbest kilitleme, dişli üzerine bastırılarak, yaylı kilitlemeye ek bir kilitleme önlemi alınır. Böylece dişlinin, bırakma yönünde, tek adımdan daha fazla hareket etmesi önlenmiş olur.
3- Yaylı kilitlemeye baskı uygulanarak, bunun dişliden ayrılması sağlanır.

Bu anda, dişli, bırakma yönünde çok küçük bir hareketle, bırakma kolu tarafından tutulan serbest pime dayanır ve kilitlenir. Bırakma kolu serbest bırakıldığı zaman ise dişlinin baskısıyla serbest pim geri gider, dişli bırakma yönünde harekete devam eder ve yaylı kilitleme bir sonraki diş aralığına girerek sistemi kilitler.

Bu, aynı zamanda rapidfire mekanizmasının neden tek tek adımlarla serbest bırakıldığını da açıklar. Bırakma yönünde hızlı vites geçişlerinin (ikinci dişliden altıncıya geçis gibi) yapılabilmesi için, serbest kilitlemenin devre dışı bırakılması gerekir. Gerçek rapidfire mekanizmalarında, dişli, geriye doğru (bırakma yönünde) 2 ayrı kuvvet tarafından zorlanır:

1- Dişli ile taban plakası arasındaki spiral yay
2- Aktarıcı mekanizması yayı

Bu halde, serbest kilitleme devre dışı bırakılırsa, mekanizma geriye doğru o kadar hızlı hareket eder ki, sürücünün tamamen kontrolü dışında, en son dişliye kadar vites geçişi yapılır. Diğer taraftan, ivmelenmiş dişliyi durdurmak için, herhangi bir pimin ani bir şekilde dişlerin arasına sürülmesi, dişlerin ve pimin anlık aşırı zorlamalara maruz kalarak, kısa sürede hasarlanmasına sebep olabilir.

Bir rapidfire mekanizmasının çalışması aşağıda canlandırılmıştır:

Büyük boyut için tıkla!



 

 
Yayın Sponsoru
  Atölye

Panaracer İç Lastiksiz Tamir Seti
İç lastiksiz (UST) sistemlerin dağ bisikletinde artık önemli yer tuttuğu aşikar. Bu sistemlerin daha fazla konfor, daha düşük bası ... Devamı » » » 

Hırsızlığa Karşı Basit Önlemler
Bisiklet hırsızlığı her ne kadar arka planda kalan bir konu olarak gözükse de, dünyanın her yerinde olduğu gibi Türkiye’de de bisi ...
Devamı » » » 

Zincir Atınca Ne Yapmalı?
Orta arttırıcı civarlarında zincir atması bisiklet sürerken çok can sıkıcı. Hatırlarsanız geçtimiz yıl Fransa Turu'nun galibini zi ...
Devamı » » » 

Mar.11 Bisiklet Atölyesinde Neler Olmal...
Auğ.09 Ön ve Arka Amortisörler Nasıl Ay...
Ksm.08 Bayanlara Resimli Lastik Tamiri
Haz.08 Disk Frenlerin Yan Etkileri
Oca.08 Disk Yamulursa Ne Yapmalı?
Ksm.07 Amortisör Montajında İncelikler ...
Eyl.07 Pilli Far Kullananları Uyarmak L...
Auğ.07 HTII Aynakol Montajının Püf Nokt...
Tem.07 Kadroda Çizikler
May.07 Çekiş Sisteminde Uyum Soruları
Mar.07 Aynakol Dişlilerinin Değişimi
Şub.07 Bu Kodlar da Nesi?
Oca.07 Görünmeyen Gramlar
Ara.06 Karbon Keserken Nelere Dikkat Ed...
Eki.06 Sonsuz Vites
Eki.06 Rapidfire
Auğ.06 SID'lerde Lockout Sistemi
May.06 Çekiş Sistemi Tüyoları
May.06 Bisiklet Çantası Yapıyoruz
Nis.06 Jant Telinde Lehim
Mar.06 Disk Fren Soruları
Oca.06 RockShox Psylo Race Bakımı
Atölye Arşivi

 

  Bu yayın 10349 kez okundu.
  Bu siteden yapılacak alıntılarda kaynak gösterilmesi ahlak kurallarına uygun olacaktır. Bu yazı yazarın sorumluluğundadır.
  Hukuki bir durumda MTBTR.com sorumlu tutulamaz.


 

 
  Yarış Dünyasından  |  Atölye  |  Panorama  |  Teknoloji - Donanım  |  Patika  |  Sağlık ve Antrenman  | 
  Biz Kimiz  |  İletişim ve Yardım  |  İnsan Kaynakları

Hukuki Şartlar & Gizlilik Hakları |  mtbtr.com™ 2001 - 2015